پنج‌شنبه 9 رمضان 1447
۷ اسفند ۱۴۰۴
26 فوریه 2026

(۶۰۴۴) حکم قسم دروغ برای اصلاح بین مردم

(۶۰۴۴) سوال: هنگامی که شخص می‌‌خواهد بین دو نفری که با هم خصومت دارند صلح ایجاد کند آیا می‌‌تواند دروغ گفته و به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سوگند یاد کند؟ قصد او فقط اصلاح بوده؛ آیا این کار جایز است؟

جواب:

دروغ گفتن در اصلاح بین مردم با توجه به اینکه مصلحت آن بیش از مصلحت دروغ گفتن بوده، جایز است اما با این وجود بهتر است کسی که قصد اصلاح دارد در سخنش از توریه استفاده کند یعنی کلامی بگوید که مقصودش خلاف ظاهر آن باشد. هرگاه خواست به یکی از آنها بگوید: به الله قسم فلانی در مورد تو چیزی نگفته است در حالی که او می‌‌داند که چیزی گفته است، قصدش از این جمله چیزی غیر از آن چه او در موردش گفته، باشد. تا اینکه در حالی که رو به روی مخاطبش قرار گرفته راست‌‌گو باشد و فقط قصدش آنچه مخاطب به طرف مقابلش اتهام زده باشد. در این صورت از دروغ در امان مانده و بین دو طرف خصومت، صلح ایجاد می‌‌کند. اما قسم یاد نمودن بر آن در حالی که می‌‌داند دروغ است؛ من در این مسئله توقف می‌‌کنم. مگر اینکه قصدش توریه باشد، در این صورت قسمش بر آنچه می‌‌خواهد جایز است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندما يريد الرجل أن يصلح بين اثنين متخاصمين هل يحق له أن يكذب ويحلف بالله ؟ ونيته أنه يريد الإصلاح فقط، فهل هذا جائز؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما الكذب في الإصلاح بين الناس فإنه جائز؛ لما فيه من المصلحة التي تربو على مفسدة الكذب، ومع ذلك فإن الأولى للمصلح أن يورّي في كلامه، يعني أن يسلك طريق التورية بأنه يريد في كلامه ما يخالف ظاهره، فإذا أراد أن يقول لأحد الخصمين: والله ما قال فلان فيك شيئًا، وهو يعلم أنه قد قال فيه شيئًا، فلينو بهذا الشيء شيئًا آخر غير الذي قاله فيه؛ ليكون بذلك صادقا وهو أمام المخاطب، إنما أراد ما اتهم المخاطب به صاحبه، فحينئذ يكون سالما من الكذب مصلحًا بين المتخاصمين، وأما الخلف على ذلك وهو يعلم أنه كذب فأنا أتوقف فيه، إلا إذا أراد التورية فإن إرادته التورية وحلفه على ما يريد جائز.

مطالب مرتبط:

(۶۰۶۷) حکم بازگشت به زندگی مشترک پس از قسم به طلاق

اگر قصدش این بوده در صورتی که این کار را انجام دهد به طلاق است و از او و از ماندن با او بدش می‌‌آید؛ با انجام این کار به طلاق است. اما اگر قصدش هشدار و ترساندن بوده، طلاق واقع نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۱۸) تفاوت میان قسم به الله و قسم به مصحف

قسم یاد کردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اصل است. اما اگر کسی به مصحف قسم یاد کند و مقصودش آنچه در مصحف است باشد، اشکالی ندارد؛ زیرا کلام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ صفتی از صفاتش بوده و قسم یاد کردن به صفتی از صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ جایز است

ادامه مطلب …

(۶۰۲۲) حکم و شرایط قبولی توبه پس از نقض عهد با الله

به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌‌ی نصوح کن و آنچه با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر ترک نمودنش عهد بستی را ترک کن و به خاطر این کار، کفاره‌‌ی قسم بر تو واجب است و من تو و دیگران را به عدم نذر نمودن حتی اگر نذر طاعت یا ترک معصیت باشد نصیحت می‌‌کنم؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نذر نمودن نهی نموده....

ادامه مطلب …

(۶۰۴۰) حکم برداشتن مال شوهر بدون اطلاع او برای نفقه فرزندان

برای زن جایز نیست بدون اجازه از مال شوهرش بردارد، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بندگان حرام کرده که از مال یکدیگر بردارند و این مسئله را رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حجة الوداع بیان نموده

ادامه مطلب …

(۶۰۶۲) حکم شکستن قسم حرام و کفاره آن

اگر از انسان سر زد در حکم قسم است و در صورت مخالفت با قسم، کفاره‌‌ی قسم می‌‌دهد. این چیزی که گفتی: بر من حرام باشد که آن را انجام دهم سپس آن را انجام دادی بر تو واجب است کفاره‌‌ی قسم دهی. ....

ادامه مطلب …

(۶۰۲۱) حکم قسم یاد کردن بر قرآن در امر نادرست

سوگند یاد کردن به دروغ حرام است؛ چه قسم به مصحف باشد یا غیر مصحف...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه