پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۶۶۴۸) حکم شرعی غیبت کودک نابالغ

(۶۶۴۸) سوال: من از شما بزرگوار، در مورد غیبت کودکی که به سن بلوغ نرسیده است سوال دارم که آیا اگر ما غیبت او را کنیم، گناهی داریم؟ مخصوصا كه کودک سبب می‌شود ما شدیدا پریشان گردیم که انسان از کنترل خارج گردد و به او ناسزا گوید؟

جواب:

غیبت یعنی یاد کردن از برادرت در غیاب او با آنچه خوشش نمی‌آید، این غیبت است زیرا الغيبة (غيبت) الغيب، بر وزن فِعْلة می‌باشد.

اما اگر حاضر می‌باشد یاد کردن او با آنچه خوشش نمی‌آید، اسم آن غیبت نیست و اسم آن دشنام و ناسزا است و شایسته نیست که انسان کودک را ناسزا یا دشنام دهد بلکه برای او واجب است که نفس خود را از کاری که برای او جایز نیست منع کند و آن را انجام ندهد و تفاوتی نمی‌کند که قولی یا فعلی باشد و از آداب والا این است که خشم خود را فرو کشاند و عصبانیتش را کنترل کند مخصوصا در تعامل با کودکان زیرا اگر کودکان دیدند که کسی اینگونه با خشم، دشنام و ناسزا با آن‌ها تعامل می‌کند، بر آن عادت می‌کنند و اشکالی در آن نمی‌بینند و برای همین دشنام به کودک مانند دشنام به بزرگ است و بلکه چه بسا بدتر باشد زیرا این که کودک را برگفته‌ها و کارهایی که دیگران انجام می‌دهند تربیت کنی نتایج بدتری دارد به نسبت تربیت کردن انسانی بزرگ بر آن.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا أسأل فضيلتكم عن غيبة الصغير الذي لم يبلغ سن البلوغ، هل يكتب علينا ذَنْب إن نحن اغتبناه؟ خاصةً أن الصغير دائما يُسبب لنا الانفعال الشديد الذي يُخْرِج الإنسان مِن طَوْرِهِ فَيَشْتُمُه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الغيبة هي ذكر الإنسان بما يكره في غيبته، هذه هي الغيبة، لأنها فِعْلَة مِنَ الغَيْب.

أما إذا كان حاضرا، فإن ذِكْرَه بما يَكْرَه لا يُسَمَّى غِيبَة، وإنما يُسَمَّى سبا وشتها، ولا ينبغي أن يُسَبَّ الصغير، أو يُشتَم، بل الواجب على المرء أن يمنع نفسه مما لا يجوز له فعله، سواء كان قولا أم فعلا، ومن الآداب العالية الفاضلة أن يكتم غيظه، ويحبس غضبه، لا سيما في معاملة الصغار، لأن الصغار إذا رأوا من يعاملهم بمثل هذا مِن الغَضَبِ والسَّبِّ والشَّتْم تَعَوَّدُوا عليه، ورأوه أمرًا لا بأس به، ولهذا كان سَبُّ الصغير كَسَبِّ الكبير، بل ربما يكون أَشَدَّ، لأن كونك تربي الصغير على ما يقال، أو يُفْعَل عنده أَشَدُّ مِن أن تُرَبِّي الكبير على ذلك.

مطالب مرتبط:

(۶۶۶۰) حکم دروغ گفتن به صورت شوخی

این در اسلام حرام است زیرا همه‌ی دروغ حرام می‌باشد و واجب است که از آن پرهیز نمود...

ادامه مطلب …

(۶۶۷۹) آیا ذکر اعمال بد مردگان از ربا و… حرام می‌باشد؟

بله رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از ذکر مردگان با اعمال بدشان نهی کردند و فرمودند...

ادامه مطلب …

(۶۶۵۳) معنی غیبت و سخن‌چینی چیست؟

غیبت، یاد کردن برادرت با آنچه از آن خوشش نمی‌آید می‌باشد مثل این‌که در غیاب او بگویی: او فاسق است، در دین سهل‌انگار است یا در او فلان عیب‌های متعلق به بدن می‌باشد است یا فلان عیب‌هایی که متعلق به اخلاق می‌باشد، وجود دارد....

ادامه مطلب …

(۶۶۷۷) کیفیت شوخی‌کردن بین دوستان و بین برادران و بین زن و شوهر

شکی نیست که شوخی موجب آرامش و انس و خوشحالی می‌گردد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز شوخی می‌کردند و فقط حق را می‌گفتند لذا اگر شوخی حق باشد مطلوب است مخصوصا اگر انسان احساس کند که هم‌نشین او خسته و ملول گشته...

ادامه مطلب …

(۶۶۷۱) بعضی از دوستانم به من دشنام و ناسزا می‌گویند آیا من نیز مثل خودشان جواب آن‌ها را بدهم؟

به مصلحت آن بنگر؛ اگر مصلحت در ترک و هجر آن‌ها و عدم مقابله بالمثل در آنچه گفته‌اند، می‌باشد پس آن را انجام بده و اگر مصلحت خلاف آن را می‌طلبد پس می‌توانی به مانند آنچه با تو مقابله کردند، مقابله کنی ....

ادامه مطلب …

(۶۶۷۴) در نفس خود شخصی را با آنچه بدش می‌آید یاد کردم، آیا گناه‌کار هستم؟

این غیبت محسوب نمی‌گردد ولی اگر نفس در مورد برادر مسلمانی چیزی گفت بهتر آن است که جلوی آن را گرفت تا که این سخن قلبی به سخن زبانی ارتقا نیابد و از باب گمان بد به مسلمانی نباشد و اصل در فرد مسلمان عدالت است و به او گمان بد نمی‌رود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه