سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۳۳۷۲) حکم دفن میت در قبرهایی با آجر و سیمان

(۳۳۷۲) سوال: در سرزمین ما قبرها با آجر قرمز یا بلوک بنا می‌شود و ارتفاع قبر بیش از یک متر است. همچنین این قبرها با سیمان، سفید کرده می‌شود. اگر میت در این قبرها دفن شود بر وی خاک ریخته نمی‌شود بلکه قبر با آجر بسته می‌شود. اگر انسان این کار را انکار کند و از آن راضی نباشد و توانایی تغییر نیز نداشته باشد و در این قبرها دفن شود چگونه است؟ نظر شما چیست؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شما را حفظ کند. آیا بعد از یادآوری کردن، گناهی بر انسان باقی می‌ماند؟

جواب:

در واقع اگر چنین باشد که سؤال کننده یاد کرد بدین صورت که قبرها با آجر بنا شده و حدود یک متر بالا برده شود این‌‌ها قبر نیستند بلکه اتاق‌‌های بنا شده‌اند که چه بسا به اندازه‌‌ی یک میت، دو میت یا بیشتر باشد که این کار در مورد قبرها مشروع نیست بلکه مشروع در مورد قبرها این است که حفره‌‌ای در زمین به اندازه‌ی میت حفر شده و میت در آن دفن شود. روش پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یارانش چنین بوده است لذا بر والیان امور در این سرزمین واجب است دفن صحیح که در سنت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده را بازگردانند و اگر انسان از دنیا رفت و چاره‌ای جز این قبرها -که در حقیقت اتاق هستند نه قبر- نداشت گناهی بر وی نیست زیرا به اختیار او نبوده است. بله اگر زمین وسیعی که ملک کسی نباشد وجود داشته باشد و ممکن باشد بگوید: مرا در آنجا دفن کنید چه بسا این کار خوب باشد و از آنچه سؤال کننده توصیف نمود بهتر باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في بلدتنا تُبنى المقابر بالطوب الأحمر الذي دخل النار، أو بالطوب الأسمنتي، ويكون ارتفاع القبر أكثر من متر، وتبيض هذه المقابر بالأسمنت، وإذا دُفن الميت في هذه المقابر لا يهال عليه التراب، بل تُغْلَقُ بالطوب أيضًا. وإذا كان الإنسان يُنْكِرُ هذا العمل، وغير راض عنه، ولا يستطيع التغيير، وبالتالي يَدْفِنُ في هذه المقابر، فما رأيكم -حفظكم الله- ؟ وهل على الإنسان إثم بعد ما ذكر؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الواقع أنه إذا كان الأمر كما ذكر السائل: أن القبور تبنى بالطوب وتُرْفَعُ نحو متر أن هذه ليست قبورًا، ولكنها حُجَر مبنية، ربما تكون على قدر الميت الواحد، وربما تكون على قدر ميتين فأكثر، وليس هذا هو المشروع في القبور، فالمشروع في القبر أن يُحْفَرَ في الأرض حُفْرَةٌ على قدر الميت ويُدْفَنَ فيها الميت، هكذا هدي النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وأصحابه. ولذلك يجب على ولاة الأمور في هذه البلاد أن يعودوا إلى الدفن الصحيح الذي جاءت به السنة عن رسول الله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وإذا مات الإنسان ولم يكن له بد من هذه المقابر التي هي في الحقيقة حُجَرٌ لا قبور فليس عليه إثم؛ لأن ذلك ليس باختياره. نعم لو كان هناك أرض فلاة يمكنه أن يقول: ادفنوني فيها، وهي ليست مملوكة لأحد، فربما يكون هذا جيدا، وأحسن مما وصفه هذا السائل.

مطالب مرتبط:

(۳۳۷۹) حکم نوشتن نام و مشخصات متوفی بر روی قبر

قبرستان جایگاه مردگان است نه جایگاه انسان‌های زنده که  تزیین و آرایش شود و سیمان کاری بشود و بر روی آن جملات مرثیه و مداحی نوشته شود اما واجب است که منزل مردگان بر حالت خودش باقی بماند تا انسانی که از آن عبور می‌کند را بیدار سازد ....

ادامه مطلب …

(۳۳۷۴) آیا دفن کردن بیش از یک نفر در یک قبر جایز است؟

مشروع آن است که هر انسانی به تنهایی در یک قبر دفن شود همان گونه که در قدیم و امروزه سنت بر آن بوده است اما اگر حاجت یا ضرورت اقتضا کند دو نفر یا بیشتر در یک قبر جمع شوند اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۳۸۶) آیا ریختن آب بر روی قبر‌ها، نفعی به میّت می‌رساند؟

نفعی به میّت نمی‌رساند و کسی که این کار را انجام می‌دهد با وجود این که معتقد به آن باشد پس عقیده‌ی او صحیح نیست. ...

ادامه مطلب …

(۳۳۶۶) حکم عبور انسان‌ها و حیوانات از میان قبرستان

واجب بر آن‌ها که این قضیه را به والیان امر برای اتخاذ آنچه در حمایت و حفظ آن نیاز است خبر دهند و تا اینکه راه‌های کنار آن را هموار سازند تا مردم از آن مسیرها عبور نمایند...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۴) حکم ماندن کنار قبر پس از دفن و استغفار برای میت

در مورد ایستادن در کنار قبر و طلب استغفار و تثبیت برای میت از هدی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که هرگاه از دفع نمودن میت فارغ می‌شدند کنار قبر می‌ایستادند و می‌فرمودند: «استغفروا لأخيكم وسلوا له بالتثبيت فإنه الآن يسأل»...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۷) آیا دفن دو میت در یک قبر جایز است؟

سنت این است که هر انسان جداگانه دفن شود مگر این که ضرورت وجود داشته باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه