سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۳۳۸۰) حکم بنا کردن بر قبر، نوشتن بر آن و قرائت قرآن بر میت

(۳۳۸۰) سوال: حکم بنا کردن بر قبر، نوشتن بر آن و قرائت قرآن بر میت مخصوصا سوره‌ی یس چیست؟ الله به شما جزای خیر دهد.

جواب:

بنا کردن بر قبور حرام است به این خاطر که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از بنا کردن بر روی قبور منع کرده‌اند و از شدید ترین آن بنا کردن مسجد بر قبر می‌باشد که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: {” لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الْيَهُودِ، وَالنَّصَارَى؛ اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ ” يُحَذِّرُ مَا صَنَعُوا}[۱] يعني: («لعنت الله بر یهود و نصاری باد که قبر‌های پیامبران خویش را مسجد ساخته‌اند. » و ایشان از آنچه آنان کرده بودند امتش را برحذر می‌ساخت). پس جایز نمی‌باشد که بر مساجد قبور بنا شود و هنگامی که قبری بر مسجد بنا شد نابود کردن آن قبر واجب می‌باشد و نماز در آن مسجد صحیح نمی‌باشد و اما اگر ابتدا مسجد بوده است بعد قبر در مسجد بنا شده است پس این قطعا حرام می‌باشد و نبش آن، واجب است و همراه مردم دفن می‌شود.

اما نوشتن بر روی قبر: پس اگر جمله‌های شرکی باشد مثل اینکه بر روی قبر نوشته شود این ولی الله است پس از او بخواه ‌ای کسی که در تنگنا قرار گرفته‌ای و مانند اینها پس این شکی در حرام بودن آن نیست و اما اگر نوشتن جمله‌های عادی باشد نگاه می‌کنیم اگر در آن افتخار به این میت بود پس حرام می‌باشد از جابر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ روایت است که فرمود: {نهى رسولُ الله صلَّى الله عليه وسلَّم أن يُجصَّصَ القبرُ، وأن يُقعَدَ عليه، وأن يُبنَى عليه}[۲] یعنی: (رسول الله از گچ کاری قبر، نشستن روی قبر و بنای بر آن نهی فرمودند). و اما اگر نوشتنی بود که مجرد شناختن صاحب قبر باشد مثل اینکه بر آن نوشته شود این فلانی، فرزند فلانی است پس امیدوارم که در این اشکالی نباشد و نهی از نوشتن بر روی قبر، حمل بر نوشتن‌های حرام می‌باشد.


[۱] [تخريج آن گذشت]

[۲] [تخریج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم بناء القبور والكتابة عليها، وقراءة القرآن على الميت، وخصوصا سورة يس مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: البناء على القبور محرم؛ لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- نهى أن يُبنى على القبور، وأشد من ذلك أن يُبنى عليها مسجد، فإن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – قال: «لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ يُحَذِّرُ مَا صَنَعُوا». فلا يجوز أَن تُبْنَى القبور على المساجد، وإذا بني قبر على مسجد وجب هدمه ولم تصح الصلاة فيه أما لو سبق المسجد القبر، ودُفِنَ في المسجد قبر بعد بناء المسجد، فإن هذا حرام، فيجب نبشه ودفنه مع الناس.

وأما الكتابة على القبر: فإن كانت كتابةً شركية، مثل أن يُكتب عليه: هذا ولي الله فادعه أيها الْمُضْطَرُّ، وما أشبه ذلك، فهذه لا شك في تحريمها، وإن كانت كتابة عادية ننظر فإن كانت كتابة فيها الافتخار بهذا الميت فهي حرام؛ فعن جابر رضي الله عنه قال: «نَهَى رَسُولُ الله صلى الله عليه وسلم أَنْ يُحَصَّصَ الْقَبْرُ، وَأَنْ يُقْعَدَ عَلَيْهِ، وَأَنْ يُبْنَى عَلَيْهِ». وإن كانت لمجرد التعريف بصاحب القبر، مثل أن يُكتب: هذا فلان بن فلان، فأرجو أن لا يكون بهذا ،بأس، ويكون النهي عن الكتابة محمولا على الكتابة المُحَرَّمة.

مطالب مرتبط:

(۳۳۴۲) آیا مرگان همسر و فرزندانشان را به یاد می‌آورند؟

میت می‌داند مرده و به سرای آخرت منتقل شده است اما این‌که هرگاه در قبرش قرار داده شود بداند یا چیزهای دیگر -طبق آنچه می‌دانم- چیزی از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است و از جمله امور غیبی است که جزم بدان مگر با نصی از قرآن و سنت صحیح جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۳۳۵۸) حکم نبش قبر بر اساس خواب

حکم این کار حرام است و خواب‌هایی که در خواب دیده می‌شود اگر مخالف شرع باشد باطل است و از جمله چیزهایی است که شیطان در آن دخیل است و از وحی شیطان است؛ لذا اجرا کردن آن هرگز جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۳۳۶۲) حکم سکونت در خانه‌ای نزدیک قبرستان و جابجایی استخوان‌های قدیمی

اگر این قبرها، قبرهای مسلمانان باشد صاحبان این قبرها به این زمین از شما مستحق‌تر هستند؛ زیرا زمانی که در آنجا دفن شده بودند مالک آن شدند و برای شما جایز نیست که خانه‌هایتان را بر قبر‌های مسلمانان بنا کنید...

ادامه مطلب …

(۳۳۶۰) حکم نماز در مسجدی که قبری در آن، در جهت عکس قبله قرار دارد

اگر این مسجد بر روی قبر بنا شده است نماز خواندن در آن حرام است و باید خراب شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۶۶) حکم عبور انسان‌ها و حیوانات از میان قبرستان

واجب بر آن‌ها که این قضیه را به والیان امر برای اتخاذ آنچه در حمایت و حفظ آن نیاز است خبر دهند و تا اینکه راه‌های کنار آن را هموار سازند تا مردم از آن مسیرها عبور نمایند...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۶) حکم شرعی دفن دو میت در یک قبر

مشروع آن است که هر میت به تنهایی در یک قبر دفن شود این همان سنتی است که مسلمانان از زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تا امروز بدان عمل کرده‌اند اما اگر حاجت اقتضا کند که دو نفر یا بیش‌تر در یک قبر دفن شوند اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه