دوشنبه 21 شعبان 1447
۱۹ بهمن ۱۴۰۴
9 فوریه 2026

(۲۹۶۵) چه موقع نماز قصر و چه موقع جمع خوانده می‌‌شود؟

(۲۹۶۵) سوال: چه موقع نماز قصر و چه موقع جمع خوانده می‌‌شود؟

جواب:

برای قصر فقط یک سبب وجود دارد و آن هم سفر است لذا هرگاه انسان مسافر باشد قصر می‌‌خواند فرقی ندارد که سفر کوتاه یا طولانی باشد اما اگر همراه امامی نماز خواند که کامل می‌‌خواند بر او واجب است که کامل بخواند و اگر در شهر بود واجب است که در نماز جماعت حاضر شده و کامل بخواند.

سبب جمع خواندن مشقت است لذا هرگاه مشقت حاصل شد جایز است برای هر سببی جمع بخواند حتی علما رَحِمَهُمُ‌الله می‌‌گویند: برای زن حامله اگر دچار مشقت شود که هر نماز را در وقت آن بخواند، برای شیر دهنده اگر نوزاد روی او ادرار می‌‌کند و برای او دشوار است که برای هر نماز لباسش را بشوید و شبیه این‌‌ها جایز است به صورت جمع بخواند.  

نتیجه گیری می‌‌شود که جمع یک سبب دارد و آن هم مشقت است اما حالات متفاوتی دارد ولی قصر فقط در سفر است.

اگر فرض شود شخصی در بیمارستان بیمار باشد در صورتی که برای او دشوار باشد هر نماز را در وقتش بخواند می‌‌تواند به صورت جمع بخواند اما قصر نمی‌‌کند و اگر در بیمارستان در شهر دیگری باشد می‌‌تواند به صورت قصر و جمع بخواند زیرا مسافر است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: متى يكون الجمع في الصلاة؟ ومتى يكون القصر؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: القصر ليس له إلا سَبَب واحد وهو السفر، فمتى كان الإنسان مسافرًا فإنه يقصر، سواء طالت المدة أم قصرت، لكن إذا صَلَّى مع إمام يتم وجب عليه الإتمام، وإذا كان في بلد وجب عليه أن يحضر الجماعة ويتم.

وأما الجمع فسببه الْمَشَقَّةُ، فمتى حصلت مشقة بترك الجمع جاز الجمع لأي سبب من الأسباب، حتى إن العلماء -رحمهم الله – قالوا: إنه يجوز الجمع للحامل إذا شق عليها أن تصلي كل صلاة في وقتها، وللمرضع إذا كان صَبيها يبول عليها، ويشق عليها غسل ثيابها لكل صلاة، وما أشبه ذلك.

فالحاصل أن الجمع له سبب واحد وهو المشقة، لكن صوره كثيرة، وأما القصر فليس له إلا السفر فقط.

لو فرض أن إنسانًا مريضًا في المستشفى، فله أن يجمع بين الصلاتين إذا شَقّ عليه إفراد كل صلاة في وقتها، ولكنه لا يقصر؛ لأنه في بلده، ولو كان في مستشفى في بلد آخر جاز له أن يجمع ويقصر؛ لأنه مسافر.

مطالب مرتبط:

(۲۹۹۶) آغاز قصر نماز در سفر و حکم اقتدای مقیم به امام مسافر

برای مسافر جایز نیست مادامی که در شهر است نماز را قصر کند تا اینکه از شهر خارج شود حتی اگر فرض شود تصمیم قطعی گرفته باشد و وسایلش را در ماشین، هواپیما یا کشتی قرار داده باشد مادامی که در شهر است جایز نیست قصر بخواند ...

ادامه مطلب …

(۲۹۶۷) حکم جمع بین ظهر و عصر برای مسافر در حال بازگشت قبل از خروج وقت نماز

اگر مسافر نیت جمع تأخیر نماید اما قبل از اتمام وقت نماز اولی به شهرش برسد سببی که موجب جمع است یعنی سفر، به پایان رسیده است در این صورت بر او واجب است نماز اولی را در وقتش بخواند و منتظر باشد تا اینکه وقت نماز دومی فرا برسد ...

ادامه مطلب …

(۲۹۹۷) حکم نماز قصر برای دانشجویی که بین دانشگاه و خانواده در رفت‌وآمد است

در صورتی که انسان مسافر باشد جایز است که نماز را قصر کند...

ادامه مطلب …

(۳۰۰۰) حکم قصر نماز برای راننده‌ای با مأموریت‌های بین‌شهری

اگر مسافت همان‌‌طور که ذکر نمود یک شبانه روز با ماشین باشد بدون شک هنگامی که به شهر دومی سفر نمود نماز را قصر می‌‌کند اما اگر در شهر بود و صدای اذان را شنید باید اجابت کند لذا نماز جماعت از مسافر ساقط نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۹۹۵) مقدار مسافتی که نماز در آن قصر می‌‌شود چقدر است؟

در مورد مسافتی که در آن نماز قصر می‌‌شود؛ علما از جمله محدثین و فقهاء پیرامون این مسأله اختلاف نموده‌‌اند و بیشتر اهل علم نظرشان این است که مسافت آن شانزده فرسخ یعنی هشتاد و دو کیلومتر است....

ادامه مطلب …

(۲۹۹۰) نماز قصر چه احکامی دارد؟

نماز قصر سنت مؤکده است و گفته شده در صورتی که انسان سفر کند و شهرش را ترک کند واجب است.......

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه