دوشنبه 11 ربیع‌الاول 1448
۲ شهریور ۱۴۰۵
24 آگوست 2026

(۳۷۴۶) اگر خواهر، زكاتش را به برادرش بپردازد، چه حکمی دارد؟

(۳۷۴۶) سوال: اگر خواهر، زكاتش را به برادرش بپردازد، چه حکمی دارد؟

جواب:

اگر برادر، مستحق و از اهل زکات باشد و تأمین مخارجش بر زکات دهنده واجب نباشد، ایرادی ندارد. قاعده چنین است: اگر صاحب زکات، مسئول تأمین مخارج شخص نباشد و وی نیز از اهل زکات باشد، ایرادی ندارد که زکاتش را به او بدهد. همچنین اگر صاحب زکات که تأمین مخارج شخص بر عهده‌ی او است، زکاتش را برای چیزی غیر از تأمین مخارج و نفقه به او بدهد (مثلا اگر برای ادای قرض آن فرد باشد) ایرادی ندارد؛ مثال: مردی یک برادر فقير دارد که صاحب فرزند نیز هست. برادر ثروتمند می‌تواند از مال زکاتش به مقداری که برای یک سال کافی باشد به برادرش و خانواده‌ی او بدهد. مثال دیگر: اگر شخصی ثروتمند و صاحب مال باشد و پدرش بدهی داشته باشد که توانایی پرداخت آن ‌را نداشته باشد، ایرادی ندارد که آن شخص، بدهی پدرش را از زكاتش بپردازد زیرا پرداخت بدهی پدر بر پسرش واجب نیست. عكس این مثال نیز چنین است: اگر پسری فقیر باشد و بدهی داشته باشد که نتواند آن ‌را بپردازد، پدر می‌تواند از زکات خویش، بدهی پسرش را بپردازد. زیرا پرداخت بدهی پسر بر پدرش واجب نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم إعطاء الأخت زكاة مالها لأخيه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا بأس إذا كان الأخ من أهل الزكاة ولا تجب على المزكِّية نفقته، والقاعدة: أن من أعطى الزكاة من لا تجب عليه نفقته وهو من أهل الزكاة فلا بأس، وكذلك لو أعطى الزكاة من تجب عليه نفقته، لكنه أعطاها إياه لغير النفقة، كالغُرْم مثلا فلا بأس. مثال ذلك: رجل له أخ فقير، ولأخيه هذا أبناء، فإن للأخ الغني أن يعطي هذا الفقير من الزكاة ما يكفيه هو وعائلته لمدة سَنَة. ومثال آخر: لو كان إنسان عنده مال وهو غني، وأبوه مدين -أي: عليه دَيْن لا يستطيع وفاءه فأَوْفَى دَيْن أبيه من زكاته، فلا بأس بذلك، وذلك لأن دَيْن الأب لا يجب على الابن قضاؤه. وكذلك بالعكس لو كان على الابن دين وهو فقير لا يستطع الوفاء، وعند أبيه زكاة، فله أن يقضي دين ابنه من زكاته؛ لأنه لا يجب على الأب أن يقضي دين ابنه.

مطالب مرتبط:

(۳۷۲۹) آیا دادن زکات به خویشاوندان جایز است؟

پرداخت زکات به خویشاوندان اگر از اهل زکات باشند، بهتر از پرداخت آن به دیگران است زیرا با پرداخت آن به خویشاوندان، صدقه و همچنین صله‌ی رحم خواهد بود....

ادامه مطلب …

(۳۷۵۱) حکم صدقه دادن به کافری که بسیار نیازمند باشد

صدقه دادن به غير مسلمان که محتاج و نیازمند است، جایز است و اجر دارد اما جایز نیست که صدقه‌ی واجب یعنی زکات به او داده شود مگر این که از کسانی باشد که تألیف قلب و به دست آوردن دل‌هایشان مطلوب است...

ادامه مطلب …

(۳۷۱۶) آیا بهتر است زکات به شخص بدهکار داده شود یا به فرد فقیر؟

نیاز فقیر، اولویت دارد؛ زیرا نیازهای شخص فقیر، ابتدایی و ضروری است که به غذا، نوشیدنی و پوشاک نیاز دارد اما بدهکار می‌تواند قرضش را در آینده نیز بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۷۶۳) آیا افشای رباخواری همسایه برای دیگران جایز است؟

لازم نیست که به آنان خبر دهی که او رباخوار است مگر این که تو با همسایگانت اتفاق نموده تا او را نصیحت کنید چه بسا که الله او را هدایت کند...

ادامه مطلب …

(۳۷۵۰) آیا شرط است که زكات مال، فقط باید به نیازمندان مسلمان داده شود؟

به کافر، زکات داده نمی‌شود مگر این که از کسانی باشد که تألیف قلب و به دست آوردن دل‌هایشان مطلوب است که پرداخت زکات به این دسته از كفار، جایز است.....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۹) حكم پرداخت زکات به سادات و نوادگان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

قول و دیدگاه صحیح و راجح نزد من این است که مطلقا زکات به آنان داده نمی‌شود اما اگر نیازمند باشند، امکان برطرف کردن نیازهایشان با دیگر اموال شرعی وجود دارد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه