(۵۹۸۷) سوال: حکم ذبح توسط شخص دیوانه چیست؟ از این جهت که در روستای ما شخص دیوآنهای زندگی می‌‌کند که یک شب برای ما گوشت گاو آورد، لذا آن را پختیم و خوردیم؛ آیا ذبح وی حلال است یا حرام؟ لطفا پاسخ دهید.

جواب:

خوردن ذبح شخص دیوانه حلال نیست، چون ذبح دیوانه درست نیست از این جهت که از شروط ذبح، نیت ذبح کردن است و از شخص دیوانه نیت پذیرفته نمی‌‌شود؛ چون چه بسا بسم الله گفتن از وی فوت شود و بسم الله گفتن شرط حلال بودن خوردن آن است، به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَلَا تَأْكُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ}[الانعام: ۱۲۱]:  و از آنچه (هنگام ذبح) نام الله بر آن برده نشده نخورید) همچنین چه بسا قطع نمودن آنچه قطع آن هنگام ذبح واجب است، یعنی ودجان (دو رگ ضخیم گردن که خون از آنها جاری می‌‌شود) از او فوت شود در حالی که باید هنگام ذبح قطع شوند. به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «ما أنهر الدم وذکر اسم الله علیه فکل»[۱]: (هر چیزی که خون را جاری سازد -می‌‌توان به وسیله‌‌ی آن ذبح کرد- و اسم الله  بر آن برده شود از آن بخور) و جاری ساختن خون مگر با قطع دو رگ گردن حاصل نمی‌‌‌‌شود، هر چند که با عدم قطع این دو خونی بیاید اما جاری ساختن خونی که مانند رود جاری می‌‌شود، جز با قطع این دو رگ حاصل نمی‌‌شود و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده که از شریطه‌‌ی شیطان نهی نموده است[۲]؛ به معنای حیوانی که ذبح می‌‌شود اما دو رگ گردنش بریده نمی‌‌شود.

مهم اینکه در ذبح شخص دیوانه، قصد ذبح نمودن وجود ندارد و ترس آن می‌‌رود که نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آن نبرد و آنچه بریدنش در ذبح واجب است را قطع نکند و همه‌‌ی این‌‌ها از اسباب منع از خوردن آنچه شخص دیوانه ذبح کرده می‌‌باشد و اهل علم می‌‌گویند: از شروط صحت ذبح این است که ذبح کننده عاقل باشد.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] أبوداود: کتاب الضحایا، باب فی المبالغ فی الذبح، شماره­ی (۲۸۲۶).