شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۶۶۷۷) کیفیت شوخی‌کردن بین دوستان و بین برادران و بین زن و شوهر

(۶۶۷۶) سوال: از شیخ می‌خواهم که در مورد کیفیت شوخی‌کردن روشن‌گری کند و حکم آن بین دوستان و بین برادران و بین زن و شوهر چیست؟ آیا اگر برای خنداندن بگوییم: شخصی فلان کار و فلان کار کرد تا که حاضرین بخندند و ذکر نکنیم که آن شخص چه کسی بوده و فقط برای مثال باشد، حرام است؟

جواب:

شکی نیست که شوخی موجب آرامش و انس و خوشحالی می‌گردد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز شوخی می‌کردند و فقط حق را می‌گفتند لذا اگر شوخی حق باشد مطلوب است مخصوصا اگر انسان احساس کند که هم‌نشین او خسته و ملول گشته و کاری ‌کند که خستگی و بی‌حالی از او رفع گردد؛ لذا این از امور ستودنی است اما اگر شوخی دروغ باشد و انسان با آن دروغ بگوید فقط به خاطر این‌که دیگران را بخنداند، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ فَيَكْذِبُ لِيُضْحِكَ بِهِ الْقَوْمَ، وَيْلٌ لَهُ، وَيْلٌ لَهُ»[۱]: (وای به حال کسی که در سخن گفتن دروغ می‌گوید تا دیگران را بخنداند؛ وای به حال او، وای به حال او) و این دلالت بر تحریم آن می‌دهد اما اگر قصه‌ای که برای شخصی رخ داده و حقیقی می‌باشد در حالی خندیدنی است و اسم آن را ذکر نکند، اشکالی ندارد زیرا حرامی در آن وجود ندارد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أطلب من الشيخ أن يُسَلِّط الضوء على كيفية المزاح، وما حكمه بين الأصدقاء وبين الإخوة، وبين الزوج وزوجته؟ وهل عندما نقول على سبيل الإضحاك في مرة واحد عمل كذا وكذا. لتضحك أننا لا نذكر من هو هذا الشخص، إنما هو واحد على سبيل الجالسين، مع المثال، هل هذا حرام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: المزاح لا شَكٍّ أنه يشرح الصدر ويوجب الأنس ويُدخل السرور، وكان النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- يمزح، ولا يقول إلا حقًّا، فإذا كان المزاح حقًا، فهو مطلوب، لا سيما إذا شعر الإنسان من جليسه بالملل ،والسآمة وأتى بما يُرَوِّح عن نفسه، فإن هذا من الأمور المحمودة، وأما المزاح الكذب الذي يكذب به الإنسان، من أجل أن يُضحك القوم فقط، فقد قال النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ فَيَكْذِبُ لِيُضْحِكَ بِهِ الْقَوْمَ وَيْلٌ لَهُ وَيْلٌ لَهُ». وهذا يَدُلّ على تحريمه، حقيقة، وهي مضحكة، ولم يذكر أما لو ذكر قصة وقعت لشخص، وهي اسمه، فلا حَرَج في هذا، لأنه ليس فيه محظور.

مطالب مرتبط:

(۶۶۶۵) حکم لعنت کردن به پدر یا مادر کسی دیگر چیست؟

جایز نیست که به پدر و مادر شخصی لعنت بفرستد مخصوصا که این جنایت بر کسی می‌باشد که تعدی نکرده است لذا گناه پدر و مادر این شخص چیست که آن‌ها را لعنت کند؟....

ادامه مطلب …

(۶۶۸۴) آیا برای انسان جایز است که کلمه (المُعذَّب) را برای خود اطلاق نماید؟

بله زیرا معنای عذاب اذیت شدن با چیزی می‌باشد و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند...

ادامه مطلب …

(۶۶۸۹) حکم دنبال کردن خطاها و اشتباه‌های بعضی معلم‌ها بدون برخی دیگر و گمان بد داشتن به آن‌ها چیست؟

دنبال کردن اشتباه مسلمان حرام است...

ادامه مطلب …

(۶۶۶۲) آیا دروغ گفتن به خاطر صله‌ی رحم جایز است؟

دروغ جایز نیست مگر برای آشتی دادن بین مردم لذا اگر شخصی می‌شناسد که بین دو خویشاوند قطع رابطه است، دروغ گفتن برای اصلاح بین آن‌ها جایز می‌باشد و بعضی اهل علم می‌گویند: دروغی که در مورد آشتی بین مردم آمده، توریه می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۶۶۵۰) کسی که بخواهد از بهتان و غیبت توبه کند، چکار کند؟

اگر که از آن خبری ندارد پس اولی‌تر این است که او را باخبر نسازد چون چه بسا اگر او را از آن باخبر سازد، لج کند و او را نبخشد و بین آن‌ها دشمنی به وجود آید و سبب برانگیختن کینه و دشمنی بین آ‌ن‌ها گردد...

ادامه مطلب …

(۶۶۴۹) فرق بین غیبت و بهتان چیست؟

فرق بین بهتان و غیبت این است که مردی که غیبت او را کردی به آنچه از او یاد کردی متصف باشد اما بهتان به آنچه از او ذکر کردی متصف نیست بلکه به او بهتان زدی و بر او دروغ بسته‌ای؛ لذا در این صورت جمع بین بهتان و غیبت می‌باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه