(۵۶۷) سوال: به نظر شما حکم شرع در مورد این عبارت‌ها چیست؟ “از شانس و طالع خوب است که چنین و چنان شد” همچنین: “چه بسا یک اتفاق تصادفی بهتر از امر مورد انتظار باشد” همچنین:”(این روز، نحس است”.

جواب:

عبارت اول (از شانس و طالع خوب است که چنین و چنان شد)؛ این تعبیر کسانی است که به ستارگان اعتقاد دارند و در پیش‌بینی نحس و خوب برای شخص به طالع و محل طلوع ستارگان، تکیه می‌کنند. شایسته نیست که مسلمان چنین حرفی را بگوید بلکه این حرف به حرام بودن نزدیک‌تر است تا این که مکروه باشد.

عبارت دوم (چه بسا یک اتفاق تصادفی بهتر از امر مورد انتظار باشد) ایرادی ندارد؛ زیرا توصیف کارهای انسان به تصادفی بودن، ایرادی ندارد چون گاهی کارها خارج از گمان و برنامه‌ریزی و به طور تصادفی برای فرد رخ می‌دهد اما توصیف فعل و رفتار الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به تصادفی و اتفاقی بودن، جایز نیست زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قبل از انجام هر کاری می‌داند که چه کاری انجام خواهد داد و هر کاری که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ انجام می‌دهد بر صراط مستقیم و بر اساس نظم کامل است. بنابراین اگر صدفه و تصادفی بودن به فعل و حالت بنده نسبت داده شود ایرادی ندارد اما نسبت دادن آن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ جایز نیست.

در عبارت سوم (این روز، نحس است)؛ اگر منظور فرد، دشنام دادن و عیب گرفتن نباشد و منظورش فقط خبر دادن باشد، ایرادی ندارد؛ مانند سخن لوط عَلَيْهِ‌السَّلَام که وقتی فرشتگان عذاب به نزدش آمدند، فرمود: {وَقَالَ هَذَا يَوْمٌ عَصِيبٌ} [هود: ۷۷]: (گفت: امروز، روز بسیار سختی است). بنابراین اگر توصیف روزها به آن‌چه استحقاق دارد به قصد توهین، دشنام و عیب گرفتن نباشد، ایرادی ندارد زیرا این، خبر است و خبر دادن از واقعیت، حق است. چه بسا بهتر باشد به این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ استدلال کنیم که فرمود: {إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحًا صَرْصَرًا فِي يَوْمِ نَحْسٍ مُسْتَمِرٍّ} [القمر: ۱۹]: (ما تندباد مستمر و پیوسته‌ای را در روز نحس و سختی بر آنان فرستادیم).