یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۵۷۳) ضوابط شناخت فرقه‌های گمراه

(۵۷۳) سوال: می‌دانیم که بدعت‌ها و انحرافاتی همانند خوارج و معتزله وجود دارد؛ با چه ضابطه‌ای می‌توان فرقه‌هایی که از اسلام، خارج شده‌اند را بشناسیم؟

جواب:

بدعت‌ها متفاوت هستند؛ برخی از بدعت‌ها سبب خروج شخص از اسلام می‌شود و برخی دیگر موجب خروج از اسلام نمی‌شود؛ ضابطه برای شناخت نوع بدعت، ‌ مراجعه به قرآن و سنت است. هر آن‌چه قرآن و سنت دلالت دهند که بدعت کفری است آن بدعت، شخص را از اسلام خارج می‌کند، مانند شخصی که اعتقاد دارد برخی از اولیا جهان را اداره می‌کنند، باران می‌فرستد، وارد بهشت می‌کند، از دوزخ نجات می‌دهد و… ؛ کسی که مرتکب این بدعت شود، بدعتش کفرآمیز است و فقط در صورتی نجات می‌یابد که پیش از مرگش از آن بدعت، توبه کند. برخی بدعت‌ها به حد کفر نمی‌رسد بلکه شرک اصغر، گناه کبیره یا معصیت به شمار می‌روند اما در هر صورت، تمامی بدعت‌ها خطرناک هستند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نعرف أن هناك بدءًا منحرفة؛ مثل الخوارج و لمعتزلة، فما الضابط الذي نعرف به الفرقة الخارجة عن الإسلام؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: البدع أنواع منها ما يخرج من الإسلام، ومنها ما لا يخرج، والضابط الرجوع إلى الكتاب والسنة، فما دل القرآن والسنة على أنه بدعة مكفّرة، كالذي يعتقد أن من أوليائه من يدبر الكون، وينزل المطر، ويُدخل الجنة، وينجي من النار، وما أشبه ذلك، هذا بدعته مكفرة، ولا ينفعه إلا أن يتوب منها قبل أن يموت. وبعض البدع لا تصل إلى حد الكفر، بل تكون شركا أصغر أو كبيرة من كبائر الذنوب، أو معصية من المعاصي، لكن البدع خطيرة كلها.

مطالب مرتبط:

(۵۷۴) معتزله چه کسانی هستند؟

معتزله، فرقه‌ی بدعت‌گزاری هستند که اعتقادشان درباره‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، کلام الله و افعال الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مخالف مذهب اهل سنت و جماعت است؛ رئیس آنان عمرو بن عبيد و واصل بن عطاء هستند.

ادامه مطلب …

(۵۷۵) صابئه چه کسانی هستند؟

علما رَحِمَهُمُ‌الله درباره‌ی آنان اختلاف نظر دارند؛ برخی گفته‌اند: صابئه بر دینی بوده‌اند و از دین قومشان خارج شده‌اند. برخی دیگر گفته‌اند: صابئه کسانی هستند که ‌دین ندارند.

ادامه مطلب …

(۵۷۸) دیدگاه اسلام درباره‌ی تصوف و صوفیه

صوفيه طریقت‌های متعددی دارند که برخی از آنان به کفر صریح می‌انجامد؛ زیرا به عقیده‌ی وحدت وجود می‌رسند و فقط پروردگار را می‌بینند! آنان معتقد هستند که هر چیز و منظره‌ای از آيات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است! تردیدی نیست که این اعتقاد، کفر صریح است.

ادامه مطلب …

(۵۸۳) حکم ادعای صوفیه مبنی بر اینکه اوليا علمی را به طور مستقیم از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دریافت می‌کنند

کسانی را که اولیاء می‌نامند، اگر ادعای آگاهی از علم غیب داشته باشند، اولياء نیستند؛ بلکه دشمنان الله هستند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و آن‌چه را در شریعت پیامبرش محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ثبوت رسیده است، تکذیب کرده‌اند.

ادامه مطلب …

(۵۸۶) توضیحاتی در باره‌ی طریقت صوفیه

هر طریقتی اعم از صوفیه و غیر صوفیه باید با كتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تطبیق داده و سنجیده شود که هر چه با این ‌دو موافق باشد، حق است و هر چه مخالف باشد، باطل است. اغلب روش‌های صوفيه، بدعت است؛ برخی از آن‌ها به کفر می‌انجامد و برخی دیگر کم‌تر از کفر هستند.

ادامه مطلب …

(۵۸۷) حکم تصدیق سخنان مشایخ تصوف

بدانید که هر کس دیگران را به سوی گمراهی دعوت کند، گناه این دعوت و گناه کسانی که به او عمل کرده‌اند تا روز رستاخیز برایش ثبت می‌شود؛ دروازه‌ی توبه باز است؛ فقط کافی است به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بازگردید و برای دیگران تبیین نمایید که راه پیشین شما گمراهی بود.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه