(۳۲۴۰) سوال: آیا کسی که در حال عمل جراحی به سبب مواد مخدر یا اشتباه پزشک بمیرد، شهید برشمرده می‌شود؟ بر پزشکی که وفات زیر دست وی یا به سبب وی بوده، چه چیزی لازم است؟

جواب:

شهید شمرده نمی‌شود زیرا مرگ به اختیار و فعل خودش رخ داده هر چند که قصد آن را نداشته است اما وی مانند کسی که دچار آتش‌سوزی و غرق شدن شده یا زیر آوار وفات یافته و غیره، نیست زیرا کسانی که بدین اسباب وفات یافته‌اند مرگشان ناشی از فعل خودشان نبوده است.

اما پزشکی که وی را معالجه نموده است: اگر پزشک ماهری بوده و این وفات به سبب عمل جراحی و بدون خطای پزشک بوده، چیزی بر پزشک لازن نیست اما اگر به سبب خطای وی بوده یا ماهر نبوده است وی ضامن است زیرا اگر ماهر نبوده، تعدی نموده است چون جایز نیست شخصی که پزشکی نمی‌داند دست به معالجه‌ی یک فرد بزند و اگر به سبب خطای او بوده است، قصد تلف کردن مال و جان در ضمانت معتبر نیست بدین خاطر سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ متعال فرموده است: {وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَأً  وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلَى أَهْلِهِ إِلَّا أَنْ يَصَّدَّقُوا} [النِّساء: ٩٢]: (هیچ مؤمنی مجاز نیست که مؤمنی را به قتل برساند مگر از روی اشتباه و خطا، و کسی‌ که مؤمنی را از روی خطا به قتل رساند، باید یک برده مؤمن را آزاد کند و خون‌بهایی به خانواده او بپردازد مگر اینکه آن‌ها ببخشند) این بر خلاف حالتی است که شخص به سبب عمل جراحی بمیرد؛ بنابراین اگر عمل جراحی را پزشک ماهری که جراحی می‌داند انجام داده و خطا و تعدّی از جانب وی نبوده است، پزشک در این حالت ضامن نیست.