جمعه 17 صفر 1448
۹ مرداد ۱۴۰۵
31 جولای 2026

(۳۳۴۶) آیا در سنت وارد شده که بعد از دفن، شخصی میت را تلقین نماید؟

(۳۳۴۶) سوال: آیا در سنت وارد شده که بعد از دفن، شخصی میت را تلقین نماید؟

جواب:

این مسئله از پیامبر ثابت نیست و فقط حدیثی از ابو امامه وجود دارد: {أنه يُلقّن و يدعى بأمه و يقال له: اذكر ما خرجت عليه من الدنيا: شهادة أن لا إله إلا الله، و أن محمدا رسول الله… } یعنی: (میت تلقین می‌شود، با نسبت به مادرش صدا زده می‌شود و به او گفته می‌شود: آنچه از آن دنیا بر آن خارج شده‌ای را به یاد بیاور: گواهی به این که هیچ معبودی به حق جز الله وجود ندارد و محمد پیامبر و فرستاده‌ی او است… ) اما این حدیث از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست و سنت فقط این‌گونه است که بر قبر بایستد و برای میت استغفار کند و از الله بخواهد وی را ثابت ‌قدم گرداند. می‌گوید: (بار الها او را بیامرز، بار الها او را بیامرز، بار الها او را بیامرز، بار الها او را ثابت قدم قرار ده، بار الها او را ثابت قدم قرار ده، بار الها او را ثابت قدم قرار ده). پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هرگاه از دفن کردن میت فارغ می‌شد بر قبرش ایستاده و می‌فرمود: {استغفروا لأخيكم و سلوا له بالتثبيت فإنه الآن يُسأل} یعنی: (برای برادرتان طلب مغفرت کنید و برایش ثابت قدم بودن را بخواهید زیرا او اکنون سؤال می‌شود). همچنین مردم به صورت فردی این دعا را می‌خوانند بدین معنا که هر شخصی برای میت دعا می‌کند نه این که همگی با یک صدا دعا بخوانند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل ورد في السُّنَّة أنه بعد الدفن يقوم رجل بتلقين الميت؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لم يصح ذلك عن النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم، وإنما فيه حديث عن أبي إمامة: «أنه يُلَقَّنُ ويُدعى بأمه ويُقَالُ له: اذكر ما خرجت عليه من الدنيا: شهادة أن لا إله إلا الله وأن محمدا رسول الله … إلى آخره. ولكن هذا الحديث لا يصح عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وإنما السنة جاءت بأن يقف على القبر ويستغفر للميت ويسأل الله له التثبيت، فيقول: اللهم اغفر له، اللهم اغفر له، اللهم اغفر له. اللهم ثبته، اللهم ثبته، اللهم ثبته. فقد كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا فُرِغَ من دفن الميت وَقَفَ عليه وقال: «اسْتَغْفِرُوا لِأَخِيكُمْ، وَسَلُوا لَهُ بِالتَّثْبِيتِ، فَإِنَّهُ الْآنَ يُسْأَلُ». ويدعو الناس بهذا الدعاء أفرادا، بمعنى: أن كل واحد يدعو به للميت دون أن يكون بصوت واحد.

مطالب مرتبط:

(۳۳۸۴) حکم گفتن اذان در داخل قبر هنگام دفن میت

هنگام داخل کردن میت به قبرش اذان دادن هیچ اصلی ندارد بلکه میت در قبرش داخل می‌شود و به پهلوی راست و به سمت قبله گذاشته می‌شود و سپس لحد بر او قرار داده می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۱) حکم ندا دادن هنگام دفن میت

این کار صحیح نیست بلکه از جمله بدعت‌هایی است که مردم، هنگام دفن میت آن را به وجود آورده‌اند بدین صورت که شخصی داخل قبر می‌رود یا بالای قبر قرار می‌گیرد سپس به طور کامل اذان می‌گوید...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۸) حکم دفن میت جدید در قبری قدیمی پس از گذشت سال‌ها

برای شما ممکن است که با حفر کردن قبر، امتحان کنید پس اگر در آن جسد میت باقی بود قبر را به حالت اول آن بازگردانید و مکان دیگری را حفر کنید تا اینکه میت بعدی کسی در قبر، همراهش نباشد....

ادامه مطلب …

(۳۳۵۰) حکم موعظه کردن هنگام دفن چیست؟

موعظه کردن هنگام دفن: اگر موعظه‌ی عادی باشد بدین معنا که انسان نشسته و منتظر آماده شدن قبر است، با همراهانش سخنانی بگوید که دل‌هایشان را نرم بگرداند این کار خوبی است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را انجام داده است اما این که بایستد و برای مردم خطبه بخواند درست نیست...

ادامه مطلب …

(۳۳۳۷) حکم وصیت به دفن در مکان معین

بهتر است انسان وصیت نکند که در مکان معینی دفن شود به ویژه اگر دوری و مشقت داشته باشد زیرا این مسئله خویشاوندان و دیگران را را به سختی می‌اندازد...

ادامه مطلب …

(۳۳۴۹) حکم موعظه نزد قبر یا هنگام دفن

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گاهی این کار را انجام می‌داد اما به روش خطبه نبود بدین صورت که بایستد و با صدای بلند مردم را پند دهد. ...نصیحت

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه