پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۳۳۶۳) حکم خاکبرداری از زمین دارای قبور قدیمی

(۳۳۶۳) سوال: ما در مجال پیمانکاری معماری کار می‌کنیم و هنگام شروع کارمان در خاکبرداری پی یکی از ساختمان‌ها، هنگامی که آن را کندیم آثاری از قبرهای خیلی قدیمی یافتیم و زمانی که به صاحب عمارت در این مورد خبر دادیم گفت به کارتان ادامه دهید و استخوان‌هایی را که یافتید در دره‌ای پرت کنید و ما این کار را انجام دادیم، آیا بر ما و بر آن شخص گناهی در این مورد هست؟ و چه چیزی بر ما و بر آن شخص انجام دادن آن الان واجب است؟

جواب:

این قبرها قبرهای مسلمانان است و کار شما حرام است و جایز نیست که این کار را انجام دهید و در این حالت بر شما واجب است که به والیان امر مراجعه نمایید یعنی اگر کسی در مکانی قصد ساختن خانه یا مثل آن را داشت و خاکبرداری نمود و آثار قبرهایی را دید بر او واجب است که از کارش دست بردارد و در این مورد به والیان امر  برای پیگیری این قبرها و سالم ماندن اهل آن، مراجعه نماید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائلان: نحن نعمل في مجال المقاولات المعمارية، وعند بداية عملنا في حفر أساس لإحدى العمائر، وعندما حفرنا وجدنا آثار مقابر قديمة جدا، وعندما أخبرنا صاحب العمارة في ذلك قال: احفروا وارموا بالعظام التي وجدتموها في الشعب. وقد نَفَّذنا ما أمرنا به، فهل علينا وعليه الإثم في ذلك؟ وماذا يجب علينا وعليه فعله الآن؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كانت هذه المقابر مقابر مسلمين فإن عملكم هذا مُحرَّم، ولا يجوز لكم أن تفعلوا ذلك، وفي مثل هذه الحال الواجب مراجعة ولاة الأمور، يعني: إذا حَفَرَ أحدٌ في مكان يريد أن يُؤَسِّسَ فيه بيتا أو نحوه ووجد آثار مقابر، فإنه يجب عليه أن يكف عن العمل، وأن يَرْجِعَ في ذلك إلى ولاة الأمر من أجل التحقق من هذه المقابر وعصمة أهلها.

مطالب مرتبط:

(۳۳۷۵) حکم دفن میت صالح در کنار گناهکار

دلیلی وجود ندارد که انسان صالح اذیت شود زیرا احوال آخرت با احوال دنیا تفاوت دارد ...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۴) حکم ماندن کنار قبر پس از دفن و استغفار برای میت

در مورد ایستادن در کنار قبر و طلب استغفار و تثبیت برای میت از هدی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که هرگاه از دفع نمودن میت فارغ می‌شدند کنار قبر می‌ایستادند و می‌فرمودند: «استغفروا لأخيكم وسلوا له بالتثبيت فإنه الآن يسأل»...

ادامه مطلب …

(۳۳۶۱) آیا دفن میت داخل مسجد جایز است؟

دفن میت در مسجد جایز نیست؛ زیرا مسجد قبرستان نیست و ترس این می‌رود که با توجه به قبری که در محل عبادت مسلمانان دفن شده است فتنه ایجاد شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۰) حکم قراردادن زباله‌ در قبرستان‌ها

جایز نیست زباله‌ها و ناپاکی‌ها روی قبور مسلمانان و بین آن‌‌ها افکنده شود. اهل علم یاد نموده‌اند که بر انسان حرام است بر قبور مسلمانان ادرار یا مدفوع کند یا این کار را بین قبرها انجام دهد هر چند که قبری نباشد....

ادامه مطلب …

(۳۳۴۹) حکم موعظه نزد قبر یا هنگام دفن

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گاهی این کار را انجام می‌داد اما به روش خطبه نبود بدین صورت که بایستد و با صدای بلند مردم را پند دهد. ...نصیحت

ادامه مطلب …

(۳۳۳۶) آیا دفن در غربت به میت ضرر می‌رساند؟

این مسئله ضرر و زیانی به وی نمی‌رساند زیرا انسان در هر سرزمینی دفن شود روز قیامت از همان مکان برانگیخته می‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه