جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۳۳۷۳) حکم شرعی دفن اموات در بناهای آجری

(۳۳۷۳) سوال:  ما در سرزمین خود، مردگان را در بنایی از آجر قرمز که ابتدا در آتش پخته شده  دفن می‌کنیم که این بنا عبارت از مساحتی مستطیل شکل و بنا شده با آجر قرمز است. برخی این بنا را از زمین بلند می‌کنند که مخالف شریعت است و برخی دیگر آن را بالا نمی‌برند و در واقع، ارتفاع آب در داخل زمین مردم را مجبور به این روش کرده است. ما نیز از جمله افرادی هستیم که این کار را انجام می‌دهند. آیا دفن در این قبرها با این روش جایز است؟

جواب:

سنت در مورد قبر این است که گودالی برای میت در زمین کنده شود سپس لحدی برایش قرار داده شود بدین صورت که گودال دیگری در گوشه‌ی قبر به سمت قبله حفر شود سپس میت آن جا قرار داده شود اما آجر با آتش پخته می‌شود و بعضی از از فقها رَحِمَهُمُ‌الله گفته‌اند: قرار دادن چیزی که با آتش درست شده باشد در قبر مکروه است. بنابراین حریص باشید بر این که قبرستانی بیابید که آب به آن جا نرسد تا مردگان خود را به روش مشروع که شایسته است دفن کنید. اگر غیر از این زمین برایتان امکان‌پذیر نبود می‌توانید از سنگ استفاده کنید تا بین میت و آب فاصله بیاندازد سپس بعد از آن سنگ‌هایی را بر وی قرار دهید و او را دفن کنید که این کار نزدیکترین روش به آنچه مشروع است می‌باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من العراق في بلدنا ندفن موتانا في بناء من الطوب الأحمر المحروق أولا في النار ، وهو عبارة عن مساحة مستطيلة الشكل مبنية بالطوب الأحمر، ومنهم من يرفع البناء على الأرض مخالفًا الشريعة، ومنهم من لا يرفعه، وارتفاع المياه في باطن الأرض ألجأ إلى هذه الطريقة السابقة، ونحن ممن يفعلون ذلك، فهل يجوز الدفن في هذه المقابر التي على تلك الصفة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: السُّنَّة في القبور أن يُحفَرَ للميت في الأرض ثم يُلْحَدَ له، بأن يحفر حفرة في جانب القبر مما يلي القبلة ثم يوضع فيها الميت، والطوب الذي ذكرت يكون مُحرَّقًا بالنار، وقد ذكر بعض الفقهاء -رحمهم الله – أنه يُكْرَهُ أَن يُجْعَلَ في القبر شيء مما مسته النار، وعلى هذا فاحرصوا على أن تجدوا مقبرة لا يلحقها الماء حتى تقبُرُوا موتاكم على الوجه المشروع الذي ينبغي، فإن لم تتمكنوا إلا من هذه الأرض فإنه بإمكانكم أن تجعلوا شيئًا من الأحجار يحول بين الميت وبين الماء، ثم بعد ذلك تضعون عليه أيضًا أحجارًا وتدفنونه، ويكون هذا أقرب شيء إلى المشروع.

مطالب مرتبط:

(۳۳۷۴) آیا دفن کردن بیش از یک نفر در یک قبر جایز است؟

مشروع آن است که هر انسانی به تنهایی در یک قبر دفن شود همان گونه که در قدیم و امروزه سنت بر آن بوده است اما اگر حاجت یا ضرورت اقتضا کند دو نفر یا بیشتر در یک قبر جمع شوند اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۳۵۵) مدت زمان پرسش و پاسخ میت در قبر

از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است که بعد از دفن میت در کنار قبر به اندازه‌ی نحر شتر بایستند...

ادامه مطلب …

(۳۳۴۶) آیا در سنت وارد شده که بعد از دفن، شخصی میت را تلقین نماید؟

این مسئله از پیامبر ثابت نیست...

ادامه مطلب …

(۳۳۳۶) آیا دفن در غربت به میت ضرر می‌رساند؟

این مسئله ضرر و زیانی به وی نمی‌رساند زیرا انسان در هر سرزمینی دفن شود روز قیامت از همان مکان برانگیخته می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۴۲) آیا مرگان همسر و فرزندانشان را به یاد می‌آورند؟

میت می‌داند مرده و به سرای آخرت منتقل شده است اما این‌که هرگاه در قبرش قرار داده شود بداند یا چیزهای دیگر -طبق آنچه می‌دانم- چیزی از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است و از جمله امور غیبی است که جزم بدان مگر با نصی از قرآن و سنت صحیح جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۳۳۶۲) حکم سکونت در خانه‌ای نزدیک قبرستان و جابجایی استخوان‌های قدیمی

اگر این قبرها، قبرهای مسلمانان باشد صاحبان این قبرها به این زمین از شما مستحق‌تر هستند؛ زیرا زمانی که در آنجا دفن شده بودند مالک آن شدند و برای شما جایز نیست که خانه‌هایتان را بر قبر‌های مسلمانان بنا کنید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه