چهارشنبه 16 شعبان 1447
۱۵ بهمن ۱۴۰۴
4 فوریه 2026

(۶۱۸) آیا علوم شرعی منحصر در علوم دینی است؟

(۶۱۸) سوال: آیا آموختن دین فقط منحصر در علوم شرعی است یا علوم دیگری را نیز شامل می‌شود؟

جواب:

علوم دینی زیر مجموعه‌ی علم شرعی هستند، و آموختنِ آنها شرعی است. در این مورد حرفی نیست. اما در مورد یادگیری بقیه‌ی علوم؛ باید دید: اگر در راستای کمک به یادگیری علوم شرعی هستند، به عنوان علوم سودمند به حساب می‌آیند که انسان را در زمنیه‌ی شناخت علوم شرعی تقویت می‌کنند. مثل علم نحو و بلاغت.

اما اگر کمکی به یاد گرفتن علم شرعی نمی‌کند، نگاه می‌کنیم: اگر برای پیشبرد دنیا، سودمند باشد، اما سودش به دیگران نرسد، آموختنش مباح است. اما اگر منفعت آن شامل دیگران نیز بشود، آموختنش مطلوب است.

اما در صورتی که جزء علوم مضرّ باشد، آموختنش حرام است و اگر علمیست که سود و ضرری ندارد، در این صورت آموختنش بیهوده است و شایسته است انسان عاقل، از آن آموختن آن اجتناب نماید.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل في سؤاله هل تعلم العلم الشرعي يقتصر على المواد الشرعية فقط، أم يدخل في ذلك بعض العلوم؟ أرجو منكم الإفادة في سؤالي؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: العلوم الشرعية داخلة في العلم الشرعي، وتعلمها تعلم شرعي لا إشكال في هذا، أما بقية العلوم فينظر: إن كانت تعين على العلم الشرعي فإنها من العلوم النافعة التي ينتفع بها الإنسان في التقوي على معرفة العلوم الشرعية مثل علم النحو والبلاغة.

وإن كانت لا تساعد على العلوم الشرعية نظرنا: إن كانت نافعة في الدنيا فهي من الأمور المباحة إن كان النفع لا يتعدى للغير، وهي من الأمور المطلوبة إن كان النفع يتعدى إلى الغير.

وإن كانت ضارة فهي محرمة.

وإن كانت لا ضارة ولا نافعة فهي من اللغو الذي ينبغي للعاقل أن يتجنبه.

مطالب مرتبط:

(۶۶۶) نظر شیخ ابن عثیمین در مورد چند کتاب مفید

(۶۶۶) سوال: نظر جناب شیخ در مورد کتاب (مختصر تفسیر ابن کثیر) و (فقه السنة) و (ریاض الصالحین) و  (الکبائر) و (قصص الانبیاء) چیست؟ جواب: در ابتدا باید بگویم که رجوع کردن به اصل، بهتر و برتر است. اما اگر حاجت – مثل ضیق وقت یا دیگر اسباب – اقتضا کند که انسان به کتاب‌های […]

ادامه مطلب …

(۶۹۱) حکم ابلاغ تنها یک حدیث به مردم

(۶۹۱) سوال: آیا کسی که حدیثی از احادیث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را حفظ نمود، بر او واجب است که آن را به مردم برساند؟ حتی اگر مردم چیزی از او نپرسیده باشند؟ جواب: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده‌اند: «از من به مردم برسانید حتی اگر یک آیه باشد».[۱] با توجه به این حدیث، وقتی مردم نیاز […]

ادامه مطلب …

(۷۱۶) تعامل با استاد قائل به نظریه تکامل

(۷۱۶) سوال: من و همکلاسی‌ها از استادمان نزد شما شکایت می‌کنیم. هر وقت سر کلاس آمد، می‌گوید: سلام بر میمون‌ها. وقتی اعتراض می‌کنیم، به فروید استدلال می‌کند و می‌گوید: اصل من و شما از میمون است و نمی‌توان از اصل خود فرار کرد. با این استاد چطور برخورد کنیم؟ البته او بسیار مغرور است و […]

ادامه مطلب …

(۶۹۰) حکم پاسخ دادن به سوالات شرعی

(۶۹۰) سوال: اگر کسی از من در مورد یک مساله‌ی شرعی سؤال کرد، جوابش را با چیزهایی که از مطالعه‌ی کتاب‌های دینی می‌دانم، یا با گوش دادن به نوارهای دینی یا چیزهایی که در این برنامه شنیده و یاد گرفته‌ام بدهم، یا اینکه بگویم: نمی‌دانم؟ جواب: بر تو واجب است که وقتی کسی از تو […]

ادامه مطلب …

(۷۰۴) کمک درسی به دانشجویان و دانش آموزان

(۷۰۴) سوال: آیا کمک کردن به دانش آموزان در حل تکالیف یا مساعدت و کمک به دانشجویان در تحقیقاتی که دارند، فقط برای اینکه در کارشان به آنها کمکی شده باشد و همچنین برای تشجیع و ترغیبشان و گاهی نیز به خاطر ضیق وقت، تعاون بر نیکی و تقوا به حساب می‌آید؟ جواب: این به […]

ادامه مطلب …

(۶۸۱) کتاب (المأثورات) و (الدعاء المستجاب)

(۶۸۱) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد کتاب (المأثورات) و (الدعاء المستجاب) چیست؟ جواب: کتاب «الدعاء المستجاب» حاوی روایات بدعی است که صحت ندارند و توصیه نمی‌کنم کسی آن را بخواند. البته اشکالی ندارد که طالب علم آن را بخواند تا از روایاتش دوری کند. البته که چیزهای مفیدی نیز در آن وجود دارد. […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه