پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۱۶۴۳) حکم تیمم بر دیوار در صورت فقدان تراب در محیط درمانی

(۱۶۴۳) سوال: پدرم در بیمارستان تحت عمل جراحی قرار گرفت و برای نماز، تیمم می‌کرد اما چون خاک در بیمارستان وجود نداشت، با دیوار اتاق تیمم می‌نمود و بعد از آن، برایش خاک آوردم؛ حکم این کار چیست؟

جواب:

اگر نهایت کاری که می‌توانستید انجام دهید همین بوده باشد، کفایت می‌کند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ} [التغابن: ۱۶] : (هر قدر که می‌توانید، تقوای الله را پیشه سازید). همچنین فرمود: {لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَهَا} [البقرة: ۲۸۶] : (الله هر کسی را فقط به اندازه‌ی توانش تکلیف می‌نماید). رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز فرمود: «إذا أمرتكم بأمر فأتوا منه ما استطعتم»[۱] : (هرگاه شما را به کاری فرمان دادم، هر قدر می‌توانید آن را انجام دهید).


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: دخل والدي المستشفى، وأجرى عملية جراحية، وكان يتيمم للصلاة، وليس في المستشفى تراب، فكان يتيمم بالغرفة وبعد ذلك أحضرت له ترابًا. فما حكم هذا العمل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا العمل أقصى ما تقدرون عليه فإنه عمل مجزئ؛ لقول الله تعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦]، وقوله تعالى : ﴿ لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [البقرة: ٢٨٦]، وقول النبي -صلى الله عليه وآله وسلم-: «وَإِذَا أَمَرْتُكُمْ بِأَمْرٍ فَأْتُوا مِنْهُ مَا اسْتَطَعْتُمْ».

مطالب مرتبط:

(۱۶۱۲) اختلاف در صیغۀ تیمم و حد مشروع آن

درست‌ترین روش همان است که برادر سؤال کننده انجام داده است؛ وی دو دستش را یک بار بر زمین زده و صورت و دو دستش تا مچ را مسح نموده است....

ادامه مطلب …

(۱۶۳۰) حکم تکرار تیمم ساربانان در فصول مختلف به‌علت کمبود آب و بُعد مسافت

اگر به آب دسترسی ندارید، این کار شما درست است...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۳) حکم نمازهای ادا شده با تیمم در صورت وجود آب برای غير طهارت

حال که از روی جهل و نادانی چنین کرده است، امیدوارم که نیاز نباشد نمازهای گذشته را دوباره بخواند اما در آینده هرگاه آب کافی وجود داشت، واجب است که با آب، طهارت نموده و وضو بگیرد....

ادامه مطلب …

(۱۶۲۰) آیا برای تیمم با خاک، نیاز است که آن خاک، غبار داشته باشد؟

براساس دیدگاه راجح و برگزیده، برای تیمم نیاز نیست که خاک، دارای غبار باشد...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۱) حکم تیمم در زمین شوره‌زار هنگام فقدان آب

تیمم بر هر نوع از انواع زمین‌ها، جایز است...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۴) آیا تیمم باید بر زمین پاک انجام شود یا تیمم بر دیوار یا فرش نیز صحیح است؟

دیوار از جنس زمین پاک می‌باشد لذا اگر دیوار از جنس زمین بنا شده باشد، تیمم بر آن جایز است و تفاوتی ندارد که دیوار سنگی یا گِلی باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه