سه‌شنبه 25 ذیقعده 1447
۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
12 می 2026

(۲۹۶۸) حکم جمع بین مغرب و عشاء در سفر هنگام رسیدن به مقصد پیش از دخول وقت عشاء

(۲۹۶۸) سوال: از ریاض به قصیم سفر کردم و در اثنای حرکت وقت نماز مغرب رسید لذا توقف نموده و مغرب و عشاء با گمان غالب که قبل از نماز عشاء إن شاء الله خواهیم رسید را خواندیم و در همان هنگام رسیدیم آیا این کار ما درست است؟

جواب:

می‌‌گوییم: برای مسافر جایز است که نماز را از هنگامی که از شهرش خارج می‌‌شود تا زمانی که بر می‌‌گردد نماز را قصر کند اما جمع نمودن جایز نیست مگر زمانی که نیاز باشد اگر نیاز باشد سنت است که جمع بخواند در غیر این صورت بهتر است که جمع نخواند و اگر خواند اشکالی ندارد.

بنابر این قاعده می‌‌گوییم: اگر مسافری به سمت شهرش حرکت کرد و گمان غالبش بر این بود که قبل از دخول وقت نماز دومی یا در اثنای وقت آن به شهرش می‌‌رسد بهتر است که جمع نخواند زیرا در این صورت نیازی به جمع خواندن نیست ولی اگر جمع بست اشکالی ندارد زیرا مسافر است.

بنابراین عمل این سؤال کننده که قبل از اینکه به شهرش برسد بین مغرب و عشاء جمع تقدیم بسته صحیح است اما خلاف راجح است زیرا بهتر است که در این حالت جمع نبندد زیرا گمان غالبش بر این بوده که قبل از وقت نماز دومی یا در اثنای آن به شهرش می‌‌رسد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سافرت من الرياض إلى القصيم، وأثناء السير حان وقت صلاة المغرب، فتوقفنا فصلينا المغرب والعشاء مع غلبة ظننا أننا سنصل إن شاء الله قبل صلاة العشاء، وبالفعل وصلنا مبكرين فهل عملنا صحيح؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نقول: إن المسافر يشرع له قصر الصلاة من حين خروجه من بلده إلى أن يرجع إليها من سفره، وأما الجمع فلا يشرع إلا إذا كان في حاجة إليه، فإذا كان في حاجة إليه سُنَّ له أن يجمع، وإلا فالأفضل عدم الجمع، وإن جمع فلا بأس.

وبناءً على هذه القاعدة نقول: إن المسافر لو أقبل على بلده، وكان يغلب على ظنه أنه يصل إليه قبل دخول وقت الصلاة الثانية، أو في أثناء وقتها، فالأفضل ألا يجمع؛ لأنه ليس بحاجة إلى الجمع حينئذ، وإن جمع فلا بأس، لأنه مسافر.

وعلى هذا فعمل هذا السائل الذي جمع بين المغرب والعشاء جمع تقديم قبل أن يصل إلى بلده عمل صحيح، لكنه مرجوح؛ لأن الأفضل ألا يجمع في هذه الحال؛ لكونه يغلب على ظنه أنه يصل إلى بلده قبل وقت الثانية، أو في أثنائها.

مطالب مرتبط:

(۲۹۷۲) آیا رخصت سفر از آستانه خانه شروع می‌شود؟

رخصت‌‌های سفر جایز نیست مگر در صورتی که انسان از شهرش خارج شود اما مادامی که در شهرش است مسافر نیست زیرا سفر با تصمیم گرفتن آن حاصل نمی‌‌شود مگر زمانی محقق شود و به سفر برود حتی اگر حرکت کند مادامی که در شهر است نماز را قصر نمی‌‌کند...

ادامه مطلب …

(۳۰۰۲) حکم جمع تقدیم نماز برای کارگران روزانه با بازگشت پیش از وقت عصر

از نظر من درست نیست زیرا این‌‌ها از لحاظ عرف مسافر نیستند  لذا بر آن‌‌ها جایز نیست که قصر و جمع بخوانند مگر اینکه در صورت ترک نمودن جمع دچار مشقت شوند در این صورت می‌‌توانند به ‌‌خاطر مشقت و نه به خاطر سفر جمع ببندند ...

ادامه مطلب …

(۲۹۸۴) حکم قصر و جمع نماز برای سربازان در مأموریت‌های طولانی‌مدت

مادامی که در جبهه مسافر هستی جایز است نماز را قصر کنی و این در حق تو مشروع است....

ادامه مطلب …

(۳۰۰۸) حکم نماز و تیمم در سفر هوایی هنگام فقدان آب

در صورتی که می‌‌دانی به فرودگاه نمی‌‌رسد مگر بعد از خروج وقت بنابر حالت نماز بخوان اگر امکان داشت با وضو اگر امکان داشت با تیمم اگر هیچ یک امکان نداشت بدون وضو و تیمم نماز بخوان و در صورتی که امکان داشت رو به قبله، قیام، رکوع و سجود کن....

ادامه مطلب …

(۲۹۵۹) آیا جایز است مسافر نماز را کامل بخواند؟

برخی نظرشان بر این است که قصر نمودن سنت مؤکده است و واجب نیست و در صورتی که انسان نماز را کامل بخواند در حالی که مسافر باشد کارش موافق سنت نیست اما نمازش باطل نمی‌‌شود و این قول صحیح‌‌ است...

ادامه مطلب …

(۳۰۰۶) در مسیر طولانی کار، آیا می‌توانم نماز را شکسته بخوانم؟

بله، قصر خواندن در مسافت دویست و هشتاد کیلومتر در صورتی که در آن جا دو یا سه روز یا مثل آن باقی می‌‌ماند جایز است و می‌‌تواند به صورت قصر بخواند تا زمانی به شهرش بر می‌‌گردد هر چند که مدت آن طولانی باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه