دوشنبه 10 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
21 سپتامبر 2026

(۶۶۷۱) بعضی از دوستانم به من دشنام و ناسزا می‌گویند آیا من نیز مثل خودشان جواب آن‌ها را بدهم؟

(۶۶۷۱) سوال: بعضی از دوستانم به من دشنام و ناسزا می‌گویند آیا من نیز مثل خودشان جواب آن‌ها را بدهم یا چکار کنم؟

جواب:

به مصلحت آن بنگر؛ اگر مصلحت در ترک و هجر آن‌ها و عدم مقابله بالمثل در آنچه گفته‌اند، می‌باشد پس آن را انجام بده و اگر مصلحت خلاف آن را می‌طلبد پس می‌توانی به مانند آنچه با تو مقابله کردند، مقابله کنی زیرا الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: { وَجَزَٰٓؤُا۟ سَیِّئَةسَیِّئَةمِّثۡلُهَا} [سوره الشورى: ۴۰]: (و جزایی بدی، بدیی است همانند آن) و: {وَلَمَنِ ٱنتَصَرَ بَعۡدَ ظُلۡمِهِۦ فَأُو۟لَـٰۤىِٕكَ مَا عَلَیۡهِم مِّن سَبِیلٍ* إِنَّمَا ٱلسَّبِیلُ عَلَى ٱلَّذِینَ یَظۡلِمُونَ ٱلنَّاسَ وَیَبۡغُونَ فِی ٱلۡأَرۡضِ بِغَیۡرِ ٱلۡحَقِّۚ أُو۟لَـٰۤىِٕكَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِیمࣱ} [سوره الشورى: ۴۱-۴۲]: (و کسی‌که پس از ستمی که بر او رفته است، انتقام بگیرد، پس اینانند که هیچ راه (ملامتی) بر آنان نیست* وتنها راه (ملامت) بر کسانی است که به مردم ستم می‌کنند، و در زمین به ناحق سرکشی (و ستم) می‌کنند، اینانند که برایشان عذابی دردناک است) مگر این‌که در حال روزه باشی که بهتر است جواب آن‌ها را ندهی زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «الصِّيَامُ جُنَّةٌ، فَلا يَرْفُث وَلَا يَجْهَلْ، وَإِنِ امْرُؤٌ قَاتَلَهُ، أَوْ شَاتَمَهُ فَلْيَقُلْ: إِنِّي صَائِمٌ مَرَّتَيْنِ»[۱]: (روزه (در برابر آتش دروزخ) سپر است لذا (کسی که در حال روزه می‌باشد) سخن ناشایست نمی‌گوید و رفتار جاهلانه انجام نمی‌دهد و اگر کسی با او به نزاع برخواست یا دشنامش داد دوبار بگوید: من روزه هستم) لذا این از چیزی که اول ذکر کردیم استثنا می‌شود همچنین اگر به پدرت دشنام دادند نیز از آن استثنا می‌شود و تو به پدر او دشنام نده زیرا این دشمنی (و تعدی) به پدر او می‌باشد چراکه پدر او به تو دشنام نداده است.


[۱] صحیح بخاری: كتاب الصوم، باب فضل الصوم، شماره (۱۷۹۵) ، وصحیح مسلم: كتاب الصيام، باب حفظ اللسان للصائم، شماره (١١٥١).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: البعض من الأصدقاء يقومون بِسَبِّي وشَثْمِي، فهل أَردُّ عليهم بالمثل، أم ماذا أفعل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: انظر إلى المصلحة في ذلك، فإن كانت المصلحة تقتضي تركهم وهجرهم، وعدم مقابلتهم بمثل ما قالوا فافعل، وإن كانت المصلحة تقتضي خلاف ذلك، فلك الحق في أن تقابلهم بمثل ما قابلوك، لقول الله – تعالى ﴿ وَجَزَٰٓؤُا۟ سَیِّئَةࣲ سَیِّئَةࣱ مِّثۡلُهَا ﴾ [الشورى: ٤٠]، وقوله ﴿ وَلَمَنِ ٱنتَصَرَ بَعۡدَ ظُلۡمِهِۦ فَأُو۟لَـٰۤىِٕكَ مَا عَلَیۡهِم مِّن سَبِیلٍ* إِنَّمَا ٱلسَّبِیلُ عَلَى ٱلَّذِینَ یَظۡلِمُونَ ٱلنَّاسَ وَیَبۡغُونَ فِی ٱلۡأَرۡضِ بِغَیۡرِ ٱلۡحَقِّۚ أُو۟لَـٰۤىِٕكَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِیمࣱ ﴾ [الشورى: ٤١-٤٢]، إلا إذا كنت صائما، فإن الأفضل ألا تَرُدَّ عليهم، لقول النبي -عليه الصلاة والسلام-: «الصَّيَامُ جُنَّةٌ، فَلاَ يَرْفُثْ وَلاَ يَجْهَلْ، وَإِنِ امْرُؤٌ قَاتَلَهُ، أَوْ شَاءَهُ فَلْيَقُلْ : إِنِّي صَائِمٌ مَرَّتَيْنِ». فهذه تُستثنى مما ذكرنا أولا، ويستثنى أيضًا إذا ما سَبَّ أباك، فإنك لا تَسُبُّ أباه، لأن ذلك عُدوان على أبيه، فإنه لم يَسُبّك.

مطالب مرتبط:

(۶۶۴۸) حکم شرعی غیبت کودک نابالغ

غیبت یعنی یاد کردن از برادرت در غیاب او با آنچه خوشش نمی‌آید، این غیبت است زیرا الغيبة (غيبت) الغيب، بر وزن فِعْلة می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۶۶۸۵) آیا کلمه‌ی (شکراً): (متشکرم) و (أرجوك): (به شما امیدوارم) حرام است؟

چیزی که شایسته می‌باشد برای کسی که کار خوبی را برای او انجام داده این است که به گفتن: (شکرا) بسنده نکند و بگوید: (جزاك الله خيرا)....

ادامه مطلب …

(۶۶۵۷) آیا غیبت کسی که آشکارا معصیت می‌کند جایز است؟

اصل در غیبت، حرام بودن آن است لذا غیبت کردن جایز نیست مگر این‌که مصلحتی وجود داشته باشد؛ بنابراین اگر غیبت کسی که آشکارا معصیت می‌کند، برای او یا دیگری مفید باشد، اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۶۶۶۹) زنی دعای مرگ بر فرزندانش می‌کند در حالی که قصد آن دعا را ندارد، حکم این کارش چیست؟

او را نصیحت می‌کنیم که زبانش را از این‌ چیزها پاک کند زیرا ترس آن می‌رود که مصادف با وقت اجابت دعا گردد و از او قبول شود به جای این‌که بر علیه آن‌ها دعا کند، برای آن‌ها دعا کند...

ادامه مطلب …

(۶۶۶۸) حکم شرعی در به‌کارگیری لعن و ناسزا در زبان عامیانه

شایسته است که انسان زبان خود را بر کلمات پاک نافع تمرین دهد و از همه‌ی الفاظ دشنام و ناسزا پرهیز کند حتی در چیزهایی که برای او جایز است دشنام و ناسزا گوید چراکه شایسته نیست آن‌ها را به زبان آورد...

ادامه مطلب …

(۶۶۶۶) حکم کسی که از روی عصبانیت یا عمد به پدر و مادر خود را لعنت کند چیست؟

لعنت کردن پدر و مادر از گناهان کبیره است چرا که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است کسی که به پدر و مادر خود چه به صورت مستقیم لعنت کند یا سبب آن باشد از گناهان کبیره است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه