جمعه 14 ذیقعده 1447
۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
1 می 2026

(۳۳۸۰) حکم بنا کردن بر قبر، نوشتن بر آن و قرائت قرآن بر میت

(۳۳۸۰) سوال: حکم بنا کردن بر قبر، نوشتن بر آن و قرائت قرآن بر میت مخصوصا سوره‌ی یس چیست؟ الله به شما جزای خیر دهد.

جواب:

بنا کردن بر قبور حرام است به این خاطر که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از بنا کردن بر روی قبور منع کرده‌اند و از شدید ترین آن بنا کردن مسجد بر قبر می‌باشد که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: {” لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الْيَهُودِ، وَالنَّصَارَى؛ اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ ” يُحَذِّرُ مَا صَنَعُوا}[۱] يعني: («لعنت الله بر یهود و نصاری باد که قبر‌های پیامبران خویش را مسجد ساخته‌اند. » و ایشان از آنچه آنان کرده بودند امتش را برحذر می‌ساخت). پس جایز نمی‌باشد که بر مساجد قبور بنا شود و هنگامی که قبری بر مسجد بنا شد نابود کردن آن قبر واجب می‌باشد و نماز در آن مسجد صحیح نمی‌باشد و اما اگر ابتدا مسجد بوده است بعد قبر در مسجد بنا شده است پس این قطعا حرام می‌باشد و نبش آن، واجب است و همراه مردم دفن می‌شود.

اما نوشتن بر روی قبر: پس اگر جمله‌های شرکی باشد مثل اینکه بر روی قبر نوشته شود این ولی الله است پس از او بخواه ‌ای کسی که در تنگنا قرار گرفته‌ای و مانند اینها پس این شکی در حرام بودن آن نیست و اما اگر نوشتن جمله‌های عادی باشد نگاه می‌کنیم اگر در آن افتخار به این میت بود پس حرام می‌باشد از جابر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ روایت است که فرمود: {نهى رسولُ الله صلَّى الله عليه وسلَّم أن يُجصَّصَ القبرُ، وأن يُقعَدَ عليه، وأن يُبنَى عليه}[۲] یعنی: (رسول الله از گچ کاری قبر، نشستن روی قبر و بنای بر آن نهی فرمودند). و اما اگر نوشتنی بود که مجرد شناختن صاحب قبر باشد مثل اینکه بر آن نوشته شود این فلانی، فرزند فلانی است پس امیدوارم که در این اشکالی نباشد و نهی از نوشتن بر روی قبر، حمل بر نوشتن‌های حرام می‌باشد.


[۱] [تخريج آن گذشت]

[۲] [تخریج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم بناء القبور والكتابة عليها، وقراءة القرآن على الميت، وخصوصا سورة يس مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: البناء على القبور محرم؛ لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- نهى أن يُبنى على القبور، وأشد من ذلك أن يُبنى عليها مسجد، فإن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – قال: «لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ يُحَذِّرُ مَا صَنَعُوا». فلا يجوز أَن تُبْنَى القبور على المساجد، وإذا بني قبر على مسجد وجب هدمه ولم تصح الصلاة فيه أما لو سبق المسجد القبر، ودُفِنَ في المسجد قبر بعد بناء المسجد، فإن هذا حرام، فيجب نبشه ودفنه مع الناس.

وأما الكتابة على القبر: فإن كانت كتابةً شركية، مثل أن يُكتب عليه: هذا ولي الله فادعه أيها الْمُضْطَرُّ، وما أشبه ذلك، فهذه لا شك في تحريمها، وإن كانت كتابة عادية ننظر فإن كانت كتابة فيها الافتخار بهذا الميت فهي حرام؛ فعن جابر رضي الله عنه قال: «نَهَى رَسُولُ الله صلى الله عليه وسلم أَنْ يُحَصَّصَ الْقَبْرُ، وَأَنْ يُقْعَدَ عَلَيْهِ، وَأَنْ يُبْنَى عَلَيْهِ». وإن كانت لمجرد التعريف بصاحب القبر، مثل أن يُكتب: هذا فلان بن فلان، فأرجو أن لا يكون بهذا ،بأس، ويكون النهي عن الكتابة محمولا على الكتابة المُحَرَّمة.

مطالب مرتبط:

(۳۳۴۵) حکم تلقین میت بعد از دفن

تلقین میت بعد از دفن وی مشروعیت ندارد و این مسئله از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست نه در مورد فرزندش و نه در مورد دیگران.....

ادامه مطلب …

(۳۳۴۶) آیا در سنت وارد شده که بعد از دفن، شخصی میت را تلقین نماید؟

این مسئله از پیامبر ثابت نیست...

ادامه مطلب …

(۳۳۶۱) آیا دفن میت داخل مسجد جایز است؟

دفن میت در مسجد جایز نیست؛ زیرا مسجد قبرستان نیست و ترس این می‌رود که با توجه به قبری که در محل عبادت مسلمانان دفن شده است فتنه ایجاد شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۳۷) حکم وصیت به دفن در مکان معین

بهتر است انسان وصیت نکند که در مکان معینی دفن شود به ویژه اگر دوری و مشقت داشته باشد زیرا این مسئله خویشاوندان و دیگران را را به سختی می‌اندازد...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۳) حکم دعا کردن امام و گفتن آمین توسط حاضرین پس از دفن

این کار از جمله بدعت‌ها است که امام یا غیر امام برای میت دعا کند و حاضرین آمین بگویند زیرا این کار از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده بلکه خلاف آن وارد شده است...

ادامه مطلب …

(۳۳۶۵) حکم شرعی نشستن و عبور از روی قبرستان

جایز نیست که قبرستان مسلمانان به عنوان راهی قرار داده شود که مردم از آن عبور کنند و بر آن‌ها بنشینند؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نشستن بر روی قبر نهی نموده...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه