چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۴۷۳۴) حکم اشتباه در محاسبه مبلغ در خرید و فروش

(۴۷۳۴) سوال: اگر فروشنده در حسابش اشتباه کند و به صورت غیر عمدی از مشتری کمتر یا بیشتر از مقداری که باید، اخذ کند، آیا باید کم یا زیاد آن را به وی بپردازد. لطفا بنده را راهنمایی بفرمایید.

جواب:

بله، فروشنده اگر متوجه شد که بیش از مقداری که باید، از مشتری اخذ کرده است، اگر مشتری را میشناسد باید پول اضافی را به او پس دهد و اگر فوت کرده باید پول را به وراثش بپردازد. اما اگر او را نمیشناسد و از بازگشت وی ناامید شده، باید به اندازه آن مقدار پول، برای او صدقه بپردازد. اما اگر کمتر از مبلغی که باید، از مشتری اخذ کرده، باید او را بیابد و مبلغ را از او طلب نماید. حال اگر این پول را به او بدهد یا ندهد امری است که به دادگاه مربوط است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: البائع الذي يخطئ في الحساب، فيعطي الزبون بالزيادة، أو بالأقل، بدون قصد، هل يدفع الخسارة، ويأخذ الزيادة، نرجو بهذا إفادة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم يجب على البائع إذا علم أن المشتري أعطاه أكثر مما له، يجب عليه أن يردّه إليه إن علمه، فإن كان قد مات، ردَّه إلى ورثته، فإن لم يعلمه وأيس من رجوعه، فإنه يتصدق به عنه، وأما إذا تبين أن أعطاه أنقص مما له فله أن يبحث عن هذا المشتري، ويطالبه المشتري بالناقص، لكن هل يقبل، أو لا يقبل؟ فهذا أمر يرجع إلى المحكمة.

مطالب مرتبط:

(۴۷۲۷) وظیفه شرعی کارمند نسبت به خطاهای مالی گذشته

گر آنچه انجام دادهای بر اثر خطا و اشتباه روی داده و غیر عمدی بوده، پس تو بر حق هستی و هیچ ضمانتی بر  تو نیست و نیازی نیست از ورثه حلالیت بطلبی....

ادامه مطلب …

(۴۷۲۳) حکم خرج کردن مال امانتی به سبب نیاز

اولا اینکه بدون اجازه صاحب مال در آن دست بردهای کاملا حرام بوده و مرتکب گناه شدهای و امانت را به صاحب آن بازنگرداندهای. ...

ادامه مطلب …

(۴۷۴۳) فردی فوت کرده که مقداری پول از من طلب دارد، باید چه کنم؟

باید دنبال ورثه او بگردی تا پول را به آنها تحویل دهی، زیرا وقتی کسی میمیرد مالش به ورثههایش میرسد....

ادامه مطلب …

(۴۷۳۱) حکم شرعی پس گرفتن بدهی بدون اطلاع بدهکار

حلال نیست بر انسان که طلب خود را به صورت مخفیانه و بدون اینکه بفهمد از کسی بازبستاند...

ادامه مطلب …

(۴۷۳۹) آیا خانواده میت مسئول پرداخت بدهی‌های او هستند؟

تا زمانی که بدهیهای میت تسویه نشده است، ورثه حق ندارند اموال او را تقسیم کنند. اما اگر میت مالی از خود به جای نگذارده بود، در این حالت اگر ورثه بدهیهایش را تسویه کردند که کار بسیار خیر و نیکی است و اجر زیادی دارد و اگر چنین نکردند نیز گناهی متوجه ایشان نخواهد بود. ...

ادامه مطلب …

(۴۷۵۰) در صورت داشتن بدهی و نذر، کدام را باید اول پرداخت کرد؟

اگر بدهی قبل از نذر بوده، اول بدهی را تسویه کن و اگر نذر قبل از بدهی بوده ابتدا آن را ادا کن....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه