شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۳۳۴۶) آیا در سنت وارد شده که بعد از دفن، شخصی میت را تلقین نماید؟

(۳۳۴۶) سوال: آیا در سنت وارد شده که بعد از دفن، شخصی میت را تلقین نماید؟

جواب:

این مسئله از پیامبر ثابت نیست و فقط حدیثی از ابو امامه وجود دارد: {أنه يُلقّن و يدعى بأمه و يقال له: اذكر ما خرجت عليه من الدنيا: شهادة أن لا إله إلا الله، و أن محمدا رسول الله… } یعنی: (میت تلقین می‌شود، با نسبت به مادرش صدا زده می‌شود و به او گفته می‌شود: آنچه از آن دنیا بر آن خارج شده‌ای را به یاد بیاور: گواهی به این که هیچ معبودی به حق جز الله وجود ندارد و محمد پیامبر و فرستاده‌ی او است… ) اما این حدیث از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست و سنت فقط این‌گونه است که بر قبر بایستد و برای میت استغفار کند و از الله بخواهد وی را ثابت ‌قدم گرداند. می‌گوید: (بار الها او را بیامرز، بار الها او را بیامرز، بار الها او را بیامرز، بار الها او را ثابت قدم قرار ده، بار الها او را ثابت قدم قرار ده، بار الها او را ثابت قدم قرار ده). پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هرگاه از دفن کردن میت فارغ می‌شد بر قبرش ایستاده و می‌فرمود: {استغفروا لأخيكم و سلوا له بالتثبيت فإنه الآن يُسأل} یعنی: (برای برادرتان طلب مغفرت کنید و برایش ثابت قدم بودن را بخواهید زیرا او اکنون سؤال می‌شود). همچنین مردم به صورت فردی این دعا را می‌خوانند بدین معنا که هر شخصی برای میت دعا می‌کند نه این که همگی با یک صدا دعا بخوانند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل ورد في السُّنَّة أنه بعد الدفن يقوم رجل بتلقين الميت؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لم يصح ذلك عن النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم، وإنما فيه حديث عن أبي إمامة: «أنه يُلَقَّنُ ويُدعى بأمه ويُقَالُ له: اذكر ما خرجت عليه من الدنيا: شهادة أن لا إله إلا الله وأن محمدا رسول الله … إلى آخره. ولكن هذا الحديث لا يصح عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وإنما السنة جاءت بأن يقف على القبر ويستغفر للميت ويسأل الله له التثبيت، فيقول: اللهم اغفر له، اللهم اغفر له، اللهم اغفر له. اللهم ثبته، اللهم ثبته، اللهم ثبته. فقد كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا فُرِغَ من دفن الميت وَقَفَ عليه وقال: «اسْتَغْفِرُوا لِأَخِيكُمْ، وَسَلُوا لَهُ بِالتَّثْبِيتِ، فَإِنَّهُ الْآنَ يُسْأَلُ». ويدعو الناس بهذا الدعاء أفرادا، بمعنى: أن كل واحد يدعو به للميت دون أن يكون بصوت واحد.

مطالب مرتبط:

(۳۳۳۵) حکم قرائت قرآن بر میت، قبل و بعد از دفن

قرائت بر میت بدعتی است که طبق آنچه می‌دانیم اصلی از سنت و عمل خلفای راشدین رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم ندارد و بعد از مرگ میت فقط برایش دعا می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۳۸۱) حکم قرار دادن نشانه‌ی کوچک بر قبر

قرار دادن نشانه بر روی قبر به این علت که زیارت کننده آن را پیدا کند، اشکالی ندارد اما به این شرط که آن قبر با آن علامت، مشهور نشود....

ادامه مطلب …

(۳۳۸۴) حکم گفتن اذان در داخل قبر هنگام دفن میت

هنگام داخل کردن میت به قبرش اذان دادن هیچ اصلی ندارد بلکه میت در قبرش داخل می‌شود و به پهلوی راست و به سمت قبله گذاشته می‌شود و سپس لحد بر او قرار داده می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۱) حکم از بین بردن قبر قدیمی و جابجایی آن

اگر قبر خارج از خانه و ساختمان بود بهتر است آن را به حال خودش رها کنی زیرا صاحب قبر مالک آن است حتی اگر خاک و استخوان پوسیده باشد اما اگر این کار از تو سر زده واجب است به سوی الله توبه کرده و از او مغفرت و آمرزش بخواهی...

ادامه مطلب …

(۳۳۴۹) حکم موعظه نزد قبر یا هنگام دفن

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گاهی این کار را انجام می‌داد اما به روش خطبه نبود بدین صورت که بایستد و با صدای بلند مردم را پند دهد. ...نصیحت

ادامه مطلب …

(۳۳۶۷) حکم نشستن و راه رفتن بر روی قبرستان قدیمی

نشستن بر قبرها حرام است و جایز نیست. بر مسلمان واجب است از این که قبرستان را مسیرش قرار دهد خودداری کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه