دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۶۶۷۷) کیفیت شوخی‌کردن بین دوستان و بین برادران و بین زن و شوهر

(۶۶۷۶) سوال: از شیخ می‌خواهم که در مورد کیفیت شوخی‌کردن روشن‌گری کند و حکم آن بین دوستان و بین برادران و بین زن و شوهر چیست؟ آیا اگر برای خنداندن بگوییم: شخصی فلان کار و فلان کار کرد تا که حاضرین بخندند و ذکر نکنیم که آن شخص چه کسی بوده و فقط برای مثال باشد، حرام است؟

جواب:

شکی نیست که شوخی موجب آرامش و انس و خوشحالی می‌گردد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز شوخی می‌کردند و فقط حق را می‌گفتند لذا اگر شوخی حق باشد مطلوب است مخصوصا اگر انسان احساس کند که هم‌نشین او خسته و ملول گشته و کاری ‌کند که خستگی و بی‌حالی از او رفع گردد؛ لذا این از امور ستودنی است اما اگر شوخی دروغ باشد و انسان با آن دروغ بگوید فقط به خاطر این‌که دیگران را بخنداند، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ فَيَكْذِبُ لِيُضْحِكَ بِهِ الْقَوْمَ، وَيْلٌ لَهُ، وَيْلٌ لَهُ»[۱]: (وای به حال کسی که در سخن گفتن دروغ می‌گوید تا دیگران را بخنداند؛ وای به حال او، وای به حال او) و این دلالت بر تحریم آن می‌دهد اما اگر قصه‌ای که برای شخصی رخ داده و حقیقی می‌باشد در حالی خندیدنی است و اسم آن را ذکر نکند، اشکالی ندارد زیرا حرامی در آن وجود ندارد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أطلب من الشيخ أن يُسَلِّط الضوء على كيفية المزاح، وما حكمه بين الأصدقاء وبين الإخوة، وبين الزوج وزوجته؟ وهل عندما نقول على سبيل الإضحاك في مرة واحد عمل كذا وكذا. لتضحك أننا لا نذكر من هو هذا الشخص، إنما هو واحد على سبيل الجالسين، مع المثال، هل هذا حرام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: المزاح لا شَكٍّ أنه يشرح الصدر ويوجب الأنس ويُدخل السرور، وكان النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- يمزح، ولا يقول إلا حقًّا، فإذا كان المزاح حقًا، فهو مطلوب، لا سيما إذا شعر الإنسان من جليسه بالملل ،والسآمة وأتى بما يُرَوِّح عن نفسه، فإن هذا من الأمور المحمودة، وأما المزاح الكذب الذي يكذب به الإنسان، من أجل أن يُضحك القوم فقط، فقد قال النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ فَيَكْذِبُ لِيُضْحِكَ بِهِ الْقَوْمَ وَيْلٌ لَهُ وَيْلٌ لَهُ». وهذا يَدُلّ على تحريمه، حقيقة، وهي مضحكة، ولم يذكر أما لو ذكر قصة وقعت لشخص، وهي اسمه، فلا حَرَج في هذا، لأنه ليس فيه محظور.

مطالب مرتبط:

(۶۶۸۴) آیا برای انسان جایز است که کلمه (المُعذَّب) را برای خود اطلاق نماید؟

بله زیرا معنای عذاب اذیت شدن با چیزی می‌باشد و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند...

ادامه مطلب …

(۶۶۶۵) حکم لعنت کردن به پدر یا مادر کسی دیگر چیست؟

جایز نیست که به پدر و مادر شخصی لعنت بفرستد مخصوصا که این جنایت بر کسی می‌باشد که تعدی نکرده است لذا گناه پدر و مادر این شخص چیست که آن‌ها را لعنت کند؟....

ادامه مطلب …

(۶۶۶۹) زنی دعای مرگ بر فرزندانش می‌کند در حالی که قصد آن دعا را ندارد، حکم این کارش چیست؟

او را نصیحت می‌کنیم که زبانش را از این‌ چیزها پاک کند زیرا ترس آن می‌رود که مصادف با وقت اجابت دعا گردد و از او قبول شود به جای این‌که بر علیه آن‌ها دعا کند، برای آن‌ها دعا کند...

ادامه مطلب …

(۶۶۷۴) در نفس خود شخصی را با آنچه بدش می‌آید یاد کردم، آیا گناه‌کار هستم؟

این غیبت محسوب نمی‌گردد ولی اگر نفس در مورد برادر مسلمانی چیزی گفت بهتر آن است که جلوی آن را گرفت تا که این سخن قلبی به سخن زبانی ارتقا نیابد و از باب گمان بد به مسلمانی نباشد و اصل در فرد مسلمان عدالت است و به او گمان بد نمی‌رود....

ادامه مطلب …

(۶۶۸۳) حکم شرعی به‌ کاربردن تعبیر «حرام است» در سخنان روزمره

آن چیزی که وصف تحریم را بر آن کرده است اگر از آن‌چیزی باشد که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را حرام کرده همانطور که اگر بگوید: حرام است که این مرد در زنا واقع گردد و حرام است که انسان دزدی کند و مانند آن، وصف آن چیز به حرام صحیح است...

ادامه مطلب …

(۶۶۵۹) آیا دروغ به طور شوخی جایز است؟

دروغ، شوخی و جدی آن جایز نیست زیرا از اخلاق نکوهیده‌ای است که فقط اهل نفاق آن اخلاق را دارند و متأسفانه بسیار می‌شنویم که برخی مردم دروغ را به دو قسمت تقسیم کرده‌اند: دروغ سفید و دروغ سیاه....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه