۷۸ – از شیخ رَحِمَهُالله در مورد حکم اضافه نمودن حوادث[۱] به صفتی از صفات الهی سوال شد.
جواب دادند: اضافه نمودن حوادث به صفتی از صفات الهی به این معنا که این یکی از مقتضیات این صفت است، اشکالی ندارد. مثل اینکه بگوییم: حکمت الهی چنین اقتضا کرده که ظالم را عذاب دهد، یا قضا و قدر واجب کرده که فلان را شقی و فلانی را سعید قرار دهد. این فرمودهی رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم نیز بر سخنی که گفتیم گواهی میدهد: «اگر چیزی از قضا و قدر سبقت گیرد، چشم زخم است».
اما وقتی حوادث به صفتی از صفات الهی اضافه شوند و چنین بنماید که آن صفت است که آن کار را بدون دخالت موصوف – یعنی الله – انجام میدهد، جایز نیست؛ زیرا موثر الله تعالی است که خالق و مدبّر همهی امور است.
[۱] – یعنی چیزهایی که به صورت مقطعی به وجود میآیند.