جمعه 14 ذیقعده 1447
۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
1 می 2026

(۳۳۶۳) حکم خاکبرداری از زمین دارای قبور قدیمی

(۳۳۶۳) سوال: ما در مجال پیمانکاری معماری کار می‌کنیم و هنگام شروع کارمان در خاکبرداری پی یکی از ساختمان‌ها، هنگامی که آن را کندیم آثاری از قبرهای خیلی قدیمی یافتیم و زمانی که به صاحب عمارت در این مورد خبر دادیم گفت به کارتان ادامه دهید و استخوان‌هایی را که یافتید در دره‌ای پرت کنید و ما این کار را انجام دادیم، آیا بر ما و بر آن شخص گناهی در این مورد هست؟ و چه چیزی بر ما و بر آن شخص انجام دادن آن الان واجب است؟

جواب:

این قبرها قبرهای مسلمانان است و کار شما حرام است و جایز نیست که این کار را انجام دهید و در این حالت بر شما واجب است که به والیان امر مراجعه نمایید یعنی اگر کسی در مکانی قصد ساختن خانه یا مثل آن را داشت و خاکبرداری نمود و آثار قبرهایی را دید بر او واجب است که از کارش دست بردارد و در این مورد به والیان امر  برای پیگیری این قبرها و سالم ماندن اهل آن، مراجعه نماید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائلان: نحن نعمل في مجال المقاولات المعمارية، وعند بداية عملنا في حفر أساس لإحدى العمائر، وعندما حفرنا وجدنا آثار مقابر قديمة جدا، وعندما أخبرنا صاحب العمارة في ذلك قال: احفروا وارموا بالعظام التي وجدتموها في الشعب. وقد نَفَّذنا ما أمرنا به، فهل علينا وعليه الإثم في ذلك؟ وماذا يجب علينا وعليه فعله الآن؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كانت هذه المقابر مقابر مسلمين فإن عملكم هذا مُحرَّم، ولا يجوز لكم أن تفعلوا ذلك، وفي مثل هذه الحال الواجب مراجعة ولاة الأمور، يعني: إذا حَفَرَ أحدٌ في مكان يريد أن يُؤَسِّسَ فيه بيتا أو نحوه ووجد آثار مقابر، فإنه يجب عليه أن يكف عن العمل، وأن يَرْجِعَ في ذلك إلى ولاة الأمر من أجل التحقق من هذه المقابر وعصمة أهلها.

مطالب مرتبط:

(۳۳۷۳) حکم شرعی دفن اموات در بناهای آجری

سنت در مورد قبر این است که گودالی برای میت در زمین کنده شود سپس لحدی برایش قرار داده شود بدین صورت که گودال دیگری در گوشه‌ی قبر به سمت قبله حفر شود سپس میت آن جا قرار داده شود...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۲) حکم دعا کردن دسته‌جمعی پس از دفن میت

این کار از جمله بدعت‌ها است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به این کار دستور نداده و خودش نیز انجام نداده است و چنین نبوده که وی دعا کند و دیگران آمین بگویند و چنین دستوری نیز نداده است....

ادامه مطلب …

(۳۳۵۱) حکم ندا دادن هنگام دفن میت

این کار صحیح نیست بلکه از جمله بدعت‌هایی است که مردم، هنگام دفن میت آن را به وجود آورده‌اند بدین صورت که شخصی داخل قبر می‌رود یا بالای قبر قرار می‌گیرد سپس به طور کامل اذان می‌گوید...

ادامه مطلب …

(۳۳۸۱) حکم قرار دادن نشانه‌ی کوچک بر قبر

قرار دادن نشانه بر روی قبر به این علت که زیارت کننده آن را پیدا کند، اشکالی ندارد اما به این شرط که آن قبر با آن علامت، مشهور نشود....

ادامه مطلب …

(۳۳۵۰) حکم موعظه کردن هنگام دفن چیست؟

موعظه کردن هنگام دفن: اگر موعظه‌ی عادی باشد بدین معنا که انسان نشسته و منتظر آماده شدن قبر است، با همراهانش سخنانی بگوید که دل‌هایشان را نرم بگرداند این کار خوبی است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را انجام داده است اما این که بایستد و برای مردم خطبه بخواند درست نیست...

ادامه مطلب …

(۳۳۶۵) حکم شرعی نشستن و عبور از روی قبرستان

جایز نیست که قبرستان مسلمانان به عنوان راهی قرار داده شود که مردم از آن عبور کنند و بر آن‌ها بنشینند؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نشستن بر روی قبر نهی نموده...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه