سه‌شنبه 15 محرم 1448
۸ تیر ۱۴۰۵
30 ژوئن 2026

(۲۹۶۸) حکم جمع بین مغرب و عشاء در سفر هنگام رسیدن به مقصد پیش از دخول وقت عشاء

(۲۹۶۸) سوال: از ریاض به قصیم سفر کردم و در اثنای حرکت وقت نماز مغرب رسید لذا توقف نموده و مغرب و عشاء با گمان غالب که قبل از نماز عشاء إن شاء الله خواهیم رسید را خواندیم و در همان هنگام رسیدیم آیا این کار ما درست است؟

جواب:

می‌‌گوییم: برای مسافر جایز است که نماز را از هنگامی که از شهرش خارج می‌‌شود تا زمانی که بر می‌‌گردد نماز را قصر کند اما جمع نمودن جایز نیست مگر زمانی که نیاز باشد اگر نیاز باشد سنت است که جمع بخواند در غیر این صورت بهتر است که جمع نخواند و اگر خواند اشکالی ندارد.

بنابر این قاعده می‌‌گوییم: اگر مسافری به سمت شهرش حرکت کرد و گمان غالبش بر این بود که قبل از دخول وقت نماز دومی یا در اثنای وقت آن به شهرش می‌‌رسد بهتر است که جمع نخواند زیرا در این صورت نیازی به جمع خواندن نیست ولی اگر جمع بست اشکالی ندارد زیرا مسافر است.

بنابراین عمل این سؤال کننده که قبل از اینکه به شهرش برسد بین مغرب و عشاء جمع تقدیم بسته صحیح است اما خلاف راجح است زیرا بهتر است که در این حالت جمع نبندد زیرا گمان غالبش بر این بوده که قبل از وقت نماز دومی یا در اثنای آن به شهرش می‌‌رسد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سافرت من الرياض إلى القصيم، وأثناء السير حان وقت صلاة المغرب، فتوقفنا فصلينا المغرب والعشاء مع غلبة ظننا أننا سنصل إن شاء الله قبل صلاة العشاء، وبالفعل وصلنا مبكرين فهل عملنا صحيح؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نقول: إن المسافر يشرع له قصر الصلاة من حين خروجه من بلده إلى أن يرجع إليها من سفره، وأما الجمع فلا يشرع إلا إذا كان في حاجة إليه، فإذا كان في حاجة إليه سُنَّ له أن يجمع، وإلا فالأفضل عدم الجمع، وإن جمع فلا بأس.

وبناءً على هذه القاعدة نقول: إن المسافر لو أقبل على بلده، وكان يغلب على ظنه أنه يصل إليه قبل دخول وقت الصلاة الثانية، أو في أثناء وقتها، فالأفضل ألا يجمع؛ لأنه ليس بحاجة إلى الجمع حينئذ، وإن جمع فلا بأس، لأنه مسافر.

وعلى هذا فعمل هذا السائل الذي جمع بين المغرب والعشاء جمع تقديم قبل أن يصل إلى بلده عمل صحيح، لكنه مرجوح؛ لأن الأفضل ألا يجمع في هذه الحال؛ لكونه يغلب على ظنه أنه يصل إلى بلده قبل وقت الثانية، أو في أثنائها.

مطالب مرتبط:

(۲۹۹۴) حکم قصر نماز در اقامت نامعین برای مأموریت‌های کاری دوره‌ای

هرگاه شهرت را ترک نمودی مسافر هستی و می‌‌توانی از تمام رخصت‌‌های سفر استفاده کنی اما اگر در شهری اقامت داری که نماز جماعت در آن برپا می‌‌شود بر تو واجب است که در نماز جماعت حاضر شوی...

ادامه مطلب …

(۳۰۰۸) حکم نماز و تیمم در سفر هوایی هنگام فقدان آب

در صورتی که می‌‌دانی به فرودگاه نمی‌‌رسد مگر بعد از خروج وقت بنابر حالت نماز بخوان اگر امکان داشت با وضو اگر امکان داشت با تیمم اگر هیچ یک امکان نداشت بدون وضو و تیمم نماز بخوان و در صورتی که امکان داشت رو به قبله، قیام، رکوع و سجود کن....

ادامه مطلب …

(۲۹۸۵) جواز جمع نماز برای مسافر مقیم سه‌روزه با نیت ادامه‌ی سفر

در این حالت برایش قصر و جمع جایز است اما قصر نمودن بهتر از کامل خواندن و عدم جمع بهتر از جمع بستن است....

ادامه مطلب …

(۲۹۶۱) آیا پیش از ترک اقامتگاه می‌توان نمازها را با هم و کوتاه‌تر خواند؟

برای مسافر جایز نیست قصر نمودن مگر اینکه از شهرش خارج شود بنابراین مادامی که در شهرش است هر چند قصد سر داشته و کالاهایش را حمل نموده جایز نیست که قصر کند تا زمانی که شهر خارج شود....

ادامه مطلب …

(۳۰۰۷) حکم قصر نماز در سفر تفریحی با مسافتی کمتر از حد ترخص

اکثر اهل علم نظرشان بر مشخص نمودن مسافت است و مقدار آن هشتاد و یک کیلومتر و سیصد و ده و اندی متر است لذا هر کسی این مسافت را بپیماید هر چند که در نصف روز باشد برای او جایز است که نماز را قصر کند و در رمضان افطار کند.....

ادامه مطلب …

(۲۹۶۴) حکم جمع بین نماز مغرب و عشاء هنگام سفر از شهری دور به شهری نزدیک

برای تو جایز است که نماز را قصر و جمع کنی مادامی که به شهرت برنگشتی زیرا جمع از رخصت‌‌های سفر است و قصر از عزیمت‌‌های سفر و سنت بسیار مؤکده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه