چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۶۶۵۰) کسی که بخواهد از بهتان و غیبت توبه کند، چکار کند؟

(۶۶۵۰) سوال: شیخ بزرگوار، کسی که بخواهد از بهتان و غیبت توبه کند، چکار کند؟

جواب:

کسی که بخواهد از آن دو توبه کند، برای برادر خود که غیبتش را کرده، استفغار کند و در جاهایی که غیبت او را نموده، زیاد ثنایی که مستحق آن است را بکند زیرا نیکی‌ها بدی‌ها را از بین می‌برد.

آیا واجب است که نزد او برود و از آنچه بر علیه او گفته، باخبر سازد و حلالیت بطلبد یا نه؟ برخی اهل علم گفته‌اند: واجب است که نزد او برود و از او حلالیت بطلبد زیرا ترس آن می‌رود که بعد از آن باخبر شود، پس باید از او طلب بخشش نماید.

 برخی اهل علم گفته‌اند: اگر که برادرش از غیبت کردن او باخبر است پس بر او واجب می‌باشد که نزدش برود و از او حلالیت بطلبد یعنی از او طلب بخشش نماید و اگر که از آن خبری ندارد پس اولی‌تر این است که او را باخبر نسازد چون چه بسا اگر او را از آن باخبر سازد، لج کند و او را نبخشد و بین آن‌ها دشمنی به وجود آید و سبب برانگیختن کینه و دشمنی بین آ‌ن‌ها گردد.

این قول که او را باخبر نسازد راجح است بلکه برای او طلب مغفرت نماید و در مجالسی که غیب او را نموده، ثنایی که مستحق آن است را بکند مگر این‌که ترس آن رود که به او خبر رسد یا مانند این اموری که نیاز به طلب بخشش دارد که باید از او حلالیت بطلبد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يا فضيلة الشيخ ماذا يعمل من أراد التوبة منهما؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما من أراد التوبة منهما، فإنه يستغفر لأخيه الذي اغتابه، ويُكثر من الثناء عليه بما يستحق في الأماكن التي اغتابه فيها، لأن الحسنات يذهبن السيئات.

وهل يجب عليه أن يَتَحَلَّلَه، فيذهب إليه ويخبره بما جرى منه في حقه، أو لا؟ قال بعض أهل العلم : إنه يجب عليه أن يذهب إليه وَيَتَحَلَّلَه، لأنه يُخشى أن يصل إليه العلم فيما بعد، فعليه أن يطلب منه السماح.

وقال بعض أهل العلم: إنه إن كان أخاه قد علم باغتيابه، فإنه يجب عليه أن يذهب إليه وَيَتَحَلَّلَه، أي يطلب منه السماح، وإن كان لم يعلم، فإن الأولى ألا يُخبره، لأنه ربما لو أخبره لركب رأسه، ولم يسمح له، وحصل بينهما عداوة وبغضاء، فيكون هو السبب في إثارة هذه العداوة والبغضاء.

وهذا القول هو الراجح أنه لا يخبره ، بل يستغفر له، ويثني عليه بما يستحق في المجالس التي اغتابه فيها اللهم إلا إذا كان يخشى أن يصل إليه العلم، أو نحو ذلك من الأمور التي تحتاج إلى استحلال، فإنه لا بد أن يَسْتَحِلَّهُ.

مطالب مرتبط:

(۶۶۴۸) حکم شرعی غیبت کودک نابالغ

غیبت یعنی یاد کردن از برادرت در غیاب او با آنچه خوشش نمی‌آید، این غیبت است زیرا الغيبة (غيبت) الغيب، بر وزن فِعْلة می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۶۶۶۹) زنی دعای مرگ بر فرزندانش می‌کند در حالی که قصد آن دعا را ندارد، حکم این کارش چیست؟

او را نصیحت می‌کنیم که زبانش را از این‌ چیزها پاک کند زیرا ترس آن می‌رود که مصادف با وقت اجابت دعا گردد و از او قبول شود به جای این‌که بر علیه آن‌ها دعا کند، برای آن‌ها دعا کند...

ادامه مطلب …

(۶۶۷۸) حکم شوخی با دوستان با الفاظ رکیک

لام قبیحی که در آن تهمت یا لعنت یا مانند آن باشد، حرام است حتی اگر از روی شوخی باشد زیرا مسلمان حرمت دارد و حتک آن جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۶۶۷۴) در نفس خود شخصی را با آنچه بدش می‌آید یاد کردم، آیا گناه‌کار هستم؟

این غیبت محسوب نمی‌گردد ولی اگر نفس در مورد برادر مسلمانی چیزی گفت بهتر آن است که جلوی آن را گرفت تا که این سخن قلبی به سخن زبانی ارتقا نیابد و از باب گمان بد به مسلمانی نباشد و اصل در فرد مسلمان عدالت است و به او گمان بد نمی‌رود....

ادامه مطلب …

(۶۶۸۴) آیا برای انسان جایز است که کلمه (المُعذَّب) را برای خود اطلاق نماید؟

بله زیرا معنای عذاب اذیت شدن با چیزی می‌باشد و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند...

ادامه مطلب …

(۶۶۷۳) آیا انسان اگر در مورد آبرو و حیثیت مردم در نفس خود سخن بگوید، گناه دارد؟

اگر این منجر به گمان بد به مسلمانانی که ظاهرشان عادل بودن آن‌ها است، می‌گردد، حرام می‌باشد زیرا گمان بد به مسلمانی که ظاهر او عادل بودنش است، حرام می‌باشد ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه