پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۴۷۴۸) چگونه دینم را ادا کنم وقتی طلبکارم از دنیا رفته است؟

(۴۷۴۸) سوال: از کسی در کشورمان مبلغی پول گرفتم و به عربستان آمدم. وقتی به کشور خودمان بازگشتم، دیدم فوت کرده است. به دنبال نزدیکان او گشتم اما کسی را نیافتم. حال میخواهم از بدهی که نزد من دارد رهایی یابم باید چه کنم؟

جواب:

اگر ورثه این مرد را نمیشناسی این پول متعلق به بیت المال است. زیرا بیت المال ورثه انسانهای بی ورثه به شمار میآید. البته به شرطی که بیت المال قانون مدار و منظمی بوده و این پول را به طریق شرعی خرج کند. اما اگر اینگونه نبود پس بهتر است آن را صدقه دهی. حال اگر روزی از روزها یکی از ورثههای وی را دیدی به او بگو: من به نیت تو این مال را صدقه دادم. اگر رضایت داد که ثواب برای اوست و اگر نداد که پول او را پس بده و ثواب از آن تو است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أخذت من بعض الوافدين إلى بلادنا مبلغا من المال وحضرت إلى هنا في المملكة العربية السعودية، وعندما رجعت إلى بلادي وجدت ذلك الرجل قد توفي، وسألت عن أقرب الناس إليه، فلم أجد، وأريد التخلص من دينه الذي علي، فماذا أفعل به كي أبرئ ذمتي؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: ما دمت قد جهلت ورثة هذا الرجل، ولم تعلم له وارثا، فإن هذا يكون لبيت المال، لأن الرجل إذا مات، وليس له وارث فإن ماله يدفع إلى بيت المال، لكن بشرط أن يكون بيت المال منتظما، ويتصرف فيه على حسب الشرع، أما إذا كان ضائعا، فإن الأولى أن تتصدق به، فإن قدر أن أتى أحد من ورثته بعد ذلك، فإنك تخيرهم فتقول أنا تصدقت بهذا المال، فإن شئتم فهو لكم، وأجره لكم، وإن شئتم أعطيتكم المال، ويكون الأجر لي.

مطالب مرتبط:

(۴۷۴۴) اموالی از دیگران برداشته‌ام؛ اکنون دسترسی به آنان ندارم، چه کنم؟

اگر مال کسی نزد شما است و صاحب مال در دسترس نیست و مکانش معلوم نیست، یا اگر مرده و وراث او در دسترس نیستند، باید مال او را در راه خدا صدقه داد...

ادامه مطلب …

(۴۷۳۴) حکم اشتباه در محاسبه مبلغ در خرید و فروش

فروشنده اگر متوجه شد که بیش از مقداری که باید، از مشتری اخذ کرده است، اگر مشتری را میشناسد باید پول اضافی را به او پس دهد و اگر فوت کرده باید پول را به وراثش بپردازد....

ادامه مطلب …

(۴۷۴۱) حکم استفاده از پول دیگران در کسب‌وکار بدون اطلاع آن‌ها

بله اشکال دارد. اگر به انسان مالی به عنوان امانت دادند (یعنی ودیعه)، هرگز بر او حلال نیست در آن دخل و تصرفی انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۴۷۲۷) وظیفه شرعی کارمند نسبت به خطاهای مالی گذشته

گر آنچه انجام دادهای بر اثر خطا و اشتباه روی داده و غیر عمدی بوده، پس تو بر حق هستی و هیچ ضمانتی بر  تو نیست و نیازی نیست از ورثه حلالیت بطلبی....

ادامه مطلب …

(۴۷۳۸) حکم فردی که نمی‌تواند قرض خود را بازپرداخت کند

اگر این مرد فقیر نیت دارد که پول این اشخاص را پس دهد، خداوند برای او پرداخت خواهد کرد، حال یا به او کمک میکند که در دنیا پرداخت کند یا اینکه در آخرت برای او پرداخت خواهد کرد...

ادامه مطلب …

(۴۷۳۹) آیا خانواده میت مسئول پرداخت بدهی‌های او هستند؟

تا زمانی که بدهیهای میت تسویه نشده است، ورثه حق ندارند اموال او را تقسیم کنند. اما اگر میت مالی از خود به جای نگذارده بود، در این حالت اگر ورثه بدهیهایش را تسویه کردند که کار بسیار خیر و نیکی است و اجر زیادی دارد و اگر چنین نکردند نیز گناهی متوجه ایشان نخواهد بود. ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه