پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۶۶۶۸) حکم شرعی در به‌کارگیری لعن و ناسزا در زبان عامیانه

(۶۶۶۸) سوال: در لغت عامیانه‌ی ما و هر لغتی بلا و مصیبتی وجود دارد و آن ناسزاگویی و فحش می‌باشد و مثال آن: انسان می‌گوید: الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پدر ابلیس را لعنت کند، جواب شما شیخ بزرگوار بر این چیست و از شما تشکر می‌کنم؟

جواب:

شایسته است که انسان زبان خود را بر کلمات پاک نافع تمرین دهد و از همه‌ی الفاظ دشنام و ناسزا پرهیز کند حتی در چیزهایی که برای او جایز است دشنام و ناسزا گوید چراکه شایسته نیست آن‌ها را به زبان آورد چه رسد به اموری که خیری در آن نیست مثل لعنت کردن ابلیس یا لعنت کردن پدر ابلیس یا مانند آن؟ لذا این شایسته نمی‌باشد بلکه آنچه شایسته است پناه بردن از شر شیطان به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و بگوید: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم اما لعنت کردن او و دشنام دادنش را ابن قیم رَحِمَهُ‌الله در کتاب (زاد المعاد)[۱] ذکر می‌کند که شایسته نیست زیرا هنگامی که شیطان  ما را وسوسه می‌کند، امر به پناه بردن به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شده‌ایم اما اگر بر علیه او دعا کردیم شاید خود را بالا ببرد و (وسوسه‌هایش را زیاد کند) اما پناه بردن از شر او به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، برایش اهانت و ذلیل کردن او است و مشروع پناه بردن انسان به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده شده می‌باشد نه این‌که به او و پدرش لعنت کند.


[۱] زاد المعاد في هدي خير العباد (٢/۳۲٣).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في لغتنا الدارجة (في كل لسان بلوى)، و هي بلوى الشتيمة، فمثال ذلك: يقول الإنسان: (لعن الله والدي إبليس)، فما ردَّ سماحتكم على هذا، وشكرًا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: ينبغي للإنسان أن يُمَرِّنَ لسانه على الكلمات الطيبة المثمرة النافعة، وأن يتجنب جميع ألفاظ السباب والشتائم، حتى فيما يجوز له أن يفعله من السباب والشتائم، فإنه لا ينبغي إطلاق لسانه فيها، فكيف في الأمور التي لا خير له فيها، مثل لعن إبليس، أو والدي إبليس، أو ما أشبه ذلك؟ فإن هذا لا ينبغي، بل إن الذي ينبغي هو أن يتعوذ الإنسان بالله من شر الشيطان فيقول: أعوذ بالله من الشيطان الرجيم، وأما لعنه وسَبُّه، فقد ذكر ابن القيم رحمه الله في (زاد المعاد)، أن ذلك مما لا ينبغي، لأننا أمرنا عندما يَنْزَغ الشيطان الإنسان بالاستعاذة بالله منه، وأما إذا دعونا عليه، فإنه قد يربو بنفسه ويزداد، وأما الاستعاذة بالله منه، فهي إهانة وإذلال له، فهذا هو المشروع أن يستعيد الإنسان بالله من الشطان الرجيم ولا يلعن الشيطان، وأبوي الشيطان.

مطالب مرتبط:

(۶۶۸۹) حکم دنبال کردن خطاها و اشتباه‌های بعضی معلم‌ها بدون برخی دیگر و گمان بد داشتن به آن‌ها چیست؟

دنبال کردن اشتباه مسلمان حرام است...

ادامه مطلب …

(۶۶۵۰) کسی که بخواهد از بهتان و غیبت توبه کند، چکار کند؟

اگر که از آن خبری ندارد پس اولی‌تر این است که او را باخبر نسازد چون چه بسا اگر او را از آن باخبر سازد، لج کند و او را نبخشد و بین آن‌ها دشمنی به وجود آید و سبب برانگیختن کینه و دشمنی بین آ‌ن‌ها گردد...

ادامه مطلب …

(۶۶۶۲) آیا دروغ گفتن به خاطر صله‌ی رحم جایز است؟

دروغ جایز نیست مگر برای آشتی دادن بین مردم لذا اگر شخصی می‌شناسد که بین دو خویشاوند قطع رابطه است، دروغ گفتن برای اصلاح بین آن‌ها جایز می‌باشد و بعضی اهل علم می‌گویند: دروغی که در مورد آشتی بین مردم آمده، توریه می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۶۶۵۲) وقتی خانه به میدان غیبت تبدیل می‌شود؛ راه درست چیست؟

قبل از هر چیز آن زنان را نصیحت می‌کنم که غیبت کردن را ترک کنند زیرا غیبت از گناهان کبیره است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را به قبیح‌ترین مثال تشبیه کرده است ...

ادامه مطلب …

(۶۶۸۳) حکم شرعی به‌ کاربردن تعبیر «حرام است» در سخنان روزمره

آن چیزی که وصف تحریم را بر آن کرده است اگر از آن‌چیزی باشد که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را حرام کرده همانطور که اگر بگوید: حرام است که این مرد در زنا واقع گردد و حرام است که انسان دزدی کند و مانند آن، وصف آن چیز به حرام صحیح است...

ادامه مطلب …

(۶۶۷۰) برخی مردم پسرانشان را دشنام می‌دهند، جزای آن‌ها چیست؟

دشنام دادن پسران بر دو وجه واقع می‌گردد:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه