یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۳۷۲۶) حکم برداشت زکات طلا برای نیاز شخصی

(۳۷۲۶ سوال: شیخ بزرگوار! هرگاه میزان زكات طلا را سنجیدیم و قیمتش را دانستیم، آیا جایز است به خاطر نیازی که به پول داریم، زکات را برای خود برداریم؟

جواب:

شخص اجازه ندارد زکات را برای خودش بردارد؛ یعنی جایز نیست که زکات را به خودش بپردازد بلکه واجب است زکات را به مستحقان آن بپردازد که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این فرموده‌اش از آن‌ها یاد نموده و فرموده است: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ٌ} [التوبة: ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی آن، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه الله و در راه درماندگان است؛ فریضه‌ای از جانب الله است و الله بسیار دانا و با حکمت است).

حتی جایز نیست که زکات را به پدر، مادر، پدربزرگ، مادربزرگ، پسر و دخترش بدهد مگر در صورتی که نیازمند باشند و خودش نتواند مخارج آنان را بپردازد که در این صورت، ایرادی ندارد که زكاتش را به آنان بپردازد یا اگر بدهکار باشند، اشکالی ندارد که قرضشان را با زکاتش ادا کند؛ مثلا پدر یک شخص بتواند مخارج خود را تأمین کند و نیازی به پول نداشته باشد اما بدهکار باشد و نتواند آن ‌را بپردازد: در این صورت ایرادی ندارد که شخص، بدهی پدرش را با زکاتش بپردازد زیرا در این صورت، سودی برای خود نمی‌خواهد و زیانی را از خود دفع نمی‌کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: من جدة فضيلة الشيخ، إذا قمنا بتقدير زكاة الذهب فقدرناه وعرفنا قيمته هل يجوز لنا أن نأخذ الزكاة لنا لحاجتنا إلى المال؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أقول: لا يجوز للإنسان أن يَجْعَل زكاته إليه، بمعنى: أنه لا يحل له أن يجعل نفسه مَصْرِفًا لزكاته، بل عليه أن يخرج الزكاة إلى مستحقيها الذين ذكرهم الله -تعالى- في قوله: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَمِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَرِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِّنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴾ [التوبة: ٦٠] بل ولا يحل له أن يعطي زكاته أحدًا من آبائه أو أمهاته أو أجداده أو جَداته أو أبنائه أو بناته، إلا إذا كانوا محتاجين ولا يستطيع الإنفاق عليهم، فلا بأس أن يصرف زكاته إليهم، أو إذا كانت عليهم ديون وأراد أن يقضيها من زكاته فلا بأس، فمثلا: لو كان للإنسان أب هو في نفسه قد حَصَل على الكفاية، وليس بحاجة إلى المال، لكن عليه دين لا يستطيع وفاءه، فأراد ابنه أن يوفي دينه -أي دين أبيه – من زكاته، فلا حرج؛ لأنه في هذه الحال لا يجر إلى نفسه نفعا، ولا يدفع عنها ضررًا.

مطالب مرتبط:

(۳۷۴۵) آیا تأمین زکات برای خواهری که شوهرش از تأمین نفقه کوتاهی می‌کند، جایز است؟

اگر نتوانست از اموالش بردارد و شوهر نیز واجبِ تأمین مخارج را ادا نکرد، جایز است که فقط به اندازه‌ی نیازش از زکاتت به او بدهی....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۸) حکم حکم خرید وسایل ضروری از مبلغ زکات

به نظر من پرداخت زکات برای خرید منزل برای فقیر جایز نیست؛ زیرا خرید منزل، هزینه‌ی زیادی می‌طلبد و اگر هدف، برطرف نمودن نیاز فقیر است، می‌توان با مبلغ زکات، جایی را برایش اجاره کرد. ....

ادامه مطلب …

(۳۷۲۴) فقرا و نیازمندان که مستحق زکات هستند چه کسانی هستند؟

زکات، مستحقان خاص خود را دارد که در قرآن از آن‌ها به صراحت، نام برده شده است....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۸) حکم پرداخت زكات مال به داماد و عروس

اگر برای نفقه و تأمین مخارجش باشد، وی نیازی ندارد زیرا شوهرش مسئولیت این کار را دارد و از اهل زکات نیست اما اگر شوهرش فقیر و نیازمند باشد، بر پدر واجب است که مخارج پسر و عروسش را از مال شخصی خود تأمین کند...

ادامه مطلب …

(۳۷۳۶) حکم پرداخت‌ زکات به خانواده

زکاتی که به مادرت داده‌ای پذیرفته نیست زیرا پرداخت نفقه‌‌ی او بر تو واجب است. زکاتی که به خواهرانت داده‌ای، اگر نفقه‌ی آنان نیز بر تو واجب است، آن زکات پذیرفته نیست...

ادامه مطلب …

(۳۷۱۵) تفاوت مسکین و فقیر چیست؟

اگر فقیر و مسکین با هم ذکر ‌شوند تفاوتشان این است که فقیر از مسکین نیازمندتر می‌باشد زیرا فقیر از واژه‌ی قَفر گرفته شده که به معنای تهی و خالی بودن است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه