(۵۷۵) صابئه چه کسانی هستند؟
علما رَحِمَهُمُالله دربارهی آنان اختلاف نظر دارند؛ برخی گفتهاند: صابئه بر دینی بودهاند و از دین قومشان خارج شدهاند. برخی دیگر گفتهاند: صابئه کسانی هستند که دین ندارند.
(۵۷۴) معتزله چه کسانی هستند؟
معتزله، فرقهی بدعتگزاری هستند که اعتقادشان دربارهی الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ، کلام الله و افعال الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ مخالف مذهب اهل سنت و جماعت است؛ رئیس آنان عمرو بن عبيد و واصل بن عطاء هستند.
(۵۷۳) ضوابط شناخت فرقههای گمراه
ضابطه برای شناخت نوع بدعت، مراجعه به قرآن و سنت است. هر آنچه قرآن و سنت دلالت دهند که بدعت کفری است آن بدعت، شخص را از اسلام خارج میکند.
(۵۷۲) حکم گفتن “ای محبوب پیامبر” به شخص غیر مسلمان
گفتن “محبوب پیامبر صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم ” به شخصی که نمیدانیم مسلمان است یا کافر، شایسته نیست و اگر دانستیم که کافر است اصلا جایز نیست اما اگر مسلمان باشد، جایز است؛ البته اگر مسلمانی باشد که حقیقتا پایبند اسلام باشد.
(۵۷۱) حکم شرع دربارهی این سخن: “به خاطر الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ نزد ما غذا بخور”
برادران مسلمانم را نصیحت میکنم که دیگران را در تنگنا قرار ندهند و اجبار نکنند بلکه اکرام و مهمانی را پیشنهاد دهند؛ اگر موافقت و همراهی کرد که خوب است اما در غیر این صورت، وی را آزاد بگذارند.
(۵۷۰) حکم عبارت “من بر درِ الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ هستم”
در جواب میگوید: “من بر درِ الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ هستم” یعنی چیزی ندارم اما از الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ میخواهم که برایم آسان و فراهم نماید. این مقصود مردم از این عبارت است و ایراد و اشکالی ندارد.
(۵۶۹) حکم گفتن عبارت “بر الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ باورم نمیشد که چنین رخ دهد”
این سخن، ایرادی ندارد زیرا مقصود گوینده، معنای آن است و لفظش مقصود نیست. از استعمال مردم میدانیم که هرگز منظورشان این نیست که الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ را تصدیق نمیکنند.
(۵۶۸) حکم این سخن مردم: “بر الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ باورم نمیشد که تو را پیدا کنم”
تا زمانی که سخن در ذات خود، ممنوعیت و اشکال شرعی نداشته باشد، جایز است. بنابراین نظرم این است که اشکال و گناهی ندارد زیرا مقصود از آن، واضح است و در ذات خود بر معنای فاسدی دلالت ندارد.
(۵۶۷) حکم شرع در مورد عبارت: “از شانس و طالع خوب است که چنین و چنان شد”
این تعبیر کسانی است که به ستارگان اعتقاد دارند و در پیشبینی نحس و خوب برای شخص به طالع و محل طلوع ستارگان، تکیه میکنند. شایسته نیست که مسلمان چنین حرفی را بگوید بلکه این حرف به حرام بودن نزدیکتر است تا این که مکروه باشد.
(۵۶۶) حکم گفتن عبارت “عَسَاكَ تَبارَكَ”: (پر برکت باد)
مردم عوام همان طور که منظورشان است، هرگاه چنین بگویند، معنایش این است که با این عبارت از الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ میخواهند که آن چیز را پربرکت قرار دهد.
(۵۶۵) حکم گفتن “شكراً “: (متشکرم)
جایز است به کسی که در حق ما خوبی انجام داد، بگوییم: “شكراً”: (متشکرم) یا “شَكَرَ اللهُ إلَيكَ”: (الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ به تو پاداش دهد).
(۵۶۴) حکم این سخن چیست: “با مشورت شما و هدایت الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ”?
این معنا اشکال و گناهی ندارد. مسلمان از پروردگارش هدایت میخواهد و در مسائلی که برایش اشکال پیش میآید با برادرانش نیز مشورت مینماید؛ اما شایسته است جملهاش را با طلب هدایت از الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ آغاز بکند.