پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

روز قیامت

۱۶۱ – چگونه خورشید در روز قیامت نزدیک می‌شود اما مردم را نمی‌سوزاند؟

۱۶۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چگونه خورشید در روز قیامت یک میل به مردم نزدیک می‌شود و آنها را نمی‌سوزاند، اما اگر الان یک وجب هم به زمین نزدیک‌تر شود، زمین را می‌سوزاند؟ جواب دادند: وظیفه‌ی انسان مومن در مورد خبرهای غیب، قبول و تسلیم است و نباید بپرسد: چگونه و چرا؟ – […]

ادامه مطلب …

۱۶۲ – درباره‌ی خلقت مجدد در روز قیامت

توضیحی راجع به فتوای قبلی (شماره‌ی ۱۶۱) که گقته شد وصف جسم انسان‌ها در روز قیامت با جسمی که در دنیا دارد، متفاوت است...

ادامه مطلب …

۱۶۳ – چطور با فرد مومن در روز قیامت مناقشه می‌شود؟

۱۶۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: جمع بین این دو حدیث چگونه است: «کسی که در محاسبه‌اش مناقشه شد، عذاب می‌شود»، روایت بخاری از حدیث عایشه، و حدیث مناقشه‌ی مومن در بخاری که آمده: «الله در روز قیامت، مومن را ستر نموده، می‌فرماید: چنین گناهی را به یاد می‌آوری؟ چنان گناه را به یاد […]

ادامه مطلب …

۱۶۴ – در روز قیامت، کافر چگونه مورد محاسبه قرار خواهد گرفت، در حالی که تکالیف شرعی از کافر خواسته نشده؟

۱۶۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در روز قیامت، کافر چگونه مورد محاسبه قرار خواهد گرفت، در حالی که تکالیف شرعی از کافر خواسته نشده؟ جواب دادند: این سوال مبنی بر فهم غلط است. زیرا در قیامت از کافر همان چیزی مطالبه می‌شود که از مومن نیز مطالبه می‌شود. با این تفاوت که کافر، […]

ادامه مطلب …

۱۶۵ – آیا روز حساب، فقط یک روز است؟

۱۶۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا روز حساب، فقط یک روز است؟ جواب دادند: روز حساب، یک روز است. اما مقدار آن به اندازه‌ی پنجاه هزار سال است. چنان که الله تعالی می‌فرماید: {سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ . لِلْكَافِرِينَ لَيْسَ لَهُ دَافِعٌ . مِنَ اللَّهِ ذِي الْمَعَارِجِ . تَعْرُجُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ إِلَيْهِ فِي […]

ادامه مطلب …

۱۶۶ – کتاب اعمال کفار چگونه به دست چپ داده می‌شود؟

۱۶۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چگونه بین این آیه: ﴿وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِشِمَالِهِ﴾[۱]، یعنی: ﴿و اما کسی که کتابش به دست چپش داده شد﴾، و این آیه: ﴿وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ وَرَاءَ ظَهْرِهِ﴾[۲]، یعنی: ﴿و اما کسی که کتابش از پشت سر به او داده شود﴾، جمع بندی کنیم؟ جواب دادند: جمع […]

ادامه مطلب …

۱۶۷ – توضیحی در حدیث فضیلت ساق ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ

۱۶۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چگونه بین سخن قاضی عیاض که می‌گوید: آنچه روز قیامت وزن می‌شود، عمل است، با فرموده‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که وقتی ساق عبدالله بن مسعود پیدا شد، فرمود: «والله که این در میزان، از کوه أحد سنگین‌تر است»، جمع بندی کنیم؟ جواب دادند: در جواب باید گفت: یا این […]

ادامه مطلب …

۱۶۸ – میزان اعمال انسان یکی است یا متعدد؟

۱۶۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا میزان یکی است یا متعدد است؟ جواب دادند: علما در مورد اینکه آیا میزان یکی است یا متعدد، بر دو قول، اختلاف دارند. به این خاطر که نصوصی که در مورد میزان آمده، گاهی به صورت مفرد و گاهی به صورت جمع آمده است. مثالی که در […]

ادامه مطلب …

۱۶۹ – اعمال چگونه وزن می‌شوند در حالی جسم نیستند؟

۱۶۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: اعمال چگونه وزن می‌شوند در حالی که اوصافی بیش نیستند که عاملان انجام داده‌اند؟ جواب دادند: در این مورد چنان که قبلا گفتیم، قاعده بر این است که تسلیم بوده و قبول کنیم. چه نیازی است که بگوییم چگونه و چرا؟ اما با این حال، علما رحمهم الله […]

ادامه مطلب …

۱۷۰ – شفاعت و انواع شفاعت

۱۷۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد شفاعت و اقسام آن سوال شد. جواب دادند: شفاعت از شفع (زوج) گرفته شده که ضد وتر (فرد) است، و به معنی وتر (فرد) را شفع (زوج) قرار دادن است. مثلا یکی را دو تا، و سه تا را چهار تا قرار دهید. این از حیث لغوی است. […]

ادامه مطلب …

۱۷۱ – چرا الله جَلَّ‌جَلَالُهُ در روز قیامت عده‌ای را از آتش نجات می‌دهد که «هیچ خیری انجام نداده‌اند»؟

۱۷۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد این فرموده‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوال شد: «الله تعالی می‌فرماید: ملائکه و انبیاء و مومنان شفاعت کردند، و کسی جز ارحم الراحمین باقی نماند. پس جماعتی از اهل آتش را گرفته و از آن خارج می‌کند که هیچ خیری انجام نداده‌اند»، روایت مسلم. معنی این قسمت از حدیث چیست: […]

ادامه مطلب …

۱۷۲ – سرانجام اهل فتره (کسانی که پیامبری به آنها فرستاده نشده) چیست؟

۱۷۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد سرانجام اهل فتره سوال شد. جواب دادند: صحیح این است که اهل فتره دو قسم هستند: قسم اول: کسی که حجت بر او اقامه شده و آن را فهمید. اما با این حال، از آنچه پدرانش را بر آن یافته پیروی کند. چنین شخصی هیچ عذری ندارد و […]

ادامه مطلب …