چهارشنبه 26 ذیقعده 1447
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
13 می 2026

(۵۹۶۴) حكمت حرمت خوردن گوشت خوک از دیدگاه اسلام

(۵۹۶۴) سوال: مقیم کشور سوئد است و در رستوران‌‌های آنان گوشت خوک سرو می‌‌شود و برخی این‌‌گونه از من سؤال پرسیدند که چرا خوردن گوشت خوک حرام است؟ سبب و دلیل آن چیست؟ شیخ بزرگوار! لطفا پاسخ کاملی به من بدهید.

جواب:

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ گوشت خوک ر ا در چندین جا از قرآن حرام نموده و مسلمانان بر حرام بودن آن اجماع دارند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حکمت از تحریم آن را بیان می‌‌کند: {قُل لَّا أَجِدُ فِي مَا أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلَىٰ طَاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلَّا أَن يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَمًا مَّسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنزِير فَإِنَّهُ رِجْسٌ }[الانعام: ۱۴۵]: (بگو: در آنچه بر من وحی شده است (چيز) حرامی را که خوردن آن بر خورنده‌‌ای حرام باشد نمی‌يابم مگر اينکه مردار يا خون ريخته شده یا گوشت خوک که پلید است باشد) لذا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حکمت از تحریم آن را بیان نمود که به خاطر پلید بودن خوک است و به انسان در دین و جسمش آسیب می‌‌رساند. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آفریدگار است و می‌‌داند که چه چیزی برای مخلوقاتش سودمند و چه چیزی به آنها آسیب می‌‌رساند. هرگاه به ما فرمود: خوک را حرام کرده چون پلید است باید بدانیم که این پلید بودن به ما در دین و در جسم آسیب می‌‌رساند. در این صورت به هر انسانی که از حکمت حرام بودن گوشت خوک می‌‌پرسد، می‌‌گوییم: پلید است یعنی پلید بوده و به دین و جسم انسان آسیب می‌‌رساند و گفته شده: از طبیعت این حیوان نجس، کم‌‌غیرتی است. بنابراین هرگاه انسان گوشت آن را بخورد، غیرت بر محارم و خانواده‌‌اش از او سلب می‌‌شود، زیرا انسان به آنچه از آن تغذیه می‌‌کند، متأثر می‌‌شود. آیا نمی‌‌بینی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از خوردن گوشت هر حیوان درنده‌‌ و هر پرنده‌‌ای که دارای چنگال باشد نهی کرده است[۱]؟ زیرا این درندگان و این پرندگان، طبیعت آن‌‌ها سرکشی و درندگی است، لذا ترس آن می‌‌رود که اگر انسان آن را بخورد، این طبیعت به او منتقل شود، زیرا انسان به آنچه می‌‌خورد متأثر می‌‌شود، لذا این حکمت از تحریم گوشت خوک است و این را به انسانی می‌‌گوییم که به قرآن و احکام آن ایمان ندارد همچنین به انسانی که ایمان به الله و روز آخرت دارد اما چنین چیزی را برای اطمینان قلب و ازدیاد ثبات می‌‌گوییم و مهم این است که به مجرد اینکه گفته شود: این حکم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است، همین برای حکمت بودن آن نزد مؤمن کفایت است. همان‌‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَن يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ ۗ}[الأحزاب: ۳۶]: (و هیچ مرد و هیچ زن مؤمنی نیست هنگامی که الله و رسولش به چیزی امر کنند اختیاری در آن داشته باشند) همچنین می‌‌فرماید: {إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ أَن يَقُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ * وَمَن يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَخْشَ اللَّهَ وَيَتَّقْهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ}[النور: ۵۱-۵۲]: (سخن مؤمنان هنگامی که به سوی الله و پیامبرش خوانده شوند تا میان آنها داوری کند، فقط این است که می‌‌گویند: شنیدیم و اطاعت کردیم و اینان همان رستگارانند * و کسی که از الله و پیامبرش اطاعت کند و تقوای الله را پیشه کند  و از (مخالفت فرمان) او بپرهیزد پس اینان هستند که کامیاب (واقعی) هستند) همچنین هنگامی که از عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا سؤال شد که چرا زنی که حیض می‌‌شود، روزه را قضا می‌‌کند اما نماز را خیر؟ علت آن را امر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ   رسولش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ذکر نمودند و گفتند: این‌‌گونه به ما رسیده است، لذا به قضا نمودن روزه امر شده و به قضا نمودن نماز امر نشده‌‌ایم[۲]. بنابراین مؤمن به نسبت حکم شرعی به مجرد ثابت شدن اینکه از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است، قانع و تسلیم آن شده و به آن راضی می‌‌‌‌شود. اما هرگاه شخص ضعیف الایمان یا شخصی را که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ایمان ندارد، مورد خطاب قرار دادیم، در این صورت بر ما واجب می‌‌شود که در پی حکمت آن باشیم و آن را بیان کنیم.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] بخاری: کتاب الحیض، باب لا تقضی الحائض الصلاة (۳۱۵)، مسلم: کتاب الحیض، باب وجوب قضاء الصوم علی الحائض دون الصلاة (۳۳۵).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه مقيم في السويد، ويعرض في مطاعمهم لحم الخنزير، ولقد تعرضت لسؤال من بعض الأشخاص وهو: لماذا حرم أكل لحم الخنزير؟ وما هو السبب؟ وما هو الدليل على هذا؟ أرجو من فضيلة الشيخ إعطائي إجابة وافية حول هذا.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لحم الخنزير حرمه الله -عز وجل- في كتابه في عدة مواضع، وأجمع المسلمون على تحريمه، وبين الله -سبحانه وتعالى- الحكمة من تحريمه ﴿قُل لَّا أَجِدُ فِي مَا أُوحِيَ إِلَى مُحَرَّمًا عَلَى طَاعِرٍ يَطْعَمُهُ إِلَّا أَن يَكُونَ مَيْنَةٌ أَوْ دَمًا مَسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِيَزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْس﴾ [الأنعام: ١٤٥]، فبين الله سبحانه وتعالى الحكمة من تحريمه، وهي أنه رجس، أي نجس مضر بالإنسان في دينه وبدنه، والرب عز وجل – هو الخالق، وهو العالم بما في مخلوقاته من أضرار ومنافع، فإذا قال لنا: إنه حرَّم الخنزير لأنه رجس علمنا بأن هذه الرجسية ضارة لنا في ديننا وأبداننا، وحينئذ نقول لكل إنسان سأل عن الحكمة في تحريم لحم الخنزير إنه رجس أي نجس ضار بالنسبة للبدن وبالنسبة للدين وقد قيل إن من خلق هذا الحيوان النجس قلة الغيرة، فإذا تغذى الإنسان به فقد تسلب منه الغيرة على محارمه وأهله؛ لأن الإنسان قد يتأثر بما يتغذى به، ألم تر أن النبي صلى الله عليه وسلم قد نهى عن أكل كل ذي ناب من السباع وكل ذي مخلب من الطير؛ لأن هذه السباع وهذه الطيور من طبيعتها العدوان والافتراس فيخشى إذا تغذى بها الإنسان أن ينال منها هذا الطبع؛ لأن الإنسان يتأثر بما يتغذى به، فهذه هي الحكمة من تحريم لحم الخنزير، وهذا نقوله لإنسان لا يؤمن بالقرآن ولا بأحكام الله، وقد نقوله لإنسان يؤمن بالله واليوم الآخر ولكن ليطمئن قلبه وليزداد ثباتا والمهم أنه بمجرد ما يقال: إن هذا حكم الله ورسوله فهو حِكْمَة الحِكَمْ عند المؤمن؛ كما قال الله تعالى: ﴿وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَن يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أمرهم﴾ [الأحزاب: ٣٦]، وقال تعالى: ﴿إِنَّمَا كَانَ قَوْلَ الْمُؤْمِنِينَ إِذَا دُعُوا إِلَى اللَّهِ ورسوله، لِيَحْكُمُ بَيْنَكُمْ أَن يَقُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَأَوَلَيكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ وَمَن يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَخْشَ اللَّهَ وَيَتَقَهِ فَأُولَيْكَ هُمُ الْفَابِرُونَ﴾ [النور: ٥١-٥٢]، ولما سئلت عائشة رضي الله عنها: ما بال الحائض تقضي الصوم ولا تقضي الصلاة؟ ذكرت أن العلة في ذلك أمر الله ورسوله فقالت: «كان يُصِيبُنا ذلك فنُؤْمَرُ بقضاء الصومِ ولا نُؤْمَرُ بقضاء الصلاةِ». فالمؤمن يقتنع بالحكم الشرعي بمجرد ثبوت كونه حكما من الله ورسوله، ويستسلم لذلك ويرضى به، لكن إذا كنا نخاطب شخصا ضعيف الإيمان أو شخصا لا يؤمن بالله ورسوله فحينئذ يتعين علينا أن نتطلب الحكمة وأن نبينها.

مطالب مرتبط:

(۶۰۰۸) حکم شلیک تیر به پرنده بدون قصد شکار

حلال نیست، زیرا قصد آن را نکرده است و باید نیت و قصد داشته باشد. لذا هرگاه انسان تیر خود را پرتاب کرد در حالی که پرنده‌‌ای را نمی‌‌بیند سپس به پرنده‌‌ای خورد و به وسیله‌‌ی این تیر مرد، حلال نیست،....

ادامه مطلب …

(۵۹۴۲) حکم خوردن گوشت‌‌های منجمد که نمی‌‌دانیم از کجا آمده و چطور ذبح شده، چیست؟

خوردن گوشت ذبح شده درست نیست مگر زمانی که بدانیم از کسی صادر شده که ذبح نمودن او حلال است و کسانی که ذبح آن‌‌ها حلال بوده، سه گروه هستند: مسلمانان، یهود و نصارا...

ادامه مطلب …

(۶۰۱۶) حکم شکار پرندگان با تیرکمان توسط کودکان

شکار آنها درست نیست مگر اینکه پرنده را زنده بیابند و آن را ذبح شرعی کنند. اما اگر در حالت مرده افتاد یا در حکم مرده بود، حلال نیست. اما از تیرکمان نهی شده است...

ادامه مطلب …

(۵۹۵۰) آیا در دین اسلام ذبح خروس سفید حلال است؟

خروس سفید و غیر سفید از جمله حیواناتی هستند که الله آن را حلال نموده است، بنابراین ذبح آن درست است و اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۶۰۱۲) حکم شکار شبانه پرندگان در لانه‌هایشان

شکار در شبانه روز جایز است مگر اینکه شبانه خطر دارد، زیرا امکان دارد درختی او را اذیت کند یا اینکه از ترس رسیدن به شکار در چاله‌‌ای بیفتد اما از جهت خود شکار، در شب و روز حلال است. ...

ادامه مطلب …

(۵۹۸۶) حکم شرعی ذبح بدون ذکر نام الله به علت مشغله زیاد

اگر از روی غفلت آن را ترک کند، در حلال بودن آن بین اهل علم اختلاف است. اختیار شیخ الاسلام ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله بر این است که حلال نیست؛ زیرا بسم الله گفتن شرط است و شرط با فراموشی ساقط نمی‌‌شود و آنچه ذکر نمود، نزد من راجح است یعنی هر کسی بسم الله گفتن را ترک کند، خود شخص معذور است و گناهکار نیست اما گوشت خورده نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه