جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۷۱۵) حضور در زنگ دینی معلم غیر ملتزم

(۷۱۵) سوال: از یکی از کشورهای عربی سوال آمده: مدرسی که دروس دینی را در مدرسه به ما یاد می‌دهد، کسی است که ریشش را تیغ زده و انگشتر طلا به دست می‌کند و در برخی از امور کوتاهی دارد. آیا جایز است در کلاس این معلم شرکت کنم؟

جواب:

جواب این سوال متشکل از دو قسمت است:

قسمت اول: نصیحتی به این معلم دارم و آن هم اینکه تقوای الهی پیشه نماید. زیرا تیغ زدن ریش و پوشیدن انگشتر طلا، حرام است. کوتاهی در انجام برخی از واجبات نیز حرام است. بر او واجب است که خود را جزء علمایی قرار ندهد که از علمشان سودی نبرده‌اند. همچنین بر او واجب است در قبال کسانی که از او علم یاد می‌گیرند تقوا پیشه کند. چون ممکن است این دانش آموزان راه او را بروند. علم را می‌آموزند، ولی دانسته، نافرمانی الله می‌کنند. پس بر این معلم واجب است که خود را محاسبه کند و بداند به خاطر کارهایی که می‌کند، در مقابل الله تعالی مسئول است.

اما قسمت دوم: در مورد حاضر شدن در کلاس این معلم: اشکالی ندارد از او علم بیاموزی، حتی اگر این گناهان را مرتکب می‌شود. فقط زمانی می‌شود در دروسش حاضر نشد که ترک کردن این شخص و نیاموختن علم از او، سبب اصلاح و استقامت و رجوعش به سوی الله شده و امثال او را از انجام این اعمال بازدارد. در چنین حالتی باید این شخص را ترک کرد و در درس‌هایش حاضر نشد. اما باید خاطر نشان کنم: قبل از اینکه چنین برخوردی با او صورت گیرد، خوب است دانش آموزان او را نصیحت کنند. اگر خودشان نمی‌توانند، از بزرگانی که در منطقه هستند کمک بگیرند تا آنها او را نصیحت کنند. اگر افاده نکرده، موضوع را به مدیریت مدرسه یا دانشکده یا دانشگاهی که در آن تدریس می‌کند انتقال دهند و آنها را از الله عزوجل ترسانده و بگویند: چگونه این شخص را معلم دینی کرده‌اید در حالی که چنین و چنان می‌کند؟

همچنین بر مدیریت مدرسه یا دانشکده یا دانشگاه واجب است چنین کسانی را به عنوان معلم بچه‌های مسلمان قرار ندهند. باید چنین کسانی را نصیحت کرده و آنها را به سوی خیر راهنمایی کنند. اگر هدایت شدند که به نفع خودشان و دیگران است. در غیر این صورت باید آنها را از کادر تدریس اخراج کنند.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من إحدى الدول العربية يُدَرِّسُنا المواد الشرعية مدرس حالق للحية ويلبس خاتما من ذهب ومقصر في بعض الأمور. فهل يجوز لي أن أحضر هذه الدروس في المدرسة؟ أرجو الإجابة مأجورين؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الإجابة على هذا الجواب تكون من شقين: الشق الأول: إنني أوجه نصيحة إلى هذا المدرس أن يتقي الله في نفسه، لأن حلقه لحيته حرام ولباسه خاتم الذهب حرام، والتقصير في الواجبات حرام، فالواجب عليه أن لا يكون من العلماء الذين لم ينتفعوا بعلمهم، والواجب عليه أن يتقي الله فيمن يتلقون العلم عنه، لأن الذين يتلقون العلم عنه سوف يحذون حذوه إلا أن يشاء الله سوف يفقهون العلم ولكنهم يعصون الله على بصيرة – والعياذ بالله – إلا أن يشاء ربك، فعلى هذا المعلم أن يحاسب نفسه، وأن يعلم أنه مسئول أمام الله -عز وجل- عما صنع.

