پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۶۶۱) سوال: بهترین کتاب‌های فقهی

(۶۶۱) خانمی پرسیده: من در حال مطالعه‌ی فقه هستم. چه کتاب‌هایی را برای مطالعه به من توصیه می‌کنید؟

جواب:

بهترین کتابی که در فقه حنبلی دیده‌ام، کتاب (الروض المربع شرح زاد المستقنع) است که خیر زیاد و علم فراوانی در آن وجود دارد.

ولی من به این خانم دانشجو و دیگر دانشجویان توصیه می‌کنم که نزد مشایخ طلب علم کنند. چون احتمال لغزششان کمتر بوده و زودتر به علم دسترسی پیدا می‌کنند. زیرا شیخ با شرح مسائل مشکل در هر مساله و بیان مجمل آن و جمع بین دلایل، معلومات را زودتر به دانشجو منتقل می‌کند و بدین صورت، اشتباه کمتر می‌شود. اما کسی که در طلب علم، متکی به خود و کتاب‌هایش باشد، اشتباهاتش زیاد شده و با تلاش زیاد و کار سخت، به علم صحیح دست پیدا می‌کند. به همین خاطر است که گفته‌اند: هر کس که راهنمایش کتابش باشد، خطایش بیشتر است. اگر چه نمی‌شود گفت که این جمله به صورت مطلق درست است، اما غالبا چنین است.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا أقوم بدراسة الفقه، فما هي الكتب التي تنصحونني بدراستها والقراءة فيها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أحسن ما رأيت من الكتب في فقه الحنابلة (الروض المربع شرح زاد المستقنع)، ففيه خير كثير وعلم غزير.

لكني أنصح السائلة وغيرها ممن يطلب العلم أن يكون طلبهم العلم على يد شيخ، لأن ذلك أسلم من الخطر وأقرب الحصول العلم، فإن الشيخ يقرب المعلومات إلى الطالب بشرح المشكل، وبيان المجمل، والجمع بين الأدلة، فيقل الخطأ، وأما من اعتمد على نفسه في طلب العلم وعلى الكتب التي يقرؤها، فإنه يخطئ كثيرًا، ولا ينال العلم الصحيح إلا بجهد جهيد وعمل شاق، ولهذا يقال: من كان دليله كتابه كان خطؤه أكثر من صوابه، وهذه الجملة وإن لم تكن صحيحة على وجه الإطلاق لكنها على الغالب.

مطالب مرتبط:

(۶۰۷) خلاصه‌ای در فضیلت علم و دانش

(۶۰۷) سوال: امروزه جوانان را می‌بینم که به طاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پایبند شده‌اند، ولی تنها مشغول یادگیری حدیث وتفسیر وتوحید وفقه هستند و علوم دیگر مانند ریاضیات و علوم را ترک کرده و می‌گویند به دنبال آخرت هستند. به همین خاطر تنها به دروس شرعی اهتمام ورزیده و با علوم دیگر، کاری ندارند. من نمی‌گویم […]

ادامه مطلب …

(۷۱۷) حکم سخنی که در پایان سخنرانی گفته می‌شود

(۷۱۷) سوال: بعضی سخنرانان وقتی در مسجد برای جماعت سخنرانی می‌کنند، یا از روی کتاب می‌خوانند، در پایان قرائت می‌گویند: والله أعلم، و صلی الله علی نبینا محمد و علی آله و صحبه و سلم، یا می‌گویند: و بالله التوفیق، یا می‌گویند: صدق الرسول الکریم. حکم این سخن چیست؟ همچنین حکم گفتن صدق الله العظیم […]

ادامه مطلب …

(۶۱۶) برای طلب علم از کجا شروع کنم

(۶۱۶) سوال: طالب علم برای شروع طلب علم، از حفظ قرآن کریم آغاز کند یا خواندن کتاب‌های اهل علم؟ جواب: از حفظ قرآن شروع کند. هیچ چیز بهتر از حفظ قرآن برای کسی که می‌خواهد چیزی را حفظ کند، نیست. زیرا قرآن کلام الله عزوجل است و تلاوت آن عبادت به حساب می‌آید. تدبر در […]

ادامه مطلب …

(۶۲۹) حدیث «إذا مات الإنسان انقطع عنه عمله».

(۶۲۹) سوال: جناب شیخ، در حدیث آمده که: «وقتی انسان بمیرد، عملش قطع می‌شود مگر از سه چیز: صدقه‌ی جاریه، یا علم سودمند، یا فرزند صالح که برایش دعا کند».[۱] آیا علوم دنیوی مانند فیزیک و شیمی و ریاضی هم شامل این حدیث می‌شود یا فقط علم شرعی را در بر می‌گیرد؟ جواب: هر علمی […]

ادامه مطلب …

(۶۱۳) بهترین روش برای فراگیری فقه چیست

(۶۱۳) سوال: بهترین روشی که یک طالب علم می‌تواند برای فراگیری فقه اسلامی در پیش گیرد چیست؟ آیا می‌توان بدون مشورت به خواندن کتاب پرداخت و هر جا مشکلی داشت، درخواست شرح و توضیح از فقها و علما، نموده و تحصیل خود را بدین منوال ادامه دهد؟ جواب: دو راه برای کسب علم وجود دارد: […]

ادامه مطلب …

(۷۱۶) تعامل با استاد قائل به نظریه تکامل

(۷۱۶) سوال: من و همکلاسی‌ها از استادمان نزد شما شکایت می‌کنیم. هر وقت سر کلاس آمد، می‌گوید: سلام بر میمون‌ها. وقتی اعتراض می‌کنیم، به فروید استدلال می‌کند و می‌گوید: اصل من و شما از میمون است و نمی‌توان از اصل خود فرار کرد. با این استاد چطور برخورد کنیم؟ البته او بسیار مغرور است و […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه