یکشنبه 14 جمادی‌الاول 1448
۳ آبان ۱۴۰۵
25 اکتبر 2026

(۳۷۳۹) حکم پرداخت زکات به نزدیکان

(۳۷۳۹) سوال: خواهری دارم که شوهرش وفات کرده است. وی پسری بیست ساله دارد که در یک شرکت با حقوق پنج هزار ريال کار می‌کند. پسر بزرگش سرپرستی آنان را به عهده دارد و اجاره‌ی خانه‌ را می‌پردازد. می‌خواهم هر ساله تمام زكاتم را به آنان اختصاص بدهم. آیا این کار، جایز است؟

جواب:

اگر واقعا و به طور حقیقی نیازمند هستند، جایز است؛ بلکه پرداخت زکات به آنان بهتر از پرداخت آن به افراد غریبه و دور است که خویشاوند تو نیستند چون صدقه به خویشاوند، دو کار است: صدقه و صله‌ی رحم؛ اما برحذر باش و مبادا که زکات را برای امور غیر ضروری و رفاهیات به آن‌ها بپردازی زیرا معیار زکات، نیاز است؛ چون الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة: ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی آن، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه الله و در راه درماندگان است؛ فریضه‌ای از جانب الله است و الله بسیار دانا و با حکمت است). اگر نیازمند باشند، نسبت به دیگران در اولویت هستند اما اگر نیازمند نیستند و می‌خواهی زکات را به آنان بدهی تا از آن برای رفاهیات که بسیاری از مردم با آن خودنمایی می‌کنند استفاده نمایند، زکاتت را به آنان نده.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لي أخت مُتَوَفِّى عنها زوجها، ولها ولد في العشرين يعمل في شركة براتب قدره خمسة آلاف ريال، وله إخوة يعولهم، والبيت إيجاره عليه، وأريد أن أخصص زكاة مالي كاملة كل سنة لهم، فهل يجوز هذا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: يجوز هذا إذا كانوا يحتاجون إلى ذلك حاجة حقيقية، بل إن صرف زكاتك إليهم أفضل من صرفها إلى من ليس بينك وبينهم قرابة، فإن الصدقة على القريب اثنتان صدقة وصلة، ولكن إياك أن تعطيهم الزكاة من أجل أمور كمالية لا تدعو الحاجة إليها، فالمدار على الحاجة؛ لقوله تعالى: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَمِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَرِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِّنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴾ [التوبة: ٦٠] فإذا كانوا في حاجة فهم أحق من غيرهم، وإن لم يكونوا في حاجة وإنما تعطيهم من أجل الكماليات التي يتظاهر بها كثير من الناس اليوم فلا تُعْطِهم.

 

مطالب مرتبط:

(۳۷۳۵) آیا تأمین مخارج برادران و دوستانی که نیازمند هستند، می‌تواند از زکات مال باشد؟

اگر منظورتان برادران دینی باشد، بله؛ اگر برادران دینی، نیازمند و مستحق زکات باشند یا بدهکار باشند و نتوانند بدهی‌شان را بپردازند، از زکات به آنان داده می‌شود و برایشان حلال است. اما اگر منظورتان برادران نَسَبی هستند، نیاز به توضیح دارد...

ادامه مطلب …

(۳۷۴۵) آیا تأمین زکات برای خواهری که شوهرش از تأمین نفقه کوتاهی می‌کند، جایز است؟

اگر نتوانست از اموالش بردارد و شوهر نیز واجبِ تأمین مخارج را ادا نکرد، جایز است که فقط به اندازه‌ی نیازش از زکاتت به او بدهی....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۴) حکم پرداخت زکات به برادر نیازمند

اگر وضعیت برادرت این‌گونه است که گفتی، مستحق زکات است اما شایسته است که به او بگویی: مقداری پول زكات دارم؛ چه چیزی از وسایل مورد نیاز خانه می‌خواهی که برایت بخرم؟ ....

ادامه مطلب …

(۳۷۲۰) آیا پرداخت زکات به مادر یتیمان که نماز نمی‌خواند، جایز است؟

در صورتی که به او اطمینان داریم که این مبلغ را برای فرزندانش خرج و مصرف می‌کند زکات به وی پرداخت می‌شود حتی اگر نماز نمی‌خواند....

ادامه مطلب …

(۳۷۴۶) اگر خواهر، زكاتش را به برادرش بپردازد، چه حکمی دارد؟

اگر برادر، مستحق و از اهل زکات باشد و تأمین مخارجش بر زکات دهنده واجب نباشد، ایرادی ندارد.....

ادامه مطلب …

(۳۷۲۹) آیا دادن زکات به خویشاوندان جایز است؟

پرداخت زکات به خویشاوندان اگر از اهل زکات باشند، بهتر از پرداخت آن به دیگران است زیرا با پرداخت آن به خویشاوندان، صدقه و همچنین صله‌ی رحم خواهد بود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه