پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۳۳۷۲) حکم دفن میت در قبرهایی با آجر و سیمان

(۳۳۷۲) سوال: در سرزمین ما قبرها با آجر قرمز یا بلوک بنا می‌شود و ارتفاع قبر بیش از یک متر است. همچنین این قبرها با سیمان، سفید کرده می‌شود. اگر میت در این قبرها دفن شود بر وی خاک ریخته نمی‌شود بلکه قبر با آجر بسته می‌شود. اگر انسان این کار را انکار کند و از آن راضی نباشد و توانایی تغییر نیز نداشته باشد و در این قبرها دفن شود چگونه است؟ نظر شما چیست؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شما را حفظ کند. آیا بعد از یادآوری کردن، گناهی بر انسان باقی می‌ماند؟

جواب:

در واقع اگر چنین باشد که سؤال کننده یاد کرد بدین صورت که قبرها با آجر بنا شده و حدود یک متر بالا برده شود این‌‌ها قبر نیستند بلکه اتاق‌‌های بنا شده‌اند که چه بسا به اندازه‌‌ی یک میت، دو میت یا بیشتر باشد که این کار در مورد قبرها مشروع نیست بلکه مشروع در مورد قبرها این است که حفره‌‌ای در زمین به اندازه‌ی میت حفر شده و میت در آن دفن شود. روش پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یارانش چنین بوده است لذا بر والیان امور در این سرزمین واجب است دفن صحیح که در سنت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده را بازگردانند و اگر انسان از دنیا رفت و چاره‌ای جز این قبرها -که در حقیقت اتاق هستند نه قبر- نداشت گناهی بر وی نیست زیرا به اختیار او نبوده است. بله اگر زمین وسیعی که ملک کسی نباشد وجود داشته باشد و ممکن باشد بگوید: مرا در آنجا دفن کنید چه بسا این کار خوب باشد و از آنچه سؤال کننده توصیف نمود بهتر باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في بلدتنا تُبنى المقابر بالطوب الأحمر الذي دخل النار، أو بالطوب الأسمنتي، ويكون ارتفاع القبر أكثر من متر، وتبيض هذه المقابر بالأسمنت، وإذا دُفن الميت في هذه المقابر لا يهال عليه التراب، بل تُغْلَقُ بالطوب أيضًا. وإذا كان الإنسان يُنْكِرُ هذا العمل، وغير راض عنه، ولا يستطيع التغيير، وبالتالي يَدْفِنُ في هذه المقابر، فما رأيكم -حفظكم الله- ؟ وهل على الإنسان إثم بعد ما ذكر؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الواقع أنه إذا كان الأمر كما ذكر السائل: أن القبور تبنى بالطوب وتُرْفَعُ نحو متر أن هذه ليست قبورًا، ولكنها حُجَر مبنية، ربما تكون على قدر الميت الواحد، وربما تكون على قدر ميتين فأكثر، وليس هذا هو المشروع في القبور، فالمشروع في القبر أن يُحْفَرَ في الأرض حُفْرَةٌ على قدر الميت ويُدْفَنَ فيها الميت، هكذا هدي النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وأصحابه. ولذلك يجب على ولاة الأمور في هذه البلاد أن يعودوا إلى الدفن الصحيح الذي جاءت به السنة عن رسول الله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وإذا مات الإنسان ولم يكن له بد من هذه المقابر التي هي في الحقيقة حُجَرٌ لا قبور فليس عليه إثم؛ لأن ذلك ليس باختياره. نعم لو كان هناك أرض فلاة يمكنه أن يقول: ادفنوني فيها، وهي ليست مملوكة لأحد، فربما يكون هذا جيدا، وأحسن مما وصفه هذا السائل.

مطالب مرتبط:

(۳۳۸۴) حکم گفتن اذان در داخل قبر هنگام دفن میت

هنگام داخل کردن میت به قبرش اذان دادن هیچ اصلی ندارد بلکه میت در قبرش داخل می‌شود و به پهلوی راست و به سمت قبله گذاشته می‌شود و سپس لحد بر او قرار داده می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۷) حکم نماز در مسجدی که قبری در محوطه آن قرار دارد

جایز نیست که قبر داخل محوطه‌ی مسجد باقی بماند و نگاه بکند اگر قبر زودتر بوده مسجد به وسیله‌ی دیوار از آن خارج شود تا اینکه قبر بیرون از مسجد باشد و اگر مسجد زودتر بوده قبر نبش شود و میت در قبرستان دفن شود.....

ادامه مطلب …

(۳۳۵۲) حکم دعا کردن دسته‌جمعی پس از دفن میت

این کار از جمله بدعت‌ها است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به این کار دستور نداده و خودش نیز انجام نداده است و چنین نبوده که وی دعا کند و دیگران آمین بگویند و چنین دستوری نیز نداده است....

ادامه مطلب …

(۳۳۴۶) آیا در سنت وارد شده که بعد از دفن، شخصی میت را تلقین نماید؟

این مسئله از پیامبر ثابت نیست...

ادامه مطلب …

(۳۳۴۲) آیا مرگان همسر و فرزندانشان را به یاد می‌آورند؟

میت می‌داند مرده و به سرای آخرت منتقل شده است اما این‌که هرگاه در قبرش قرار داده شود بداند یا چیزهای دیگر -طبق آنچه می‌دانم- چیزی از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است و از جمله امور غیبی است که جزم بدان مگر با نصی از قرآن و سنت صحیح جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۳۳۸۶) آیا ریختن آب بر روی قبر‌ها، نفعی به میّت می‌رساند؟

نفعی به میّت نمی‌رساند و کسی که این کار را انجام می‌دهد با وجود این که معتقد به آن باشد پس عقیده‌ی او صحیح نیست. ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه