سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۷۴۱) حکم استفاده از پول دیگران در کسب‌وکار بدون اطلاع آن‌ها

(۴۷۴۱) سوال: من در دکانی کار میکنم و گاهی برخی از دوستان و نزدیکان پول خود را به امانت نزد من میآورند و من نیز این پولها را وارد کار خود کرده و از آن سود میبرم. اما وقتی پول خود را از من طلب میکنند تنها خود پول را به آنها (بدون هیچ سودی) پس میدهم. آیا این امر اشکالی دارد؟

جواب:

بله اشکال دارد. اگر به انسان مالی به عنوان امانت دادند (یعنی ودیعه)، هرگز بر او حلال نیست در آن دخل و تصرفی انجام دهد. حلال نیست آن را وارد صندوق مغازه کند و آن را برای خود خرج نماید، زیرا با این کار در آن مال خیانت کرده است. خداوند تعالی در این باره میفرماید: ” يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَخُونُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَمَانَاتِكُمْ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ” ” ای کسانی که ایمان آورده اید! به خدا وپیامبر (او) خیانت نکنید, و(نیز) در امانتهای خود, در حالی که می دانید خیانت نورزید. ” (انفال ٢٧) و همچنین میفرماید:”  إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا ”  بی گمان خداوند به شما فرمان می دهد که امانتها را به صاحبان آنها باز گردانید ” (نساء ٥٨). حال اگر جدا کردن این پولهای امانتی در مکانی مشخص برایش سخت است و ایجاد مزاحمت میکند، میتواند از امانتدهنده اجازه بگیرد و آنها را در کنار وجوه نقدی خود نگهداری کند. یا نیز میتواند از او اجازه گرفته و از این پولها استفاده کند و چون قرض است باید هر گاه صاحبش ان را طلب کرد فورا پول را به وی پس دهد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه يعمل في دُكَّان، ويأتي إليه بعض الأقارب والأصدقاء ببعض المال على شكل أمانة، ويُدخل هذه الأمانة في أعماله، ويستفيد منها، وإذا طلبوها، يدفع لهم نفس المبلغ الذي أودعوه له فقط، فهل عليه شيء في هذا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم عليه شيء في هذا، فإن الإنسان إذا أعطي دراهم على أنها أمانة عنده – يعني وديعة – فإنه لا يحل له أن يتصرف فيها بشيء، فلا يحل له أن يُدخلها في صندوق المعرض، ولا يحل له أيضًا أن يتصرف فيها بنفسه، فإنْ فَعَل ذلك فهو خائن واقع في قوله -تعالى-: ﴿ يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا لَا تَخُونُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَمَنَتِكُمْ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴾ [الأنفال:

٢٧] مخالف لقوله تعالى -: ﴿ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤَدُّوا الْأَمَنتِ إِلَى أَهْلِهَا ﴾ [النساء: ٥٨]، ولكن إذا كان يشق عليه أن يُحرزها وحدها في مكان مُعيَّن، فإنه يقول لمن أعطاه إياها : ائذن لي أن أجعلها في الصندوق مع عموم الدراهم التي عندي، أو ائذن لي أن أتصرف فيها. وحينئذ تكون قرضًا، يجب عليه رَدُّ مثلها، إذا طلب ذلك صاحبها.

مطالب مرتبط:

(۴۷۴۰) حکم بدهی‌های باقی‌مانده میت و مسئولیت ورثه ناتوان

اگر هیچ ماترکی ندارد، گناهی متوجه وراث نیست....

ادامه مطلب …

(۴۷۲۹) حکم برداشت از مال بدهکاری که قرض را انکار کرده است

مجاز نیست با این بهانه چیزی از مال او اختلاس کنی....

ادامه مطلب …

(۴۷۲۲) آیا برداشت موقت از صندوق خیریه توسط امین آن جایز است؟

حلال نیست برای امین صندوق که هرگاه نیاز داشت از این پول برداشت کند و سپس آن را برگرداند....

ادامه مطلب …

(۴۷۲۳) حکم خرج کردن مال امانتی به سبب نیاز

اولا اینکه بدون اجازه صاحب مال در آن دست بردهای کاملا حرام بوده و مرتکب گناه شدهای و امانت را به صاحب آن بازنگرداندهای. ...

ادامه مطلب …

(۴۷۲۸) حکم تصرف در اموال محل کار در صورت تأخیر کارفرما در پرداخت حقوق

جایز نیست انسان مال کسی را بدون اجازه از او بگیرد حتی اگر از او طلب داشته باشد....

ادامه مطلب …

(۴۷۴۴) اموالی از دیگران برداشته‌ام؛ اکنون دسترسی به آنان ندارم، چه کنم؟

اگر مال کسی نزد شما است و صاحب مال در دسترس نیست و مکانش معلوم نیست، یا اگر مرده و وراث او در دسترس نیستند، باید مال او را در راه خدا صدقه داد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه