دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۶۶۱) سوال: بهترین کتاب‌های فقهی

(۶۶۱) خانمی پرسیده: من در حال مطالعه‌ی فقه هستم. چه کتاب‌هایی را برای مطالعه به من توصیه می‌کنید؟

جواب:

بهترین کتابی که در فقه حنبلی دیده‌ام، کتاب (الروض المربع شرح زاد المستقنع) است که خیر زیاد و علم فراوانی در آن وجود دارد.

ولی من به این خانم دانشجو و دیگر دانشجویان توصیه می‌کنم که نزد مشایخ طلب علم کنند. چون احتمال لغزششان کمتر بوده و زودتر به علم دسترسی پیدا می‌کنند. زیرا شیخ با شرح مسائل مشکل در هر مساله و بیان مجمل آن و جمع بین دلایل، معلومات را زودتر به دانشجو منتقل می‌کند و بدین صورت، اشتباه کمتر می‌شود. اما کسی که در طلب علم، متکی به خود و کتاب‌هایش باشد، اشتباهاتش زیاد شده و با تلاش زیاد و کار سخت، به علم صحیح دست پیدا می‌کند. به همین خاطر است که گفته‌اند: هر کس که راهنمایش کتابش باشد، خطایش بیشتر است. اگر چه نمی‌شود گفت که این جمله به صورت مطلق درست است، اما غالبا چنین است.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا أقوم بدراسة الفقه، فما هي الكتب التي تنصحونني بدراستها والقراءة فيها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أحسن ما رأيت من الكتب في فقه الحنابلة (الروض المربع شرح زاد المستقنع)، ففيه خير كثير وعلم غزير.

لكني أنصح السائلة وغيرها ممن يطلب العلم أن يكون طلبهم العلم على يد شيخ، لأن ذلك أسلم من الخطر وأقرب الحصول العلم، فإن الشيخ يقرب المعلومات إلى الطالب بشرح المشكل، وبيان المجمل، والجمع بين الأدلة، فيقل الخطأ، وأما من اعتمد على نفسه في طلب العلم وعلى الكتب التي يقرؤها، فإنه يخطئ كثيرًا، ولا ينال العلم الصحيح إلا بجهد جهيد وعمل شاق، ولهذا يقال: من كان دليله كتابه كان خطؤه أكثر من صوابه، وهذه الجملة وإن لم تكن صحيحة على وجه الإطلاق لكنها على الغالب.

مطالب مرتبط:

(۶۹۶) فتوا دادن عالم عقیده در باب فقه

(۶۹۶) سوال: آیا جایز است عالمی که عقیده خوانده، در مسائل فقهی نیز فتوی دهد؟ بر عکس آن چه؟ جواب: برای هیچ کس جایز نیست در مورد مساله‌ای که از آن آگاهی ندارد، فتوا دهد؛ چه این شخص در زمینه‌ای دیگر عالم باشد یا خیر. الله تعالی می‌فرماید: {قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ […]

ادامه مطلب …

(۶۴۱) سوال: یادگیری قرآن از روی نوار

(۶۴۱) سوال: من قرآن را از روی نوار یاد می‌گیرم و آن مقداری را که بعد از نماز عصر یاد می‌گیرم، بعد از نماز صبح تلاوت می‌کنم. آیا این کار جایز است؟ جواب: این کار جایز است. یعنی این که شما بعد از عصر نوار قرآن را گوش می‌دهید و بعد از نماز صبح آن […]

ادامه مطلب …

(۶۶۴) کتاب (الفقه علی المذاهب الأربعة)

(۶۶۴) سوال: نظر شما در مورد کتاب (الفقه علی المذاهب الأربعة) چیست؟ جواب: به برادران توصیه می‌کنم اگر دوست دارند از اقوال علما اطلاع پیدا کنند و البته توانایی شناخت راجح از مرجوح را نیز داشته باشند، فقط به کتاب‌هایی مراجعه کنند که اقوال را به همراه دلایلشان ذکر می‌کنند تا دلیل هر قول را […]

ادامه مطلب …

(۶۷۴) کتابهایی در باب زهد و فروتنی

(۶۷۴) سوال: جناب شیخ! در باب زهد، خواندن چه کتاب‌هایی را توصیه می‌کنید؟ جواب: در باب زهد هیچ چیزی بهتر از قرآن و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وجود ندارد. زهد، دو مفهوم شرعی و عرفی دارد. مفهوم شرعی: ترک هر چیزی است که برای آخرت سودی ندارد. منظور از این نوع زهد این نیست که […]

ادامه مطلب …

(۶۰۹) آیا این حدیث صحیح است؟

(۶۰۹) سوال: آیا این حدیث صحیح است: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «فضيلت و برتري عالم بر عابد مانند فضيلت من بر پائين‌ترين شماست»؟[۱] جواب: تا جایی که به نظرم می‌رسد این حدیث ضعیف است. البته شکی نیست که جاهل به هیچ وجه با عالم برابری نمی‌کند. چرا که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده: {قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ […]

ادامه مطلب …

(۶۳۵) سوال: چگونگی حفظ کردن قرآن کریم

(۶۳۵) سوال: جناب شیخ من می‌خواهم قرآن را حفظ کنم. اما نمی‌دانم چطور این کار را انجام دهم. لطفا مرا راهنمایی کنید. جواب: روش حفظ قرآن به نسبت هر شخص و به نسبت استادی که نزد او حفظ می‌کند، متفاوت است. برای حفظ قرآن چندین روش وجود دارد. از جمله: اول: پنج آیه پنج آیه […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه