(۳۷۲۴) سوال: زنی هستم که شوهرم فوت شده است و هفت فرزند دارم؛ شوهرم مبلغی حدود چهل هزار شِلِن برایم بر جای گذاشته است که هنگام نیاز از آن برمی‌دارم. درآمد ماهیانه‌ام که آن را به طور مستمر دریافت می‌کنم نیز پانصد شلن است. آیا اجازه دارم از اموال زکات که میان مردم تقسیم می‌شود، دریافت کنم؟ فقرا و نیازمندان که مستحق زکات هستند و برای آنان واجب است، چه کسانی هستند؟

جواب:

مادامی که مالی که میت بر جای گذاشته و حقوق ماهیانه‌ای دریافت می‌کند که برای تأمین مخارج او و فرزندانش کافی است، جایز نیست که از زکات بگیرد؛ زیرا زکات، مستحقان خاص خود را دارد که در قرآن از آن‌ها به صراحت، نام برده شده است: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة: ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی آن، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه الله و در راه درماندگان است؛ فریضه‌ای از جانب الله است و الله بسیار دانا و با حکمت است). در صورتی که این زن، مبلغی در اختیار دارد که برای تأمین نیازهای وی و فرزندانش اعم از خوراک، پوشاک و مسکن کفایت می‌کند، نیازی به گرفتن زکات ندارند لذا جایز نیست که از زکات بگیرند. چنان که اهل علم بیان نموده‌اند مستحقان زکات و کسانی که برای آنان واجب است، فقرا و نیازمندان هستند که مخارج یک سال خود را ندارند لذا اگر کسی مخارج یک سال خود را داشته باشد، بدین صورت که پول نقد، حقوق ماهیانه و مستمر یا درآمد ثابت داشته باشد، جایز نیست که زکات دریافت کند.