(۳۷۴۹) سوال: اکنون که خُمس وجود ندارد، حكم شرع برای پرداخت زکات به سادات و نوادگان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟

جواب:

علما در این مورد، اختلاف نظر دارند؛ برخی می‌گویند: زکات برای خاندان محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هرگز و مطلقا درست نیست زیرا در حديث به طور عام بیان شده است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به عمویش عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ فرمود: «إن الصدقة لا تحل لآل محمد، إنما هي أوساخ الناس»[۱] : (زکات برای خانواده و خاندان محمد، حلال نیست؛ زکات، چرک‌ و ناپاکی‌های مردم است). برخی از علما نیز می‌گویند: در صورتی که خُمس نباشد، زکات برایشان حلال است زیرا آنان فقط به این دلیل از زکات منع شده‌اند که با دریافت خمس، از زکات بی‌نیاز می‌شدند؛ اما ظاهر حديث، عموم را می‌رساند: «إن الصدقة لا تحل لآل محمد إنما هي أوساخ الناس»[۲] : (زکات برای خانواده و خاندان محمد، حلال نیست؛ زکات، چرک‌ و ناپاکی‌های مردم است). همچنین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم علت عدم احتیاج آنان به زکات را ذکر نکرد بلکه فرمود: «إنما هي أوساخ الناس» : (زکات، چرک و ناپاکی‌های مردم است) بنابراین زکات، ناپاکی‌های مردم است و تفاوتی ندارد که از خُمس به آنان داده شود یا خیر. قول و دیدگاه صحیح و راجح نزد من این است که مطلقا زکات به آنان داده نمی‌شود اما اگر نیازمند باشند، امکان برطرف کردن نیازهایشان با دیگر اموال شرعی وجود دارد.

۱-تخریج آن گذشت.

۱- تخریج آن گذشت.