شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

۱۶۲ – درباره‌ی خلقت مجدد در روز قیامت

۱۶۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: شما در فتوای سابق خود، شماره‌ی «۱۶۱» گفتید که وصف جسم انسان‌ها در روز قیامت با جسمی که در دنیا دارد، متفاوت است. این در حالی است که الله عز و جل می‌فرماید: {كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ}[۱]، یعنی: {همان طور که در آغاز شما را خلق کرد، (به سویش) باز می‌گردید}. از شما خواستار توضیحی در این باره هستیم.

جواب دادند: این با چیزی که گفتیم تناقضی ندارد. زیرا منظور از این فرموده‌ی الله تعالی: {كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ} ، یعنی: {همان طور که در آغاز شما را خلق کرد، (به سویش) باز می‌گردید}، از جنبه‌ی خلقت است. این آیه مانند آیه‌ی دیگری است که می‌فرماید: {وَهُوَ الَّذِي يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ}[۲]، یعنی: {و او کسی است که خلقت را آغاز می‌کند، و سپس تکرارش می‌نماید، و این کار برای او آسان‌تر است}. بنا بر این، معنی آیه این است که همان طور که شما را خلق کرد، و بر خلقت شما توانا بود، با قدرت الله همان طور دوباره بر انگیخته می‌شوید.


[۱]  – سوره أعراف، آیه «۲۹».

[۲] – سوره روم، آیه «۲۷».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(162) سئل فضيلة الشيخ : قلتم في الفتوى السابقة رقم “161” : إن الأجسام تبعث يوم القيامة لا على الصفة التي هي عليها في الدنيا، والله – عَزَّوَجَلَّ – يقول : (كما بدأكم تعودون) (سورة الأعراف ، الآية “29”) فنأمل من فضيلتكم توضيح ذلك؟

فأجاب فضيلته : هذا لا يشكل على ما قلنا ؛ لأن المراد بقوله: (كما بدأكم تعودون) من حيث الخلق فهو كقوله : (وهو الذي يبدأ الخلق ثم يعيده وهو أهون عليه) (سورة الروم ، الآية “27”) فالمعنى أنه كما بدأ خلقكم وقدر عليه فإنكم تعودون كذلك بقدرة الله عَزَّوَجَلَّ .

مطالب مرتبط:

۱۳۷ – آیا نشانه‌های بزرگ قیامت به ترتیب می‌آیند؟

۱۳۷ – از شیخ سوال شد: آیا نشانه‌های بزرگ قیامت به ترتیب می‌آیند؟ و آیا حیوانات بر خلاف انسان‌ها، علامت‌های قیامت را می‌فهمند؟ جواب دادند: برخی از نشانه‌های بزرگ قیامت دارای ترتیب بوده و معلوم است، و بعضی دیگر، مرتب نبوده و ترتیب آن را کسی نمی‌داند. از نشانه‌هایی که دارای ترتیب هستند: نزول عیسی […]

ادامه مطلب …

۱۶۳ – چطور با فرد مومن در روز قیامت مناقشه می‌شود؟

۱۶۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: جمع بین این دو حدیث چگونه است: «کسی که در محاسبه‌اش مناقشه شد، عذاب می‌شود»، روایت بخاری از حدیث عایشه، و حدیث مناقشه‌ی مومن در بخاری که آمده: «الله در روز قیامت، مومن را ستر نموده، می‌فرماید: چنین گناهی را به یاد می‌آوری؟ چنان گناه را به یاد […]

ادامه مطلب …

۱۴۷ – آیا دجال الان نیز وجود دارد؟

۱۴۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا دجال الان نیز وجود دارد؟ جواب دادند: دجال الان وجود ندارد. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در آخر حیات مبارکشان خطبه خوانده و فرمودند: «سر هر صد سال، هیچ احدی که امروز بر روی زمین است، وجود نخواهد داشت». این خبر است، و در خبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دروغ […]

ادامه مطلب …

۱۵۲ – منظور از قبر چیست؟ آیا محل دفن میت است، یا برزخ به حساب می‌آید؟

۱۵۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: منظور از قبر چیست؟ آیا محل دفن میت است، یا برزخ به حساب می‌آید؟ جواب دادند: اصلِ قبر، محل دفن میت است. الله تعالی می‌فرماید: { ثُمَّ أَمَاتَهُ فَأَقْبَرَهُ}[۱]، یعنی: {آن گاه او را میراند و در قبر نهاد}. ابن عباس می‌گوید: یعنی او را با دفن کردن، […]

ادامه مطلب …

۱۵۹ – عذاب قبر از امور غیبی است یا عینی؟

۱۵۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا عذاب قبر، از امور غیبی است یا از امور شهادت[۱]؟ جواب دادند: عذاب قبر از امور غیبی است، و چه بسیار انسان‌هایی که در این قبرها عذاب می‌شوند و ما آن را حس نمی‌کنیم، و چه بسا همسایه‌های آنهایی که عذاب می‌شوند، در نعمت بوده و دری […]

ادامه مطلب …

۱۴۰ – چرا همه‌ی پیامبران از دجال هشدار داده‌اند؟

۱۴۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد دجال سوال شد، و اینکه چرا همه‌ی پیامبران، اقوام خود را از او بر حذر داشته‌اند؟ چه اینکه دجال در آخر الزمان خارج می‌شود. جواب دادند: چنان که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده، بزرگ‌ترین فتنه‌ای که در زمین از زمان خلقت آدم تا برپایی قیامت به وجود می‌آید، فتنه‌ی دجال […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه