چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۶۴۸) سوال: کتاب‌های مفید در اصول دین و احکام

(۶۴۸) سوال: کتاب‌هایی که یک مسلمان برای یادگیری اصول دین به آنها نیاز دارد تا احکام شرعی صحیح را از خلال آنها بفهمد، کدامند؟ ضمن اینکه من در برنامه‌ی شما شنیدم که در کتاب‌های روایت شده با سند، برخی از مطالب غیر صحیح وجود دارد. خواهش می‌کنم مهم‌ترین و مفیدترین کتاب‌ها را به من معرفی نمایید.

جواب:

مهم‌ترین کتاب برای خواندن و فهمیدن، قرآن است. حصول این امر با خواندن تفاسیر قابل اعتما یا با آموختن از اهل علم امکان پذیر است. مرحله‌ی بعد، پند گرفتن از مواعظ و احکامی است که ذکرشان در قرآن به میان آمده است. الله تعالی فرموده: {كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ}. [ص: ۲۹]: (کتاب پر خير و برکتی است که آن را برای تو فرو فرستاده‌ايم تا در آياتش بينديشند و خردمندان پند گيرند).

بعد از آن سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است. از جمله کتاب‌هایی که در این زمینه تألیف شده، کتاب‌های (منتقی الاخبار) و (بلوغ المرام) است. این کتاب‌ها را بخوان و به شرح‌هایی که بر آنها داده شده مراجعه کن و اگر در آنها به مشکلی برخوردی، از علمایی که در دیانت و علمشان مورد اعتماد هستند، سوال کن.

سپس بر حسب توجیه و راهنمایی اهل علمی که نزد شما موجود هستند، کتاب‌های فقهی را مطالعه کن.

اگر انسان نیتش برای طلب علم صحیح باشد، الله تعالی راه را برای او آسان می‌کند. در حدیث صحیح از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده که فرمودند: «هرکس راهی را در پيش بگيرد که از آن راه علم را جستجو کند، الله راهی به سوی بهشت برای او آسان می‌گرداند».[۱]

***

[۱] صحیح مسلم: کتاب الذکر و الدعاء و التوبة و الإستغفار، باب فضل الإجتماع علی تلاوة القرآن، حدیث شماره (۲۶۹۹). سنن ترمذی: ابواب العلم عن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، باب فضل طلب العلم، حدیث شماره (۲۶۴۶). سنن ابن ماجه: المقدمة، باب فضل العلماء و الحثّ علی طلب العلم، حدیث شماره (۲۲۵)، از ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «مَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَلْتَمِسُ فِيهِ عِلْمًا سَهَّلَ اللهُ لَهُ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي الكتب التي تفقه المسلم في أصول دينه، وتوضح له الأحكام الشرعية الصحيحة؟ علما أنني سمعت في برنامجكم أن بعض الكتب غير مستندة إلى الصحة فيما تشتمل عليه، فأرجو إرشادي إلى أهم تلك الكتب الصحيحة ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أهم الكتب كتاب الله -عز وجل-، قراءته وتعلم معناه، إما من خلال التفاسير الموثوقة، وإما على أحد أهل العلم، ثم تتذكر ما في القرآن من مواعظ وأحكام، لقول الله -تعالى-: ﴿ كِتَبُ أَنزَلْتَهُ إِلَيْكَ مُبَرَكَ لِيَدَّبَّرُوا ءَايَتِهِ، وَلِيَتَذَكَرَ أُولُوا الْأَلْبَبِ ﴾ [ ص: ٢٩].

وبعد ذلك سنة الرسول -عليه الصلاة والسلام-، ومن الكتب المؤلفة فيها: كتاب (منتقى الأخبار) و كتاب (بلوغ المرام)، تدرسها وتراجع شروحهما، وتسأل عما أشكل عليك فيهما أهل العلم الموثوق بعلمهم ودينهم.

ثم ما تيسر لك من كتب الفقه على حسب توجيه أهل العلم في بلدك، سلك له وإذا حصل للإنسان نية صحيحة في طلب العلم فإن الله -تعالى- ييسر طريقه، وفي الحديث الصحيح عن النبي – عليه الصلاة والسلام-: «من طريقا يلتمس فيه علما، سهل الله له به طريقا إلى الجنة».

|||

مطالب مرتبط:

(۶۹۲) چه وقت مردم را به دین دعوت کنم؟

(۶۹۲) سوال: احساس می‌کنم به چنان درجه‌ای از علم نرسیده‌ام که مردم را به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دعوت کنم و این به خاطر حیایی است که دارم. آیا تبلیغ مقدار کمی از دین، کفایت می‌کند؟ جواب: کسی که الله تعالی به او علمی عطا فرموده، بر او واجب است که هر جا اقتضا کند، آن […]

ادامه مطلب …

(۶۳۰) کسی که فکرش پریشان است، چگونه طلب علم کند

(۶۳۰) سوال: شخصی دوست دارد علم دینی را بیاموزد. اما ذهنش خیلی پریشان است و به فکر فرو رفته و آن را فراموش می‌کند. به راحتی نمی‌تواند چیزی را حفظ کند مگر اینکه وقت زیادی را صرف آن نماید. با توجه به اینکه او وقت خود را صرف امور سودمندی مثل گوش دادن به نوارهای […]

ادامه مطلب …

(۶۴۵) سؤال: حکم قرائت قرآن با لکنت زبان چیست؟

(۶۴۵) سؤال: از شما بزرگوار در مورد تجوید قرآن کریم سوال دارم. چون من می‌خواهم قرائت قرآن را به خوبی یاد بگیرم. اما خواندن آن با تجوید برای من سخت است و هنگام قرائت، بسیار دچار لکنت می‌شوم. معلمی هم ندارم که تجوید را به من بیاموزد. حال با توجه به این مسأله، قرائت قرآن […]

ادامه مطلب …

(۷۱۵) حضور در زنگ دینی معلم غیر ملتزم

(۷۱۵) سوال: از یکی از کشورهای عربی سوال آمده: مدرسی که دروس دینی را در مدرسه به ما یاد می‌دهد، کسی است که ریشش را تیغ زده و انگشتر طلا به دست می‌کند و در برخی از امور کوتاهی دارد. آیا جایز است در کلاس این معلم شرکت کنم؟ جواب: جواب این سوال متشکل از […]

ادامه مطلب …

(۶۱۳) بهترین روش برای فراگیری فقه چیست

(۶۱۳) سوال: بهترین روشی که یک طالب علم می‌تواند برای فراگیری فقه اسلامی در پیش گیرد چیست؟ آیا می‌توان بدون مشورت به خواندن کتاب پرداخت و هر جا مشکلی داشت، درخواست شرح و توضیح از فقها و علما، نموده و تحصیل خود را بدین منوال ادامه دهد؟ جواب: دو راه برای کسب علم وجود دارد: […]

ادامه مطلب …

(۶۸۲) کتاب (العواصم من القواصم) ابن العربی

(۶۸۲) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد کتاب «العواصم من القواصم» نوشته‌ی ابوبکر بن العربی رَحِمَهُ‌الله چیست؟ جواب: «العواصم من القواصم» کتاب خوبی است و مطالعه‌ی آن مفید است. *** تعداد بازدید: ۸۶

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه