سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۱۶۳۷) حکم نمازهای اداشده با تیمم بر سنگ در فقدان آب طی چند روز متوالی

(۱۳۶۷) سوال: حدود ده روز را با تیمم گذرانده و نماز خوانده‌ام و چون دسترسی به آب دشوار است، بر تخته سنگی تیمم می‌کردم؛ آیا واجب است نمازهایم را دوباره بخوانم؟

جواب:

اگر در زمان تیمم، توانایی استفاده از آب نداشته‌ای، واجب نیست که نمازها را دوباره ادا کنی؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ الْغَائِطِ أَوْ لامَسْتُمْ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَلَكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ} [المائدة: ۶] : (اگر بيمار يا در سفر بوديد يا قضاى حاجت نمودید يا با زنان همبستر شديد سپس آبى نيافتيد، با زمین پاك تيمم كنيد و با آن صورت‌ها و دستانتان را مسح نمایید. الله نمى‏خواهد شما را به سخت گرفتار کند بلکه مى‏خواهد شما را پاك نماید و نعمتش را بر شما تمام گرداند تا این كه شکرگزاری نمایید). رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز فرمود: «وجُعِلَتْ لي الأرْضُ مَسْجِدًا وطَهُورًا، فأَيُّما رَجُلٍ مِن أُمَّتي أدْرَكَتْهُ الصَّلَاةُ فَلْيُصَلِّ»[۱] : (زمین برایم محل نماز و پاک قرار داده شده است لذا هر کس از امتم که وقت نمازش فرا رسید، باید نماز بخواند). بنابراين اگر نتوانستی از آب استفاده کنی و نمازهایت را مدت طولانی با تیمم ادا نمودی، تا زمانی که این شرط (عدم توانایی استفاده از آب) وجود دارد، اشکالی ندارد و نیاز به انجام کاری نیست.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: قضيتُ ما يقارب من عشرة أيام وأنا أصلى بالتيمم، وكنت أتيمم على صخرة لصعوبة الحصول على الماء، فهل يجب علي إعادة الصلاة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يجب عليك إعادة الصلاة إذا كنت حين التيمم لا تستطيع استعمال الماء؛ لأن الله -عز وجل- قال: ﴿ وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ الْغَائِطِ أَوْ لامَسْتُمْ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَلَكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴾ [المائدة: ٦].

وقال النبي صلى الله عليه وسلم: «وَجُعِلَتْ لِي الْأَرْضُ مَسْجِدًا وَطَهُورًا، فَأَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ أُمَّتِي أَدْرَكَتْهُ الصَّلَاةُ فَلْيُصَلّ». فإذا كنت غير مستطيع لاستعمال الماء، وتيممت وبقيت مدة طويلة تصلى بهذا التيمم فإنه لا شيء عليك ما دام الشرط موجودًا؛ وهو تعذر استعمال الماء.

مطالب مرتبط:

(۱۶۳۳) حکم نمازهای ادا شده با تیمم در صورت وجود آب برای غير طهارت

حال که از روی جهل و نادانی چنین کرده است، امیدوارم که نیاز نباشد نمازهای گذشته را دوباره بخواند اما در آینده هرگاه آب کافی وجود داشت، واجب است که با آب، طهارت نموده و وضو بگیرد....

ادامه مطلب …

(۱۶۳۰) حکم تکرار تیمم ساربانان در فصول مختلف به‌علت کمبود آب و بُعد مسافت

اگر به آب دسترسی ندارید، این کار شما درست است...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۳) حکم تیمم بر دیوار در صورت فقدان تراب در محیط درمانی

اگر نهایت کاری که می‌توانستید انجام دهید همین بوده باشد، کفایت می‌کند ...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۴) آیا مسلمان باید برای هر نماز تیمم انجام دهد حتی اگر تیممش باطل نشده باشد؟

تا وقتی که تیممش باطل نشده باشد، لازم نیست برای هر نماز تیمم جداگانه انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۹) حکم تیمم در صورت جنابت و عدم وجود تراب

کسی ‌که برای رفع جنابت تیمم نماید، پاک می‌گردد و همچنان با طهارت است تا این ‌که آب پیدا کند و هرگاه آب پیدا کرد، واجب است که غسل نماید...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۱) حکم تیمم در زمین شوره‌زار هنگام فقدان آب

تیمم بر هر نوع از انواع زمین‌ها، جایز است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه