پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۳۳۳۴) آیا انسان در همان مکانی که از آن خلقت شده، دفن می‌شود؟

(۳۳۳۴) سوال: شنیده‌ایم هر انسانی به خواست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در همان مکانی که از آن خلقت شده، دفن می‌شود؛ شیخ بزرگوار! آیا این مسئله صحیح است؟

جواب:

پیرامون این مسئله اصلی از قرآن و سنت نمی‌دانم که انسان در همان مکانی که از آن خلقت شده، دفن می‌شود اما الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به طور عام  در مورد زمین می‌فرماید: {مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَى}[طه: ٥٥]: (شما را از زمین آفریدیم و در آن باز می‌گردانیم و بار دیگر شما را از آن بیرون می‌آوریم) همچنین انسان نمی‌داند در کدام سرزمین خواهد مرد به دلیل فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ: {إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ  وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ}[لُقمَانَ: ٣٤]: (بی‌گمان علم (وقوع) قیامت نزد الله است و (او) باران را نازل می‌کند و آنچه را که در رحم‌هاست می‌داند و هیچ کس نمی‌داند فردا چه چیز به دست می‌آورد و هیچ کس نمی‌داند که در کدام سرزمین می‌میرد).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سمعنا أن كل إنسان – بمشيئة الله -تعالى- يدفن في المكان الذي خُلِقَ منه، فهل هذا صحيح يا فضيلة الشيخ؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا أعلم لهذا أصلا الكتاب والسنة، أن من الإنسان يُدْفَنُ في المكان الذي خُلِقَ منه، لكن على سبيل العموم قال الله -تعالى- في الأرض: ﴿ مِنْهَا خَلَقْتَكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَى ﴾ [طه: ٥٥]. والإنسان لا يدري بأي أرض يموت؛ لقوله تعالى-: ﴿ إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضِ تَمُوتُ ﴾ [لقمان: ٣٤].

مطالب مرتبط:

(۳۳۵۱) حکم ندا دادن هنگام دفن میت

این کار صحیح نیست بلکه از جمله بدعت‌هایی است که مردم، هنگام دفن میت آن را به وجود آورده‌اند بدین صورت که شخصی داخل قبر می‌رود یا بالای قبر قرار می‌گیرد سپس به طور کامل اذان می‌گوید...

ادامه مطلب …

(۳۳۳۷) حکم وصیت به دفن در مکان معین

بهتر است انسان وصیت نکند که در مکان معینی دفن شود به ویژه اگر دوری و مشقت داشته باشد زیرا این مسئله خویشاوندان و دیگران را را به سختی می‌اندازد...

ادامه مطلب …

(۳۳۴۸) آیا موعظه کردن بعد از دفن میت جایز است؟

سخن خوبی است اما تا زمانی که در این مسئله از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش پیشوایی نداریم در حالی که آنان حریص‌ترینِ مردم بر نصیحت و خیرخواهی بودند و وقت‌هایی که نصیحت در آن سود و تأثیر بیش‌تری دارد را دنبال می‌کردند شایسته نیست ما برای چنین کاری پیش‌گام شویم...

ادامه مطلب …

(۳۳۸۰) حکم بنا کردن بر قبر، نوشتن بر آن و قرائت قرآن بر میت

بنا کردن بر قبور حرام است به این خاطر که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از بنا کردن بر روی قبور منع کرده‌اند و از شدید ترین آن بنا کردن مسجد بر قبر می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۳۳۳۶) آیا دفن در غربت به میت ضرر می‌رساند؟

این مسئله ضرر و زیانی به وی نمی‌رساند زیرا انسان در هر سرزمینی دفن شود روز قیامت از همان مکان برانگیخته می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۸۲) حکم گذاشتن سنگ به عنوان علامت بر روی قبر

اگر مراد از گذاشتن این سنگ‌ها فقط علامت باشد یکی کافی است و فرقی بین زن و مرد آن وجود ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه