شنبه 15 ذیقعده 1447
۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
2 می 2026

(۶۶۷۷) کیفیت شوخی‌کردن بین دوستان و بین برادران و بین زن و شوهر

(۶۶۷۶) سوال: از شیخ می‌خواهم که در مورد کیفیت شوخی‌کردن روشن‌گری کند و حکم آن بین دوستان و بین برادران و بین زن و شوهر چیست؟ آیا اگر برای خنداندن بگوییم: شخصی فلان کار و فلان کار کرد تا که حاضرین بخندند و ذکر نکنیم که آن شخص چه کسی بوده و فقط برای مثال باشد، حرام است؟

جواب:

شکی نیست که شوخی موجب آرامش و انس و خوشحالی می‌گردد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز شوخی می‌کردند و فقط حق را می‌گفتند لذا اگر شوخی حق باشد مطلوب است مخصوصا اگر انسان احساس کند که هم‌نشین او خسته و ملول گشته و کاری ‌کند که خستگی و بی‌حالی از او رفع گردد؛ لذا این از امور ستودنی است اما اگر شوخی دروغ باشد و انسان با آن دروغ بگوید فقط به خاطر این‌که دیگران را بخنداند، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ فَيَكْذِبُ لِيُضْحِكَ بِهِ الْقَوْمَ، وَيْلٌ لَهُ، وَيْلٌ لَهُ»[۱]: (وای به حال کسی که در سخن گفتن دروغ می‌گوید تا دیگران را بخنداند؛ وای به حال او، وای به حال او) و این دلالت بر تحریم آن می‌دهد اما اگر قصه‌ای که برای شخصی رخ داده و حقیقی می‌باشد در حالی خندیدنی است و اسم آن را ذکر نکند، اشکالی ندارد زیرا حرامی در آن وجود ندارد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أطلب من الشيخ أن يُسَلِّط الضوء على كيفية المزاح، وما حكمه بين الأصدقاء وبين الإخوة، وبين الزوج وزوجته؟ وهل عندما نقول على سبيل الإضحاك في مرة واحد عمل كذا وكذا. لتضحك أننا لا نذكر من هو هذا الشخص، إنما هو واحد على سبيل الجالسين، مع المثال، هل هذا حرام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: المزاح لا شَكٍّ أنه يشرح الصدر ويوجب الأنس ويُدخل السرور، وكان النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- يمزح، ولا يقول إلا حقًّا، فإذا كان المزاح حقًا، فهو مطلوب، لا سيما إذا شعر الإنسان من جليسه بالملل ،والسآمة وأتى بما يُرَوِّح عن نفسه، فإن هذا من الأمور المحمودة، وأما المزاح الكذب الذي يكذب به الإنسان، من أجل أن يُضحك القوم فقط، فقد قال النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ فَيَكْذِبُ لِيُضْحِكَ بِهِ الْقَوْمَ وَيْلٌ لَهُ وَيْلٌ لَهُ». وهذا يَدُلّ على تحريمه، حقيقة، وهي مضحكة، ولم يذكر أما لو ذكر قصة وقعت لشخص، وهي اسمه، فلا حَرَج في هذا، لأنه ليس فيه محظور.

مطالب مرتبط:

(۶۶۵۲) وقتی خانه به میدان غیبت تبدیل می‌شود؛ راه درست چیست؟

قبل از هر چیز آن زنان را نصیحت می‌کنم که غیبت کردن را ترک کنند زیرا غیبت از گناهان کبیره است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را به قبیح‌ترین مثال تشبیه کرده است ...

ادامه مطلب …

(۶۶۸۳) حکم شرعی به‌ کاربردن تعبیر «حرام است» در سخنان روزمره

آن چیزی که وصف تحریم را بر آن کرده است اگر از آن‌چیزی باشد که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را حرام کرده همانطور که اگر بگوید: حرام است که این مرد در زنا واقع گردد و حرام است که انسان دزدی کند و مانند آن، وصف آن چیز به حرام صحیح است...

ادامه مطلب …

(۶۶۵۰) کسی که بخواهد از بهتان و غیبت توبه کند، چکار کند؟

اگر که از آن خبری ندارد پس اولی‌تر این است که او را باخبر نسازد چون چه بسا اگر او را از آن باخبر سازد، لج کند و او را نبخشد و بین آن‌ها دشمنی به وجود آید و سبب برانگیختن کینه و دشمنی بین آ‌ن‌ها گردد...

ادامه مطلب …

(۶۶۶۰) حکم دروغ گفتن به صورت شوخی

این در اسلام حرام است زیرا همه‌ی دروغ حرام می‌باشد و واجب است که از آن پرهیز نمود...

ادامه مطلب …

(۶۶۴۸) حکم شرعی غیبت کودک نابالغ

غیبت یعنی یاد کردن از برادرت در غیاب او با آنچه خوشش نمی‌آید، این غیبت است زیرا الغيبة (غيبت) الغيب، بر وزن فِعْلة می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۶۶۶۸) حکم شرعی در به‌کارگیری لعن و ناسزا در زبان عامیانه

شایسته است که انسان زبان خود را بر کلمات پاک نافع تمرین دهد و از همه‌ی الفاظ دشنام و ناسزا پرهیز کند حتی در چیزهایی که برای او جایز است دشنام و ناسزا گوید چراکه شایسته نیست آن‌ها را به زبان آورد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه