(۳۳۷۸) سوال: آیا وقتی که از قبری چهل سال یا بیشتر گذشته باشد جایز است که جنازه‌ی دیگری در آن دفن شود؟ و با وجود این که می‌دانیم که قبر‌ها تنگ هستند السلام علیکم و رحمة الله
جواب:
مدتی که میت در قبرش تجزیه می‌شود حد مشخصی ندارد نه ۴۰ سال و نه ۱۰۰ سال و نه بیشتر و نه کمتر؛ زیرا که به متفاوت بودن زمین مدت زمان تجزیه آن نیز متفاوت است پس زمین‌هایی که گرم هستند، سرعت بیشتری در تجزیه گوشت و استخوان دارند و اگر زمین خنک باشد گوشت استخوان در مدت طولانی‌تری باقی می‌ماند سپس زمین با نخوردن اجساد بعضی از مردم، آن را اکرام می‌کند و این در حق انبیا ثابت است زمانی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: {إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ حَرَّمَ عَلَى الْأَرْضِ أَجْسَادَ الْأَنْبِيَاءِ}[۱] یعنی: (یقینا الله(تجزیه شدن) اجساد انبیاء را بر زمین حرام کرده است) اما در حق غیر انبیا موکد نمی‌باشد نه به نسبت شهدا و نسبت غیر ایشان اما قطعاً انسان‌ها با باقی ماندن جسد‌شان و تجزیه نشدن‌شان در زمین اکرام می‌شوند و به هر حال اگر به دلیل عدم وجود مکان مجبور به دفاع کردن در قبرستان قدیمی شدید پس برای شما ممکن است که با حفر کردن قبر، امتحان کنید پس اگر در آن جسد میت باقی بود قبر را به حالت اول آن بازگردانید و مکان دیگری را حفر کنید تا اینکه میت بعدی کسی در قبر، همراهش نباشد
[۱] [رواه ابو داوود(۱۰۴۷) ، نسائی(۱۳۷۴) ، ابن ماجه(۱۰۸۵) و احمد(۱۶۲۰۷)]