پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۳۳۴۳) قرین چیست؟

(۳۳۴۳) سوال: قرین چیست؟ آیا در قبر نیز با میت همراهی می‌کند؟

جواب:

قرین همان شیطان است که به اجازه‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر انسان مسلط شده که او را به بدی‌ها دستور داده و از خوبی‌ها باز می‌دارد همان‌گونه که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاءِ} ترجمه: [البَقَرَةِ: ٢٦٨] ترجمه: (شیطان شما را وعده‌ی تهی دستی می‌دهد و شما را به زشتی‌ها امر می‌کند) اما اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با دادن قلبی سالم و راستین که هدفش الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، آخرت را بخواهد و آن را بر دنیا ترجیح دهد بر بنده منت بگذارد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز وی را در مقابل این قرین یاری می‌دهد تا این که از گمراه کردن او عاجز شود لذا همان طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دستور داده بر انسان شایسته است هرگاه شیطان او را وسوسه کرد از شیطانِ رانده شده به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ  إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ} ترجمه: [الأَعرَافِ: ٢٠٠] ترجمه: (اگر از سوی شیطان وسوسه‌ای به تو رسد به الله پناه ببر، بی‌گمان او شنوا و بسیار دانا است) منظور از وسوسه‌ی شیطان این است که تو را به ترک طاعت یا انجام معصیت دستور دهد. لذا اگر احساس کردی به ترک طاعت یا انجام معصیت میل داری این از جانب شیطان است. در این صورت به پناه بردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان مبادرت بورز که تو را پناه می‌دهد.

اما این که وجود این قرین ادامه داشته باشد تا این که همراه انسان در قبرش باشد چنین نیست زیرا ظاهراً -والله اعلم- با مرگ انسان وی را ترک می‌کند زیرا هدفی که به خاطر آن مسخر شده پایان یافته است زیرا هرگاه انسان بمیرد عملش قطع می‌شود همان‌گونه که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است: {إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ}[أخرجه مسلم: كِتَابُ الهبات، باب ما يلحق الإنسان من الثواب بعد وفاته، رقم ١٦٣١] یعنی: (مگر از سه چیز: صدقه‌ی جاریه، علمی که از آن سود برده شود یا فرزند صالحی که برایش دعا کند).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائ: ما القرين؟ وهل يرافق الميت حتى في قبره؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: القرين هو شيطان مُسَلَّطٌ على الإنسان بإذن الله -عز وجل – يأمره بالفحشاء وينهاه عن المعروف، كما قال الله -عز وجل-: ﴿ الشَّيْطَنُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُم بِالْفَحْشَاء ﴾ [البقرة: ٢٦٨]. ولكن إذا من الله على العبد بقلب سليم صادق مُتَّجه إلى الله -عز وجل- مريد للآخرة مؤثر لها على الدنيا فإن الله – تعالى – يُعينه على هذا القرين حتى يعجز عن إغوائه؛ ولذلك ينبغي للإنسان كلما نزعه من الشيطان نزغ أن يستعيذ بالله من الشيطان الرجيم كما أمر الله قال الله تعالى-: ﴿ وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴾ [الأعراف: ٢٠٠]. والمراد بنزغ الشيطان أن يأمرك بترك الطاعة أو يأمرك بفعل المعصية، فإذا أحسست من نفسك الميل إلى ترك الطاعة فهذا من الشيطان أو الميل إلى فعل المعصية فهذا من الشيطان، فبادر بالاستعاذة منه يُعِذْكَ الله -عز وجل-.

وأما كونه أي هذا القرين يمتد إلى أن يكون مع الإنسان في قبره: فلا، فالظاهر والله أعلم أنه بموت الإنسان يفارقه؛ لأن مهمته التي كان مُسَخَّرًا لها قد انتهت؛ إذ إن الإنسان إذا مات انقطع عمله كما جاء عن النبي صلى الله عليه وسلم «إِلا مِنْ ثَلَاثَةٍ إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ».

مطالب مرتبط:

(۳۳۸۴) حکم گفتن اذان در داخل قبر هنگام دفن میت

هنگام داخل کردن میت به قبرش اذان دادن هیچ اصلی ندارد بلکه میت در قبرش داخل می‌شود و به پهلوی راست و به سمت قبله گذاشته می‌شود و سپس لحد بر او قرار داده می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۰) حکم موعظه کردن هنگام دفن چیست؟

موعظه کردن هنگام دفن: اگر موعظه‌ی عادی باشد بدین معنا که انسان نشسته و منتظر آماده شدن قبر است، با همراهانش سخنانی بگوید که دل‌هایشان را نرم بگرداند این کار خوبی است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را انجام داده است اما این که بایستد و برای مردم خطبه بخواند درست نیست...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۸) حکم نبش قبر بر اساس خواب

حکم این کار حرام است و خواب‌هایی که در خواب دیده می‌شود اگر مخالف شرع باشد باطل است و از جمله چیزهایی است که شیطان در آن دخیل است و از وحی شیطان است؛ لذا اجرا کردن آن هرگز جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۳۳۴۸) آیا موعظه کردن بعد از دفن میت جایز است؟

سخن خوبی است اما تا زمانی که در این مسئله از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش پیشوایی نداریم در حالی که آنان حریص‌ترینِ مردم بر نصیحت و خیرخواهی بودند و وقت‌هایی که نصیحت در آن سود و تأثیر بیش‌تری دارد را دنبال می‌کردند شایسته نیست ما برای چنین کاری پیش‌گام شویم...

ادامه مطلب …

(۳۳۴۴) حکم تلقین میت بر قبر چیست؟

تلقین میت بعد از دفنش بدعت است زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یارانش در حدیث قابل قبولی وارد نشده است.....

ادامه مطلب …

(۳۳۵۶) حکم نحوه قرار دادن میت در قبر

درست این است که میت بر پهلوی راستش و به سمت قبله دفن شود؛ زیرا که کعبه قبله‌ی همه‌ی مردم چه در حالت زنده و چه در حالت مرده است و همان‌طور که کسی که می‌خوابد بر پهلوی راستش می‌خوابد چنان ‌چه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم توصیه نموده‌اند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه