شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

۱۶۹ – اعمال چگونه وزن می‌شوند در حالی جسم نیستند؟

۱۶۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: اعمال چگونه وزن می‌شوند در حالی که اوصافی بیش نیستند که عاملان انجام داده‌اند؟

جواب دادند: در این مورد چنان که قبلا گفتیم، قاعده بر این است که تسلیم بوده و قبول کنیم. چه نیازی است که بگوییم چگونه و چرا؟ اما با این حال، علما رحمهم الله در جواب این سوال گفته‌اند: اعمال تبدیل به أعیان می‌شوند که در این صورت دارای جسم خواهند بود که در یک کفّه‌‌ی میزان گذاشته می‌شوند که یا سنگین می‌شود و یا خیر، و برای آن مثالی از حدیث صحیح زده‌اند که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «مرگ در روز قیامت در شکل قوچی قرار داده می‌شود. سپس ندا داده می‌شود: ای اهل بهشت، پس اهل بهشت مطلع شده و توجه می‌کنند، و ندا داده می‌شود: ای اهل جهنم، پس اهل جهنم مطلع شده و توجه می‌کنند که ببینند چه شده؟ در این هنگام مرگ به صورتی قوچی به میان آورده می‌شود، و گفته می‌شود: آیا این را می‌شناسید؟ می‌گویند: بله، این مرگ است. در این هنگام مرگ در میان بهشت و جهنم ذبح می‌شود، و گفته می‌شود: ای اهل بهشت، جاودانگیِ بدون مرگ، و ای اهل آتش، جاودانگیِ بدون مرگ». همه‌ی ما می‌دانیم که مرگ، صفت است. اما الله تعالی آن را تبدیل به ذاتی کند که قائم به نفس است. اعمال نیز چنین تبدیل به ذات شده و وزن می‌شوند. والله أعلم.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(169) سئل فضيلة الشيخ : كيف توزن الأعمال وهي أوصاف للعاملين؟

فأجاب بقوله:القاعدة في ذلك كما أسلفنا أن علينا أن نسلم ونقبل ولا حاجة لأن نقول:كيف؟ ولم؟ ومع ذلك فإن العلماء رحمهم الله قالوا في جواب هذا السؤال : إن الأعمال تقلب أعياناً فيكون لها جسم يوضع في الكفة فيرجح أو يخف ، وضربوا لذلك مثلاً بما صح به الحديث عن النبي ، ﷺ : “أن الموت يجعل يوم القيامة على صورة كبش فينادى أهل الجنة ، يا أهل الجنة فيطلعون ويشرئبون . وينادى يا أهل النار فيطلعون ويشرئبون ما الذي حدث ؟ فيؤتي بالموت على صورة كبش فيقال : هل تعرفون هذا فيقولون: نعم هذا الموت فيذبح الموت بين الجنة والنار فيقال: يا أهل الجنة خلود فلا موت ، ويا أهل النار خلود فلا موت” . ونحن نعلم جميعاً أن الموت صفة ولكن الله –تعالى –يجعله عيناً قائماً بنفسه وهكذا الأعمال تجعل أعياناً فتوزن والله أعلم.

مطالب مرتبط:

۱۷۱ – چرا الله جَلَّ‌جَلَالُهُ در روز قیامت عده‌ای را از آتش نجات می‌دهد که «هیچ خیری انجام نداده‌اند»؟

۱۷۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد این فرموده‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوال شد: «الله تعالی می‌فرماید: ملائکه و انبیاء و مومنان شفاعت کردند، و کسی جز ارحم الراحمین باقی نماند. پس جماعتی از اهل آتش را گرفته و از آن خارج می‌کند که هیچ خیری انجام نداده‌اند»، روایت مسلم. معنی این قسمت از حدیث چیست: […]

ادامه مطلب …

۱۵۵ – اگر میت در قبر دفن نشود، آیا عذاب قبر به او می‌رسد؟

۱۵۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا اگر میت دفن نشد، و درندگان او را خوردند، یا باد، او را پخش کرد، عذاب قبر می‌شود؟ جواب دادند: بله، و عذاب بر روح خواهد بود. زیرا جسد ممکن است از بین رفته یا تلف و نابود شود. البته این امر، غیبی بوده و نمی‌توانم با […]

ادامه مطلب …

۱۵۷ – عذاب قبر دائم است یا تمام می‌شود؟

۱۵۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا عذاب قبر دائم است یا تمام هم می‌شود؟ جواب دادند: اگر انسان کافر باشد، راهی برای رسیدن به نعیم ندارد و به صورت مستمر در عذاب است. اما اگر عاصی باشد و مومن، اگر در قبرش عذاب شود، به اندازه‌ی گناهانش عذاب می‌شود، و چه بسا عذاب […]

ادامه مطلب …

۱۵۱ – عذاب قبر بر بدن وارد می‌شود یا روح؟

اصل بر این است که این عذاب بر روح است. چون بعد از مرگ، احکامی که وجود دارند برای روح است و بدن، جسمی بی جان و بی حرکت است. به همین خاطر بدن نیازی به کمک برای بقا ندارد. نه می‌خورد و نه می‌نوشد.

ادامه مطلب …

۱۴۶ – آیا دجال از بنی آدم است؟

۱۴۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا دجال از بنی آدم است؟ جواب دادند: بله، دجال از بنی آدم است. برخی علما نیز می‌گویند که او شیطان است. برخی دیگر می‌گویند که پدرش انسان و مادرش از جنیان است. هیچکدام از این اقوال صحیح نیستند. درست این است که دجال از بنی آدم بوده […]

ادامه مطلب …

۱۴۸ – آیا دجال الان وجود دارد؟

۱۴۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: شما در فتوای قبلی، فتوای شماره‌ی «۱۴۷» گفتید که دجال الان وجود ندارد، و ظاهر این کلام شما با حدیث فاطمه بنت قیس در حدیث صحیح که از تمیم داری نقل شده، تعارض دارد. امیدواریم که این را برایمان توضیح دهید. جواب دادند: ما این سخن را با […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه