پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۱۶۲۱) حکم تیمم در زمین شوره‌زار هنگام فقدان آب

(۱۶۲۱) سوال: اگر سی کیلومتر از شهرم دور ‌شوم و وقت نماز فرا برسد اما من در منطقه‌ای نمناک و شوره‌زار باشم که از دریا نیز فاصله دارد و آبی برای وضو گرفتن در دسترس نیست، آیا در این حالت که چاره‌ای جز تیمم کردن ندارم، آیا جایز و صحیح است که بر زمینِ شوره‌زار، تیمم کرده و نماز بخوانم؟

جواب:

تیمم بر هر نوع از انواع زمین‌ها، جایز است زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ الْغَائِطِ أَوْ لامَسْتُمْ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً} [المائدة: ۶] : (اگر بيمار يا در سفر بوديد يا قضاى حاجت نمودید يا با همسرانتان همبستری کردید سپس آب نيافتيد، با زمین پاك تيمم كنيد)؛ اما اگر می‌خواهی قبل از خارج شدن وقت نماز و پایان آن به شهر خود بازگردی، بهتر است که صبر کنی تا به آب دسترسی پیدا کرده و نماز را با وضو و با طهارت با آب به جا بیاوری. این کار بهتر از این است که نماز را با تیمم در اول وقت بخوانی اما اگر امید نداری که قبل از پایان وقت نماز به آب برسی، اشکالی ندارد که تیمم کرده و نماز را ادا نمایی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندما أبعد عن بلدتي حوالي ثلاثين كيلو مترا، ويحين وقت الصلاة، وأنا في مكان أرض سَبَخة ، والبحر بعيد عني، وما عندي ماء غير التيمم، فهل صلاتي جائزة عندما أتيمم من هذه السبخة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: التيمم بجميع الأرض جائز؛ لقوله تعالى: ﴿ وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ الْغَائِطِ أَوْ لامَسْتُمْ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً ﴾ [النساء: ٤٣]. ولكن إذا كنت تريد الرجوع في الوقت قبل خروجه فتدرك الماء فإن الأولى أن تنتظر حتى ترجع، وتدرك الماء، وتصلى بالماء، فهو أفضل لك من أن تصلى بالتيمم في أول الوقت، وأما إذا كنت لا ترجو أن تلحق الماء قبل خروج الوقت فصل بالتيمم، ولا حرج.

مطالب مرتبط:

(۱۶۱۷) آیا تیمم کردن به نیت رفع جنابت یا به جای غسل از عادت ماهیانه همانند تیممی است که به جای وضو انجام می‌شود؟

حدث اصغر و حدث اکبر در تیمم فرقی ندارد لذا تيمم به جای غسل حيض یا برای رفع جنابت همانند تيمم به جای وضو است که بعد از ادرار، مدفوع و باد شکم انجام می‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۵) من چوپان گوسفندان هستم و گاهی به هنگام وقت نماز، آب برای وضو گرفتن ندارم، آیا تیمم کردن در این حالت برای من جایز است؟

بله، اگر چوپان گوسفندان هستی و وقت نماز فرا رسید و آب نداشتی، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تیمم کردن را برای شما جایز و حلال نموده است....

ادامه مطلب …

(۱۶۴۵) آیا ادای دو نماز فرض با یک تیمم، درست است؟

بله، می‌توان دو نماز فرض را با یک تیمم ادا نمود و تفاوتی ندارد که هر دو نماز در یک وقت ادا شود یا هر کدام در وقت خودش خوانده شود....

ادامه مطلب …

(۱۶۲۷) اگر شخصی کسالت داشته باشد یا دیر از خواب بیدار شود و ترس آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود، باید آب را گرم کند یا تیمم انجام دهد؟

واجب است که آب را گرم کند حتی اگر ترس از آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود؛ زیرا کسی‌ که از خواب بر می‌خیزد، وقت نماز برای او از همان زمان بیدار شدن شروع می‌شود، نه از وقت دخول وقت نماز...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۴) آیا تیمم باید بر زمین پاک انجام شود یا تیمم بر دیوار یا فرش نیز صحیح است؟

دیوار از جنس زمین پاک می‌باشد لذا اگر دیوار از جنس زمین بنا شده باشد، تیمم بر آن جایز است و تفاوتی ندارد که دیوار سنگی یا گِلی باشد...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۳) آیا جایز است که امروزه نمازگزار بر فرش مسجد یا سرامیک، تیمم کند؟

تيمم بر زمین و دیوارهایی که بدان متصل است، جایز می‌باشد..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه