چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۶۳۱) سوال: دانشجو نزد شیخ معین درس بیاموزد؟

(۶۳۱) سوال: آیا طالب علم باید تنها یک شیخ معین را انتخاب کرده و نزد او کسب علم نماید، یا می‌تواند بیشتر از یک شیخ را انتخاب کند؟

جواب:

اگر در بدایت طلب علم باشد، نظرم این است که یک شیخ را انتخاب کند. چون ممکن است مشایخ در یک مسأله اختلاف نظر داشته باشند و در صورتی که او سنش کم بوده و در ابتدای راه طلب علم باشد، این مساله باعث تشویش ذهنی‌اش می‌شود. اما می‌تواند در درس دیگری، شیخ متفاوتی را برگزیند. شیخی در نحو، شیخی در فقه، شیخی در عقیده، شیخی در توحید و همین طور در دیگر دروس شیخ متفاوتی داشته باشد. اما از نظر من مناسب نیست که در فقه، دو شیخ داشته باشد، یا در عقیده. اما در مورد نحو، سخت گیری کمتری وجود دارد و حتی اگر دو شیخ را انتخاب کند که نظر آنها با هم اختلاف دارد، اهمیتی ندارد. مهم مسائل عملی دین است که توصیه می‌شود در بدایت طلب علم، در هر کدام فقط از یک شیخ استفاده ببرد.

توصیه‌ی دیگرم به طالب علم مبتدی این است که به کتاب‌هایی که اختلافات فقهی را ذکر می‌کنند، مراجعه نکند. یعنی مثلا به سراغ کتاب «المغنی» یا «المجموع» نووی یا دیگر کتاب‌هایی که اختلاف علما را ذکر کرده‌اند، نرود. چون هنوز در اول راه است و مراجعه به چنین کتاب‌هایی حیرت و سردرگمی‌اش می‌شود و معلومات را قاطی می‌کند. پس تا زمانی که در ابتدای راه است، ملازم یک شیخ و یک کتاب باشد و در هر درسی فقط از یک شیخ استفاده کند.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل لطالب العلم أن يتخذ شيخًا مُعيَّنا يراجع معه، أو يتخذ أكثر من شيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أرى أن يتخذ شيخًا واحدا ما دام في بداية الطلب، لأن المشايخ ربما تختلف آراؤهم في مسألة ما، وإذا كان هو صغير في ابتداء الطلب فإن ذلك يشوش عليه ، ومن الممكن أن يتخذ شيخًا آخر لكن في فن آخر، فيكون له شيخ في النحو، وشيخ في الفقه، وشيخ في العقيدة، وشيخ في التوحيد، وما أشبه ذلك، أما أن يتخذ شيخين في الفقه فلا أُشير به، لا يتخذ شيخين في العقيدة، أما النحو فأمره سهل، حتى لو اتخذ شيخين واختلفا عليه لا يهم، لكن المهم مثل المسائل العملية الدينية.

وأقول لطالب العلم المبتدئ: لا يراجع كتب الخلاف، يعني: لا يراجع مثلا: المغني، أو المجموع للنووي، أو غيرهما مما يذكر فيه الخلاف ما دام في ابتداء الطلب، لأن الأمور تلتبس عليه ويبقى متذبذبا، وتختلط المعلومات، فما دام في ابتداء طلبه فليلزم شيخًا واحدًا وكتابًا واحدا، ولا يتخذ أكثر من شيخ في فن واحد.

مطالب مرتبط:

(۶۵۴) سوال: کتابهای مفید در علم حدیث

(۶۵۴) سوال: لطفا کتاب‌های مفیدی که در زمینه‌ی حدیث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نوشته شده‌اند را به من معرفی کنید. جواب: کتاب‌های حدیث که مطالعه‌ی آنها توصیه می‌شود، کتاب‌های صحیح معتمد نزد اهل علم هستند. کتاب‌هایی مثل: صحیح بخاری و صحیح مسلم، یا کتاب‌هایی که احادیث صحیح را گرد آورده و درجه‌ی صحتشان را بیان می‌کنند، […]

ادامه مطلب …

(۷۱۳) خواندن کتابهای دینی در عادت ماهانه

(۷۱۳) سوال: آیا وقتی که در عادت ماهانه هستم، جایز است کتاب‌های دینی مثل (فقه السنة) را بخوانم یا خیر؟ جواب: برای زن حایض جایز است الله را ذکر گفته و تهلیل[۱] و تسبیح و تکبیر بگوید. هر کتاب دینی که خواست، چه تفسیر باشد و چه حدیث یا کتب فقه و غیره را بخواند. […]

ادامه مطلب …

(۶۷۱) کدام یک از این دو کتاب بهتر است؟

(۶۷۱) سوال: الحمدلله کتاب‌های دینی زیادی دارم. از جمله کتاب (ریاض الصالحین) و کتاب (فقه السنة) نوشته‌ی سید سابق که سه جلد است. همچنین اوقات فراغت زیادی دارم که می‌خواهم آن را صرف کار مفید کنم و تصمیم گرفتم در مسائل دینی مطالعه کنم. به نظر شما با کدام یک از این دو کتاب شروع […]

ادامه مطلب …

(۶۲۶) سوال دختر معلول در رابطه با آموختن علم

(۶۲۶) خانمی پرسیده: من دختری معلول هستم و مرحله‌ی متوسطه را به پایان رسانده و دوست دارم که علم شرعی را در اسرع وقت بیاموزم. به این خاطر من به دو سبب، به ترک تحصیل فکر می‌کنم: اول: طلب علم دینی. دوم: شدت معلولیتم؛ چرا که برای رفتن به مدرسه، خیلی اذیت شده و خسته […]

ادامه مطلب …

(۶۱۵) مراحل طلب علم توسط دانشجو

(۶۱۵) سوال: مراحلی که یک طالب علم باید بر مبنای آنها حرکت کند چیستند؟ جواب: مراحلی که یک طالب علم در مسیر طلب علم باید بر طبق آن حرکت کند چنین است: ابتدا باید از قرآن شروع کند. چون صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم ده آیه را فرا می‌گرفتند و تنها زمانی به سراغ ده آیه‌ی دیگر می‌رفتند […]

ادامه مطلب …

(۶۱۴) روش صحیح طلب علم در ابتدای آموختن

(۶۱۴) سوال: جناب شیخ از شما تقاضا دارم که روش صحیح طلب علم برای مبتدی را بیان کنید. هم چنین کتاب‌هایی که باید از آنها شروع کند را معرفی نمایید. جواب: منهج صحیح برای طالب علم، چه در اول راه باشد و چه در میانه راه طلب علم و چه در پایان آن، این است […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه