یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۳۲۳۶) حکم کالبد شکافی بدن شخص مسلمان

(۳۲۳۶) سوال: آیا کالبد شکافی بدن شخص مسلمان بعد از از حادثه جایز است؟ لطفاً پاسخ دهید.

جواب:

خون، مال و آبروی شخص مسلمان حرام است و مسلمان چه در حیات و چه بعد از مرگش محترم است؛ لذا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «كسر عظم الميت كسره حيا»[۱] : (شکستن استخوان مرده مانند شکستن آن در حالت زنده است) وقتی این را دانستیم، پس کالبدشکافی جسد شخص مسلمان بعد از وفاتش جایز نیست مگر زمانی که حاجت یا ضرورتی وجود داشته باشد و اگر حاجت یا ضرورتی باشد به اندازه‌ی نیاز کالبدشکافی انجام می‌شود سپس آن جسم به حالت اول برگردانده می‌شود بدین معنا که زمانی که از چیزی که به بررسی آن نیاز داشتیم فارغ شدیم جسم دوباره پاک و دوخته می‌شود، غسل داده می‌شود، کفن می‌شود و همراه مسلمانان دفن می‌شود.


[۱] سنن ابو داود: كتاب الجنائز باب في الحفار يجد العظم هل يتنكب ذلك المكان؟ شماره‌ی(۳۲۰۷) وابن ماجه: كتاب الجنائز، باب في النهي عن كسر عظام الميت، شماره‌ی(۱۶۱۶) ومالك: كتاب الجنائز، باب وما جاء في الاختفاء، شماره‌ی(۴۵) واحمد (۱۰۰/۶)، شماره‌ی(۲۴۷۳۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز تشريح جثة المسلم بعد إصابته في حادث؟ نرجو الإفادة.

فأجاب رحمه الله تعالى: المسلم حرام دمه وماله وعِرْضُهُ، والمسلم محترم في حياته وبعد مماته؛ ولهذا قال النبي صلى الله عليه وسلم: «كَسْرُ عَظْمِ الْمَيِّتِ كَكَسْرِهِ حَيَّا». إذا عُلِمَ ذلك فإن تشريح جثة الميت المسلم بعد وفاته لا يجوز إلا إذا دعت الحاجة أو الضرورة إلى ذلك، وإذا دعت الحاجة أو الضرورة إلى ذلك فإن هذا يُقدر بقدر الحاجة، ثم يُعاد الجسم كما كان، بمعنى: أننا إذا انتهينا من الشيء الذي نحتاج إلى فَحْصِهِ مثلا فإنه يُنظف الجسم ويُخَاطُ، ويُغَسَّلُ ويُكَفِّنُ ويُصَلَّى عليه، ويُدْفَنُ مع المسلمين.

مطالب مرتبط:

(۳۲۴۰) آیا کسی که بر اثر خطای پزشکی فوت کند، شهید نامیده می‌شود؟

شهید شمرده نمی‌شود زیرا مرگ به اختیار و فعل خودش رخ داده هر چند که قصد آن را نداشته است اما وی مانند کسی که دچار آتش‌سوزی و غرق شدن شده یا زیر آوار وفات یافته و غیره، نیست زیرا کسانی که بدین اسباب وفات یافته‌اند مرگشان ناشی از فعل خودشان نبوده است....

ادامه مطلب …

(۳۲۴۷) آیا کتمان کردن بیماری صدقه است؟

کتمان کردن بیماری بهتر از اعلان کردن آن است اما اگر آن را اعلان کرده و از آن خبر دهد که از باب شکایت نباشد اشکالی ندارد ....

ادامه مطلب …

(۳۲۴۴) حکم استعمال داروهایی که حاوی درصدی از الکل هستند

حکم استعمالش این است که اگر درصد مخلوط شده با دارو تأثیری نداشته باشد بدین صورت که اگر انسان مقداری یا مقدار زیادی از آن را تناول کند دچار مستی و نئشگی نمی‌شود، اشکالی ندارد ...

ادامه مطلب …

(۳۲۵۱) حکم استفاده از شیر الاغ برای درمان کودکان

برای هیچ کس جایز نیست با شیر الاغ مداوا کند زیرا شیر الاغ حرام است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شفا و درمان بندگانش را در آنچه بر آنان حرام نموده قرار نداده است....

ادامه مطلب …

(۳۲۱۷) حکم شرعی جلوگیری از بارداری با توافق یا بدون رضایت شوهر

استفاده زن از قرص جلوگیری از بارداری بدون رضایت شوهرش حرام است زیرا شوهر در فرزند آوری حق دارد...

ادامه مطلب …

(۳۲۳۷) حکم استفاده از داروهای حاوی مواد مخدر برای درمان صرع

اگر پزشکان بگویند این دارو برایش سودمندتر است و در آینده به بدنش آسیب نمی‌رساند گناه و اشکالی ندارد و این مقدار اندک از مواد مخدر که در این داروها یافت می‌شود -بر اساس سخن این خانم- به درجه تخدیر و نئشگی نمی‌رسد ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه