(۲۹۶۹) بررسی حکم قصر و جمع نماز مسافر در صورت رسیدن به شهر پیش از پایان وقت نماز

(۲۹۶۹) سوال: چه کاری برای مسافری که قبل از اینکه وقت نماز ظهر مثلا تمام شود به مکان اقامتش می‌‌رسد بهتر است؟ آیا بهتر است که نماز ظهر را در سفرش به صورت قصر بخواند یا اینکه در مکان اقامتش آن را کامل بخواند؟ همچنین چه کاری برای مسافری که قبل از اتمام نماز عصر به شهرش می‌‌رسد بهتر است؟ آیا بهتر است که بین نماز ظهر و عصر در سفرش جمع ببندد یا اینکه بهتر است نماز ظهر را در سفرش به صورت قصر بخواند و نماز عصر را در شهر خود بخواند؟

جواب:

دو تا مسأله وجود دارد:

اول: هنگامی که وقت نماز ظهر بر این مسافر در حالی که در سفر بود داخل شد اما غالب گمانش بر این بود که قبل از پایان وقت ظهر به شهرش می‌‌رسد آیا بهتر است که نماز ظهر را در سفر بخواند یا اینکه آن را به تأخیر بیندازد تا به شهرش برسد؟ می‌‌گوییم: اگر در شدت گرما باشد بهتر است آن را به تا رسیدن به شهرش به تأخیر بیندازد زیرا در هنگام شدت گرما بهتر است که نماز ظهر به تأخیر انداخته شود به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «إذا اشتد الحر فابردوا بالصلاة -یعنی: صلاة الظهر- فإن شدة الحر من فیح جهنم»[۱](هرگاه گرما شدت یافت نماز -ظهر- را در وقتی که کاهش یافت و هوا بهتر شد بخوانید زیرا شدت گرما از جوشش جهنم است).

در صورتی که در شدت گرما نبود بهتر است که هرگاه وقت نماز ظهر فرا رسید آن را بخواند هر چند که به صورت قصر در سفر باشد زیرا تقدیم نماز ظهر در غیر شدت گرما بهتر است این جواب مسأله‌‌ی اولی بود.

دوم: هنگامی وقت نماز ظهر فرا رسید در حالی که در سفر بود و گمان غالبش بر این بود که قبل از اینکه وقت نماز عصر خارج شود به شهرش می‌‌رسد آیا برای او جایز است که نماز عصر را همراه نماز ظهر جمع ببندد؟ جواب: اشکالی ندارد که نماز عصر را همراه نماز ظهر جمع ببندد زیرا در حالی که جایز است بین نماز ظهر و عصر جمع ببندد وقت نماز ظهر داخل شده است اما در این حالت بهتر است که نماز عصر را نخواند زیرا نیازی به خواندن جمع در این حالت نیست و در صورتی که نیازی به خواندن جمع در سفر نباشد بهتر است که به صورت جمع نخواند.

[۱] تخریج آن گذشت.

تعداد بازدید: 27

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الأفضل للمسافر الذي سوف يَصِلُ إلى مكان إقامته قبل انتهاء وقت صلاة الظهر مثلا؟ هل الأفضل له أن يصلي صلاة الظهر في سفره قصرًا، أم يصليها مكان إقامته بإتمام؟ وأيضًا ما الأفضل للمسافر الذي سوف يصل إلى مكان إقامته قبل انتهاء وقت العصر؟ هل الأفضل له أن يجمع بين صلاتي الظهر والعصر في سفره، أم الأفضل أن يصلي صلاة الظهر في سفره قصرا، ويصلي العصر في مكان إقامته؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هاتان مسألتان:

المسألة الأولى: إذا دخل وقت صلاة الظهر على هذا المسافر وهو في السفر، ولكنه يغلب على ظنه أن يصل إلى بلده قبل أن يخرج وقت صلاة الظهر، فهل الأفضل أن يصلي صلاة الظهر، أو الأفضل أن يؤخرها حتى يصل إلى بلده؟ نقول: إذا كان ذلك في شدة الحر فإن الأفضل أن يؤخرها حتى يصل إلى بلده؛ لأن الأفضل في شدة الحر تأخير صلاة الظهر؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إذا اشتد الحر فابرُدُوا بالصلاة -يعني: صلاة الظهر – فإن شدة الحر من فيح جهنم».

وأما إذا لم يكن ذلك في شدة الحر فإن الأفضل أن يصلي صلاة الظهر إذا دخل وقتها، ولو كانت قصرًا في السفر؛ لأن تقديم صلاة الظهر في غير شدة الحر أفضل. هذا هو الجواب عن المسألة الأولى.

أما المسألة الثانية، وهي: إذا دخل عليه وقت الظهر وهو في السفر، فهل يجوز أن يجمع إليها صلاة العصر، وقد غلب على ظنه أنه يَقْدَمُ بلده قبل أن يخرج وقت صلاة العصر ؟ فجواب هذه المسألة: أنه لا حرج عليه أن يجمع صلاة العصر إلى صلاة الظهر؛ لأنه دخل عليه وقت صلاة الظهر في حال يجوز له الجمع بينها وبين صلاة العصر، ولكن الأفضل في مثل هذه الحال ألا يصلي العصر؛ لأن الجمع هنا لا حاجة إليه، وإذا لم يكن حاجة إلى الجمع في السفر فإن الأفضل ألا يجمع.