دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۶۴۸) سوال: کتاب‌های مفید در اصول دین و احکام

(۶۴۸) سوال: کتاب‌هایی که یک مسلمان برای یادگیری اصول دین به آنها نیاز دارد تا احکام شرعی صحیح را از خلال آنها بفهمد، کدامند؟ ضمن اینکه من در برنامه‌ی شما شنیدم که در کتاب‌های روایت شده با سند، برخی از مطالب غیر صحیح وجود دارد. خواهش می‌کنم مهم‌ترین و مفیدترین کتاب‌ها را به من معرفی نمایید.

جواب:

مهم‌ترین کتاب برای خواندن و فهمیدن، قرآن است. حصول این امر با خواندن تفاسیر قابل اعتما یا با آموختن از اهل علم امکان پذیر است. مرحله‌ی بعد، پند گرفتن از مواعظ و احکامی است که ذکرشان در قرآن به میان آمده است. الله تعالی فرموده: {كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ}. [ص: ۲۹]: (کتاب پر خير و برکتی است که آن را برای تو فرو فرستاده‌ايم تا در آياتش بينديشند و خردمندان پند گيرند).

بعد از آن سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است. از جمله کتاب‌هایی که در این زمینه تألیف شده، کتاب‌های (منتقی الاخبار) و (بلوغ المرام) است. این کتاب‌ها را بخوان و به شرح‌هایی که بر آنها داده شده مراجعه کن و اگر در آنها به مشکلی برخوردی، از علمایی که در دیانت و علمشان مورد اعتماد هستند، سوال کن.

سپس بر حسب توجیه و راهنمایی اهل علمی که نزد شما موجود هستند، کتاب‌های فقهی را مطالعه کن.

اگر انسان نیتش برای طلب علم صحیح باشد، الله تعالی راه را برای او آسان می‌کند. در حدیث صحیح از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده که فرمودند: «هرکس راهی را در پيش بگيرد که از آن راه علم را جستجو کند، الله راهی به سوی بهشت برای او آسان می‌گرداند».[۱]

***

[۱] صحیح مسلم: کتاب الذکر و الدعاء و التوبة و الإستغفار، باب فضل الإجتماع علی تلاوة القرآن، حدیث شماره (۲۶۹۹). سنن ترمذی: ابواب العلم عن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، باب فضل طلب العلم، حدیث شماره (۲۶۴۶). سنن ابن ماجه: المقدمة، باب فضل العلماء و الحثّ علی طلب العلم، حدیث شماره (۲۲۵)، از ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «مَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَلْتَمِسُ فِيهِ عِلْمًا سَهَّلَ اللهُ لَهُ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي الكتب التي تفقه المسلم في أصول دينه، وتوضح له الأحكام الشرعية الصحيحة؟ علما أنني سمعت في برنامجكم أن بعض الكتب غير مستندة إلى الصحة فيما تشتمل عليه، فأرجو إرشادي إلى أهم تلك الكتب الصحيحة ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أهم الكتب كتاب الله -عز وجل-، قراءته وتعلم معناه، إما من خلال التفاسير الموثوقة، وإما على أحد أهل العلم، ثم تتذكر ما في القرآن من مواعظ وأحكام، لقول الله -تعالى-: ﴿ كِتَبُ أَنزَلْتَهُ إِلَيْكَ مُبَرَكَ لِيَدَّبَّرُوا ءَايَتِهِ، وَلِيَتَذَكَرَ أُولُوا الْأَلْبَبِ ﴾ [ ص: ٢٩].

وبعد ذلك سنة الرسول -عليه الصلاة والسلام-، ومن الكتب المؤلفة فيها: كتاب (منتقى الأخبار) و كتاب (بلوغ المرام)، تدرسها وتراجع شروحهما، وتسأل عما أشكل عليك فيهما أهل العلم الموثوق بعلمهم ودينهم.

ثم ما تيسر لك من كتب الفقه على حسب توجيه أهل العلم في بلدك، سلك له وإذا حصل للإنسان نية صحيحة في طلب العلم فإن الله -تعالى- ييسر طريقه، وفي الحديث الصحيح عن النبي – عليه الصلاة والسلام-: «من طريقا يلتمس فيه علما، سهل الله له به طريقا إلى الجنة».

|||

مطالب مرتبط:

(۶۸۱) کتاب (المأثورات) و (الدعاء المستجاب)

(۶۸۱) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد کتاب (المأثورات) و (الدعاء المستجاب) چیست؟ جواب: کتاب «الدعاء المستجاب» حاوی روایات بدعی است که صحت ندارند و توصیه نمی‌کنم کسی آن را بخواند. البته اشکالی ندارد که طالب علم آن را بخواند تا از روایاتش دوری کند. البته که چیزهای مفیدی نیز در آن وجود دارد. […]

ادامه مطلب …

(۶۷۶) سوالی در مورد کتاب ماثورات حسن البنا

(۶۷۶) سوال: در کتاب مأثورات چیزی خواندم که در بقیه‌ی کتاب‌های دعا به آن برخورد نکرده‌ام. چیزی که خواندم معروف به وِرد رابطه بوده و چنین است: شخص اول این آیه را بخواند: {قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ} تا آنجا که فرموده: {وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ} […]

ادامه مطلب …

(۶۳۲) بهترین وسیله برای تحصیل علم چیست؟

(۶۳۲) سوال: بهترین وسیله برای آموختن علم سودمند چیست؟ جواب: الحمد لله در حال حاضر راه‌های زیادی برای کسب علم وجود دارد. از جمله: اول: نزد شیخی که در علم و دینش مورد اعتماد باشد، کسب علم کنی. این بهترین وقوی‌ترین راه بوده و تحصیل علم را ساده‌تر می‌سازد. دوم: علم را از طریق کتاب‌هایی […]

ادامه مطلب …

(۶۹۰) حکم پاسخ دادن به سوالات شرعی

(۶۹۰) سوال: اگر کسی از من در مورد یک مساله‌ی شرعی سؤال کرد، جوابش را با چیزهایی که از مطالعه‌ی کتاب‌های دینی می‌دانم، یا با گوش دادن به نوارهای دینی یا چیزهایی که در این برنامه شنیده و یاد گرفته‌ام بدهم، یا اینکه بگویم: نمی‌دانم؟ جواب: بر تو واجب است که وقتی کسی از تو […]

ادامه مطلب …

(۷۱۴) حضور زن حائض در مسجد برای استماع سخنرانی

(۷۱۴) سوال: آیا برای زنی که در عادت ماهانه به سر می‌برد جایز است برای گوش دادن به سخنرانی‌های سودمند در مسجد حاضر شود؟ البته در صورتی که مطمئن است جایی را کثیف نمی‌کند و برای کم شدن ناپاکی، وضو هم می‌گیرد؟ نیز با توجه به اینکه مدت زمان عادت ماهانه در بین زنان متفاوت […]

ادامه مطلب …

(۶۰۹) آیا این حدیث صحیح است؟

(۶۰۹) سوال: آیا این حدیث صحیح است: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «فضيلت و برتري عالم بر عابد مانند فضيلت من بر پائين‌ترين شماست»؟[۱] جواب: تا جایی که به نظرم می‌رسد این حدیث ضعیف است. البته شکی نیست که جاهل به هیچ وجه با عالم برابری نمی‌کند. چرا که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده: {قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه