پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

۱۶۲ – درباره‌ی خلقت مجدد در روز قیامت

۱۶۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: شما در فتوای سابق خود، شماره‌ی «۱۶۱» گفتید که وصف جسم انسان‌ها در روز قیامت با جسمی که در دنیا دارد، متفاوت است. این در حالی است که الله عز و جل می‌فرماید: {كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ}[۱]، یعنی: {همان طور که در آغاز شما را خلق کرد، (به سویش) باز می‌گردید}. از شما خواستار توضیحی در این باره هستیم.

جواب دادند: این با چیزی که گفتیم تناقضی ندارد. زیرا منظور از این فرموده‌ی الله تعالی: {كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ} ، یعنی: {همان طور که در آغاز شما را خلق کرد، (به سویش) باز می‌گردید}، از جنبه‌ی خلقت است. این آیه مانند آیه‌ی دیگری است که می‌فرماید: {وَهُوَ الَّذِي يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ}[۲]، یعنی: {و او کسی است که خلقت را آغاز می‌کند، و سپس تکرارش می‌نماید، و این کار برای او آسان‌تر است}. بنا بر این، معنی آیه این است که همان طور که شما را خلق کرد، و بر خلقت شما توانا بود، با قدرت الله همان طور دوباره بر انگیخته می‌شوید.


[۱]  – سوره أعراف، آیه «۲۹».

[۲] – سوره روم، آیه «۲۷».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(162) سئل فضيلة الشيخ : قلتم في الفتوى السابقة رقم “161” : إن الأجسام تبعث يوم القيامة لا على الصفة التي هي عليها في الدنيا، والله – عَزَّوَجَلَّ – يقول : (كما بدأكم تعودون) (سورة الأعراف ، الآية “29”) فنأمل من فضيلتكم توضيح ذلك؟

فأجاب فضيلته : هذا لا يشكل على ما قلنا ؛ لأن المراد بقوله: (كما بدأكم تعودون) من حيث الخلق فهو كقوله : (وهو الذي يبدأ الخلق ثم يعيده وهو أهون عليه) (سورة الروم ، الآية “27”) فالمعنى أنه كما بدأ خلقكم وقدر عليه فإنكم تعودون كذلك بقدرة الله عَزَّوَجَلَّ .

مطالب مرتبط:

۱۷۰ – شفاعت و انواع شفاعت

۱۷۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد شفاعت و اقسام آن سوال شد. جواب دادند: شفاعت از شفع (زوج) گرفته شده که ضد وتر (فرد) است، و به معنی وتر (فرد) را شفع (زوج) قرار دادن است. مثلا یکی را دو تا، و سه تا را چهار تا قرار دهید. این از حیث لغوی است. […]

ادامه مطلب …

۱۸۳ – آیا جهنم اسم‌های مختلفی دارد؟

۱۸۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا آتش جهنم دارای یک اسم است یا اسم‌های مختلفی دارد؟ جواب دادند: آتش جهنم دارای اسم‌های متعددی است که این تعدد به اختلاف صفات بر می‌گردد. این آتش، جحیم و جهنم و لظی و سعیر و سقر و حطمه و هاویه نامیده می‌شود. همه‌ی اینها بر حسب […]

ادامه مطلب …

۱۸۱ – آیا جهنم، ابدی است یا اینکه فنا می‌شود؟

۱۸۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا جهنم، ابدی است یا اینکه فنا می‌شود؟ جواب دادند: قطعا جهنم ابدی است و نزد سلف جز این قول، چیزی دیگری شناخته شده نبود. به همین خاطر علما آن را در جمله‌ی عقایدشان قرار داده‌اند. بدین معنی که ایمان داشته و معتقد باشیم که آتش تا ابد […]

ادامه مطلب …

۱۸۹ – آیا خروج سفیانی و خروج پرچم‌های سیاه از نشانه‌های قیامت هستند؟

۱۸۹ . از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا حدیث خروج سفیانی در میان علامات قیامت، صحیح است؟ و همچنین، آیا احادیث خروج پرچم‌های سیاه، صحیح هستند؟ جواب دادند: حدیث سفیانی را حاکم در مستدرک خود آورده و گفته صحیح الاسناد است. اما حاکم رَحِمَهُ‌الله معروف به تساهل است. والله اعلم. اما حدیث پرچم‌های سیاه، نمی‌دانم […]

ادامه مطلب …

۱۷۵ – بهشتی که آدم و حوا در آن بودند، کدام بود؟

۱۷۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: بهشتی که آدم و همسرش در آن اسکان داده شدند، چه بود؟ جواب دادند: صواب این است: بهشتی که الله تعالی، آدم و همسرش را در آن سکنی داد، همان بهشتی است که به متقیان وعده داده شده. زیرا الله تعالی می‌فرماید: {اسْكُنْ أَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ}[۱]، یعنی: {تو […]

ادامه مطلب …

۱۸۸ – اسم‌های روز قیامت چیست؟

۱۸۸ . از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد اسم‌های روز قیامت سوال شد. جواب دادند: الان نمی‌توانم همه‌ی اسم‌های قیامت را بشمارم. اما سبب تعدد آن، این است که این اسم‌ها دلالت بر اوصافی می‌کنند. قیامت، ساعت است، و کلمه‌ی ساعت در زبان عربی برای وقتی به کار می‌رود که در آن، حادثه‌ی بزرگ و سخت […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه