دوشنبه 21 محرم 1448
۱۵ تیر ۱۴۰۵
6 جولای 2026

(۳۷۲۶) حکم برداشت زکات طلا برای نیاز شخصی

(۳۷۲۶ سوال: شیخ بزرگوار! هرگاه میزان زكات طلا را سنجیدیم و قیمتش را دانستیم، آیا جایز است به خاطر نیازی که به پول داریم، زکات را برای خود برداریم؟

جواب:

شخص اجازه ندارد زکات را برای خودش بردارد؛ یعنی جایز نیست که زکات را به خودش بپردازد بلکه واجب است زکات را به مستحقان آن بپردازد که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این فرموده‌اش از آن‌ها یاد نموده و فرموده است: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ٌ} [التوبة: ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی آن، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه الله و در راه درماندگان است؛ فریضه‌ای از جانب الله است و الله بسیار دانا و با حکمت است).

حتی جایز نیست که زکات را به پدر، مادر، پدربزرگ، مادربزرگ، پسر و دخترش بدهد مگر در صورتی که نیازمند باشند و خودش نتواند مخارج آنان را بپردازد که در این صورت، ایرادی ندارد که زكاتش را به آنان بپردازد یا اگر بدهکار باشند، اشکالی ندارد که قرضشان را با زکاتش ادا کند؛ مثلا پدر یک شخص بتواند مخارج خود را تأمین کند و نیازی به پول نداشته باشد اما بدهکار باشد و نتواند آن ‌را بپردازد: در این صورت ایرادی ندارد که شخص، بدهی پدرش را با زکاتش بپردازد زیرا در این صورت، سودی برای خود نمی‌خواهد و زیانی را از خود دفع نمی‌کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: من جدة فضيلة الشيخ، إذا قمنا بتقدير زكاة الذهب فقدرناه وعرفنا قيمته هل يجوز لنا أن نأخذ الزكاة لنا لحاجتنا إلى المال؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أقول: لا يجوز للإنسان أن يَجْعَل زكاته إليه، بمعنى: أنه لا يحل له أن يجعل نفسه مَصْرِفًا لزكاته، بل عليه أن يخرج الزكاة إلى مستحقيها الذين ذكرهم الله -تعالى- في قوله: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَمِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَرِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِّنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴾ [التوبة: ٦٠] بل ولا يحل له أن يعطي زكاته أحدًا من آبائه أو أمهاته أو أجداده أو جَداته أو أبنائه أو بناته، إلا إذا كانوا محتاجين ولا يستطيع الإنفاق عليهم، فلا بأس أن يصرف زكاته إليهم، أو إذا كانت عليهم ديون وأراد أن يقضيها من زكاته فلا بأس، فمثلا: لو كان للإنسان أب هو في نفسه قد حَصَل على الكفاية، وليس بحاجة إلى المال، لكن عليه دين لا يستطيع وفاءه، فأراد ابنه أن يوفي دينه -أي دين أبيه – من زكاته، فلا حرج؛ لأنه في هذه الحال لا يجر إلى نفسه نفعا، ولا يدفع عنها ضررًا.

مطالب مرتبط:

(۳۷۵۱) حکم صدقه دادن به کافری که بسیار نیازمند باشد

صدقه دادن به غير مسلمان که محتاج و نیازمند است، جایز است و اجر دارد اما جایز نیست که صدقه‌ی واجب یعنی زکات به او داده شود مگر این که از کسانی باشد که تألیف قلب و به دست آوردن دل‌هایشان مطلوب است...

ادامه مطلب …

(۳۷۵۲) حکم پرداخت زکات به خویشاوندانی که در نماز جماعت کوتاهی می‌کنند

بله، اگر مستحق و از اهل زکات باشند، ایرادی ندارد که زکاتت را به آنان بدهی به شرطی که نفقه و تأمین مخارجشان بر تو واجب نباشد...

ادامه مطلب …

(۳۷۳۳) آیا می‌توان زکات را به دختر، پسر یا برادر داد؟

پرداخت زکات به دختر، پسر، برادر، پدر و... در صورتی که موجب عدم پرداخت مخارج واجب بر فرد به افراد تحت تکفّلش شود، جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۳۷۱۶) آیا بهتر است زکات به شخص بدهکار داده شود یا به فرد فقیر؟

نیاز فقیر، اولویت دارد؛ زیرا نیازهای شخص فقیر، ابتدایی و ضروری است که به غذا، نوشیدنی و پوشاک نیاز دارد اما بدهکار می‌تواند قرضش را در آینده نیز بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۷۵۳) پسر عمویم نماز نمی‌خواند، آیا زکات به آن تعلّق می‌گیرد؟

هیچ مبلغی از زکات به شخص کافر داده نمی‌شود، چه برسد به کسی که مرتد شده و از دین برگشته است....

ادامه مطلب …

(۳۷۲۹) آیا دادن زکات به خویشاوندان جایز است؟

پرداخت زکات به خویشاوندان اگر از اهل زکات باشند، بهتر از پرداخت آن به دیگران است زیرا با پرداخت آن به خویشاوندان، صدقه و همچنین صله‌ی رحم خواهد بود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه