جمعه 4 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۳۲۳۶) حکم کالبد شکافی بدن شخص مسلمان

(۳۲۳۶) سوال: آیا کالبد شکافی بدن شخص مسلمان بعد از از حادثه جایز است؟ لطفاً پاسخ دهید.

جواب:

خون، مال و آبروی شخص مسلمان حرام است و مسلمان چه در حیات و چه بعد از مرگش محترم است؛ لذا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «كسر عظم الميت كسره حيا»[۱] : (شکستن استخوان مرده مانند شکستن آن در حالت زنده است) وقتی این را دانستیم، پس کالبدشکافی جسد شخص مسلمان بعد از وفاتش جایز نیست مگر زمانی که حاجت یا ضرورتی وجود داشته باشد و اگر حاجت یا ضرورتی باشد به اندازه‌ی نیاز کالبدشکافی انجام می‌شود سپس آن جسم به حالت اول برگردانده می‌شود بدین معنا که زمانی که از چیزی که به بررسی آن نیاز داشتیم فارغ شدیم جسم دوباره پاک و دوخته می‌شود، غسل داده می‌شود، کفن می‌شود و همراه مسلمانان دفن می‌شود.


[۱] سنن ابو داود: كتاب الجنائز باب في الحفار يجد العظم هل يتنكب ذلك المكان؟ شماره‌ی(۳۲۰۷) وابن ماجه: كتاب الجنائز، باب في النهي عن كسر عظام الميت، شماره‌ی(۱۶۱۶) ومالك: كتاب الجنائز، باب وما جاء في الاختفاء، شماره‌ی(۴۵) واحمد (۱۰۰/۶)، شماره‌ی(۲۴۷۳۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز تشريح جثة المسلم بعد إصابته في حادث؟ نرجو الإفادة.

فأجاب رحمه الله تعالى: المسلم حرام دمه وماله وعِرْضُهُ، والمسلم محترم في حياته وبعد مماته؛ ولهذا قال النبي صلى الله عليه وسلم: «كَسْرُ عَظْمِ الْمَيِّتِ كَكَسْرِهِ حَيَّا». إذا عُلِمَ ذلك فإن تشريح جثة الميت المسلم بعد وفاته لا يجوز إلا إذا دعت الحاجة أو الضرورة إلى ذلك، وإذا دعت الحاجة أو الضرورة إلى ذلك فإن هذا يُقدر بقدر الحاجة، ثم يُعاد الجسم كما كان، بمعنى: أننا إذا انتهينا من الشيء الذي نحتاج إلى فَحْصِهِ مثلا فإنه يُنظف الجسم ويُخَاطُ، ويُغَسَّلُ ويُكَفِّنُ ويُصَلَّى عليه، ويُدْفَنُ مع المسلمين.

مطالب مرتبط:

(۳۲۴۵) حکم استفاده از عطرها و رایحه‌های حاوی الکل

واب به این سؤال نیازمند محقق شدن دو مسئله است: مسئله‌ی اول: آیا خمر نجس است یا نجس نیست؟....

ادامه مطلب …

(۳۲۲۸) حکم آشکار کردن عورت نزد پزشک برای درمان ناباروری

هرگاه پزشکان زن برای این کار وجود نداشته باشند، اشکالی ندارد که نزد پزشک مرد آن آشکار سازد به خاطر نیازی که در این قضیه وجود دارد....

ادامه مطلب …

(۳۲۳۸) حکم نگهداری استخوان‌ها برای تحقیقات پزشکی

کالبد انسان: اگر  انسانی محترمی است، مانند: مسلمان، اهل ذمّه، هم‌پیمانان مسلمانان و کسانی که از جانب مسلمانان به آنان امنیت داده شده، جایز نیست آن را مُثله کرده و استخوانش را نگهداری کند اما اگر انسان غیر محترمی باشد جای تأمل دارد و برای صدور فتوای همگانی که مسلمانان از آن بهره‌مند شوند، نیازمند تحقیق و مراجعه است....

ادامه مطلب …

(۳۲۶۳) روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در زیارت کردن از مریض

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از بیماران عیادت می‌نمودند و به آنها آرامش می‌دادند و با عیادت کردن، آنها را خوشحال‌ می‌ساخت....

ادامه مطلب …

(۳۲۴۲) حکم اهدا عضو

آنچه نزد من ترجیح دارد، این است که جایز نیست هیچ شخصی چیزی از اعضای بدنش را اهدا کند و اگر اهدا کردن جایز نباشد، فروش آن از باب اولی جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۳۲۵۳) حکم شرعی استفاده از آب چاه‌ها و چشمه‌ها برای شفای بیماری‌ها

نظر ما در این مسئله این است که اگر از نظر حسی ثابت شود که این آب در از بین بردن بیماری‌ها تأثیر دارد، اشکالی ندارد به آنجا رفته و با آن مداوا کنند زیرا طبابت و پزشکی دو نوع است:....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه