(۶۰۶۳) سوال: بر حرامی قسم یاد نمودم و از تعداد قسم‌‌هایی که بر حرام یاد نمودم مطمئن نیستم. این قسم‌‌ها را در خلوت خودم، در زمان سختی و در یک مکان بیان کردم و آن هم برای اینکه کاری را انجام ندهم. مدتی از انجام آن خودداری نمودم سپس آن را انجام دادم. من متأهل هستم و نمی‌‌دانم که آیا در این میان قسم به الله یاد کرده‌‌ام یا خیر؛ راه حل این موضوع چیست؟

جواب:

به برادر سؤال کننده می‌‌گوییم: بر تو واجب است که جز به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم یاد نکنی، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «من کان حالفا فلیحلف بالله أو لیصمت»[۱]: (هر کسی می‌‌خواهد قسم یاد کند، یا به الله قسم یاد کند یا ساکت شود) قسم یاد نمودن به طلاق یا حرام از جمله قسم‌‌های مشروع نیست. اما اگر از انسان سر زد در حکم قسم است و در صورت مخالفت با قسم، کفاره‌‌ی قسم می‌‌دهد. این چیزی که گفتی: بر من حرام باشد که آن را انجام دهم سپس آن را انجام دادی بر تو واجب است کفاره‌‌ی قسم دهی. کفاره‌‌ی قسم عبارت است از: غذا دادن یا لباس دادن به ده مسکین یا آزاد کردن برده اگر نیافت سه روز پی در پی روزه بگیرد. اما تو را نصیحت نموده که زبانت را در قسم یاد کردن به غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، نه به حرام، نه به طلاق و نه به چیزهای دیگر رها نکنی.

[۱] تخریج آن گذشت.