أما الشق الثاني: فهو أخذ العلم عن هذا فلا بأس بأخذ العلم عنه وإن كان يعمل هذه المعاصي، إلا إذا كان هجره وعدم أخذ العلم عنه يؤدي إلى صلاحه واستقامته ورجوعه إلى الله، وردع أمثاله عن مثل هذا العمل، فحينئذ يهجر ويقاطع ولا يحضر درسه ولكني أقول قبل هذه المعاملة ينبغي للطلبة يوجهوا النصيحة إليه، وإذا كانوا لا يتمكنون من ذلك فليستعينوا بأهل الخير في بلادهم لتوجيه النصح إليه، وإذا لم ينفع فيه ذلك فليرفعوا أمره إلى إدارة المدرسة أو المعهد أو الجامعة التي يدرس فيها، ويُخوِّفُوا هذه الجهة من الله -عز وجل-، ويقولوا لها : كيف يكون هذا الرجل مُدَرِّسًا لنا في العلوم الدينية وهو رجل لا يدين الله – تعالى – في هذا وفي هذا؟

والواجب على إدارة المدرسة أو المعهد أو الكلية أو الجامعة، ألا تجعل مثل هؤلاء المدرسين يُدَرِّسُون أبناء المسلمين، تنصحهم وتدلهم على الخير، فإن اهتدوا فلهم ولغيرهم، وإن لم يهتدوا فالواجب إبعادهم عن حقل التدريس.

مطالب مرتبط:

(۶۶۳) کتاب‌هایی در زمینه‌ی فقه و عبادات

(۶۶۳) سوال: از مهم‌ترین کتاب‌هایی که در زمینه‌ی فقه و عبادات نوتشه شده را ذکر بفرمایید. جواب: بهتر این است کتاب‌های حدیثی که توسط علما در این زمینه نوشته شده را مطالعه کنید. کتاب‌هایی مثل (بلوغ المرام) و ( منتقی الأخبار) و امثال اینها. سپس کتاب‌هایی را مطالعه کنید که هم شامل فقه هستند و […]

ادامه مطلب …

(۶۳۸) سوال: روش درست حفظ قرآن چگونه است؟

(۶۳۸) سوال: می‌خواهم هر چقدر از قرآن را که بتوانم، حفظ کنم. از شما تقاضا دارم به من طریقه‌ی صحیح حفظ را نشان دهید تا حفظم قوی شده و آن را فراموش نکنم. جواب: بهترین راه برای بقای حفظ قرآن، همان است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن راهنمایی کرده‌اند: یک: مواظبت ورزیدن بر تلاوت […]

ادامه مطلب …

(۶۷۳) مفیدترین کتاب‌ها در باب سیرت پیامبر

(۶۷۳) سوال: لطفا تعدادی از بهترین کتاب‌هایی که در زمینه‌ی سیرت نوشته شده‌اند را معرفی بفرمایید. جواب: کتاب‌های زیادی در زمینه‌ی سیرت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نوشته شده‌اند. بعضی از این کتاب‌ها سند ندارند. اما چون این روایات بین مردم مشهور بوده‌اند، در کتاب‌ها نوشته شده‌اند. یکی از بهترین کتاب‌هایی که در این زمینه نوشته شده – […]

ادامه مطلب …

(۷۰۱) حکم جواب ندادن به سوالات بی ربط به درس

(۷۰۱) سوال: من معلم هستم و بسیار پیش می‌آید که سوال‌های دانش آموزان مرا در حرج می‌اندازد. می‌خواهم بدانم جواب دادن به سوال‌هایی که ربطی به درس ندارد، چه حکمی دارد؟ جواب: اگر شما در کلاس درس هستید، وظیفه‌ی شما نیست که به سوال‌های خارج از درس جواب دهید. بلکه باید به دانش آموز گفته […]

ادامه مطلب …

(۶۰۹) آیا این حدیث صحیح است؟

(۶۰۹) سوال: آیا این حدیث صحیح است: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «فضيلت و برتري عالم بر عابد مانند فضيلت من بر پائين‌ترين شماست»؟[۱] جواب: تا جایی که به نظرم می‌رسد این حدیث ضعیف است. البته شکی نیست که جاهل به هیچ وجه با عالم برابری نمی‌کند. چرا که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده: {قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ […]

ادامه مطلب …

(۷۰۸) کتابهای مهم برای زن دعوتگر

(۷۰۸) سوال: به زنی که می‌خواهد طالب علم باشد چه کتاب‌هایی را توصیه می‌کنید؟ آیا فقط خواندن آنها کفایت می‌کند یا اینکه باید آنها را حفظ کند؟ چگونه یک زن می‌تواند طالب علم باشد؛ خصوصا اگر نزد مشایخ یا خانم‌های عالمه، درس نخوانده باشد؟ جواب: مهم‌ترین کتابی که باید آن عنایت ورزیده و معنایش را […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه