دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۶۳۱) سوال: دانشجو نزد شیخ معین درس بیاموزد؟

(۶۳۱) سوال: آیا طالب علم باید تنها یک شیخ معین را انتخاب کرده و نزد او کسب علم نماید، یا می‌تواند بیشتر از یک شیخ را انتخاب کند؟

جواب:

اگر در بدایت طلب علم باشد، نظرم این است که یک شیخ را انتخاب کند. چون ممکن است مشایخ در یک مسأله اختلاف نظر داشته باشند و در صورتی که او سنش کم بوده و در ابتدای راه طلب علم باشد، این مساله باعث تشویش ذهنی‌اش می‌شود. اما می‌تواند در درس دیگری، شیخ متفاوتی را برگزیند. شیخی در نحو، شیخی در فقه، شیخی در عقیده، شیخی در توحید و همین طور در دیگر دروس شیخ متفاوتی داشته باشد. اما از نظر من مناسب نیست که در فقه، دو شیخ داشته باشد، یا در عقیده. اما در مورد نحو، سخت گیری کمتری وجود دارد و حتی اگر دو شیخ را انتخاب کند که نظر آنها با هم اختلاف دارد، اهمیتی ندارد. مهم مسائل عملی دین است که توصیه می‌شود در بدایت طلب علم، در هر کدام فقط از یک شیخ استفاده ببرد.

توصیه‌ی دیگرم به طالب علم مبتدی این است که به کتاب‌هایی که اختلافات فقهی را ذکر می‌کنند، مراجعه نکند. یعنی مثلا به سراغ کتاب «المغنی» یا «المجموع» نووی یا دیگر کتاب‌هایی که اختلاف علما را ذکر کرده‌اند، نرود. چون هنوز در اول راه است و مراجعه به چنین کتاب‌هایی حیرت و سردرگمی‌اش می‌شود و معلومات را قاطی می‌کند. پس تا زمانی که در ابتدای راه است، ملازم یک شیخ و یک کتاب باشد و در هر درسی فقط از یک شیخ استفاده کند.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل لطالب العلم أن يتخذ شيخًا مُعيَّنا يراجع معه، أو يتخذ أكثر من شيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أرى أن يتخذ شيخًا واحدا ما دام في بداية الطلب، لأن المشايخ ربما تختلف آراؤهم في مسألة ما، وإذا كان هو صغير في ابتداء الطلب فإن ذلك يشوش عليه ، ومن الممكن أن يتخذ شيخًا آخر لكن في فن آخر، فيكون له شيخ في النحو، وشيخ في الفقه، وشيخ في العقيدة، وشيخ في التوحيد، وما أشبه ذلك، أما أن يتخذ شيخين في الفقه فلا أُشير به، لا يتخذ شيخين في العقيدة، أما النحو فأمره سهل، حتى لو اتخذ شيخين واختلفا عليه لا يهم، لكن المهم مثل المسائل العملية الدينية.

وأقول لطالب العلم المبتدئ: لا يراجع كتب الخلاف، يعني: لا يراجع مثلا: المغني، أو المجموع للنووي، أو غيرهما مما يذكر فيه الخلاف ما دام في ابتداء الطلب، لأن الأمور تلتبس عليه ويبقى متذبذبا، وتختلط المعلومات، فما دام في ابتداء طلبه فليلزم شيخًا واحدًا وكتابًا واحدا، ولا يتخذ أكثر من شيخ في فن واحد.

مطالب مرتبط:

(۶۸۹) عدم مطالعه‌ی کتابهای مورد تملّک

(۶۸۹) سوال: من تعداد زیادی کتاب‌های فقه و تفسیر دارم. اما بعضی یا بهتر بگویم، بیشتر آنها را نخوانده‌ام. آیا اگر از آنها استفاده نکنم، گنهکار می‌شوم؟ با آنها چکار کنم؟ با توجه به اینکه عزم کرده‌ام ان شاءالله هر گاه فراغتی پیش آید، مطالعه داشته باشم. نیز وقتی کسی کتابی را بخواهد امانت بگیرد، […]

ادامه مطلب …

(۶۹۹) منظور از عبارت (معلوم بالضرورة من الدین)

(۶۹۹) سوال: این عبارت: (و هذا معلوم بالضرورة من الدين : این از ضروریات دین است)، یعنی چه؟ جواب: تعبیر علما از این عبارت که می‌گویند: این از ضروریات دین است، یعنی: یکی از ضروریات دین اسلام است که باید انجام گیرد. مثلا وجوب نمازهای پنج‌گانه یکی از ضروریات دین اسلام است. همچنین حرام بودن […]

ادامه مطلب …

(۶۵۷) سوال: توصیه به کتب تفسیر

(۶۵۷) سوال: خواندن چه کتاب‌های تفسیری را به من و دانشجویان توصیه می‌کنید؟ جواب: گرایش کتاب‌های تفسیر با یکدیگر متفاوت است؛ مثلا تفسیر ابن کثیر یکی از بهترین تفاسیر است، ولی او در این کتاب زیاد به لغت عربی از جهت بلاغت و إعراب و غیره عنایت نورزیده است. تفسیر ابن جریر نیز طولانی است […]

ادامه مطلب …

(۶۳۶) سوال: بهترین روش برای حفظ قرآن

(۶۳۶) سوال: به نظر شما برای کسی که می‌خواهد قرآن را حفظ کند، چه روشی از همه بهتر است؟ جواب: به نسبت هر کسی فرق دارد. برای بعضی آسان است آیات زیادی را حفظ کنند؛ یک صفحه را کامل حفظ کرده و سپس به قدری آن را تکرار می‌کنند که حفظشان تثبیت شود. بعضی دیگر […]

ادامه مطلب …

(۶۶۳) کتاب‌هایی در زمینه‌ی فقه و عبادات

(۶۶۳) سوال: از مهم‌ترین کتاب‌هایی که در زمینه‌ی فقه و عبادات نوتشه شده را ذکر بفرمایید. جواب: بهتر این است کتاب‌های حدیثی که توسط علما در این زمینه نوشته شده را مطالعه کنید. کتاب‌هایی مثل (بلوغ المرام) و ( منتقی الأخبار) و امثال اینها. سپس کتاب‌هایی را مطالعه کنید که هم شامل فقه هستند و […]

ادامه مطلب …

(۶۶۲) سوال: معرفی کتاب‌های دینی

(۶۶۲) سوال: می‌خواهم علوم شرعی را فرا گرفته و در دین آگاه باشم. لطفا مرا راهنمایی کنید که چه کتاب‌هایی در این زمینه، بهترین هستند؟ جواب: بهترین کتاب، قرآن است. هدایت و نور و شفای امراض قلبی در قرآن است. پس از قرآن، احادیث صحیحی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ما رسیده‌اند و سپس […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه