شنبه 13 جمادی‌الاول 1448
۲ آبان ۱۴۰۵
24 اکتبر 2026

(۳۷۱۶) آیا بهتر است زکات به شخص بدهکار داده شود یا به فرد فقیر؟

(۳۷۱۶) سوال: آیا بهتر است زکات به شخص بدهکار داده شود یا به فرد فقیری داده شود که چیزی ندارد؟

جواب:

نیاز فقیر، اولویت دارد؛ زیرا نیازهای شخص فقیر، ابتدایی و ضروری است که به غذا، نوشیدنی و پوشاک نیاز دارد اما بدهکار می‌تواند قرضش را در آینده نیز بپردازد. همچنین اگر شخص بدهکار اموال مردم را به قصد ادای آن‌ بگیرد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرضش را در دنیا یا در آخرت ادا می‌نماید ولی نیاز فقیر، شدید و ضروری است و بدین خاطر است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در آغاز برشمردن اهل زکات، از فقیراء و مساکین نام ‌برده است: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة: ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی آن، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه الله و در راه درماندگان است؛ فریضه‌ای از جانب الله است و الله بسیار دانا و با حکمت است).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: دفع الزكاة هل الأفضل فيه أن تُدفع للمدينين، أم للفقراء المعدمين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: حاجة الفقير أولى؛ لأن حاجة الفقير حاضرة يحتاج إلى أكل وشرب وكسوة، والمدين يمكنه أن يقضي الدين في المستقبل، ثم إن المدين إذا كان أخذ أموال الناس يريد أداءها أدى الله عنه إما في الدنيا وإما في الآخرة، لكن الفقير حاجته مُلحة، ولهذا بدأ الله بالفقراء والمساكين قبل كُل أَهْلِ الزكاة: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَرِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِّنَ اللَّهِ وَاللهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴾ [التوبة: ٦٠].

مطالب مرتبط:

(۳۷۴۹) حكم پرداخت زکات به سادات و نوادگان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

قول و دیدگاه صحیح و راجح نزد من این است که مطلقا زکات به آنان داده نمی‌شود اما اگر نیازمند باشند، امکان برطرف کردن نیازهایشان با دیگر اموال شرعی وجود دارد.....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۴) حکم پرداخت زکات به برادر نیازمند

اگر وضعیت برادرت این‌گونه است که گفتی، مستحق زکات است اما شایسته است که به او بگویی: مقداری پول زكات دارم؛ چه چیزی از وسایل مورد نیاز خانه می‌خواهی که برایت بخرم؟ ....

ادامه مطلب …

(۳۷۳۲) اولویت در پرداخت زکات

این کار، درست نیست؛ یعنی جایز نیست که مسلمان زكاتش را به پسران یا دخترانش یا هر کسی که تأمین مخارجش بر او واجب باشد، بدهد....

ادامه مطلب …

(۳۷۳۸) حکم پرداخت زکات به خویشاوندان

اگر این خواهرت با پدرت زندگی می‌کند و پدر، توانایی تأمین مخارج او را دارد و این کار را انجام می‌داده، درست نیست که از زکاتت به او بده....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۰) آیا جایز است زکاتم را به فرزندانِ برادرِ پدری‌ام بدهم؟

اگر فرزندانِ برادرِ پدری‌ات نیازمند و مستحق هستند و تأمین مخارجشان بر تو واجب نیست، جایز است که زکات را به آنان بدهی...

ادامه مطلب …

(۳۷۶۱) حکم استفاده از باقی‌مانده‌ی اموال اهدایی برای ساخت مسجد

جایز نیست، زیرا آن مبالغ را برای ساخت مسجد اهدا کرده‌اند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه