(۱۰۶۴) سوال: در قسمتی از دعای استخاره می‌آید: «اللَّهُمَّ إنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أنَّ هذا الأمْرَ خَيْرٌ لي في دِينِي ومعاشِي وعَاقِبَةِ أمْرِي فَاقْدُرْهُ لي ويَسِّرْهُ لِي»[۱]. «پروردگارا اگر می‌دانی که این کار برای دین و دنیا و عاقبتم خیر است، پس آن را برایم آسان گردان». چرا در اینجا از ادات شرط استفاده شده است؟ با وجود اینکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هر چیزی که در آسمان و زمین و بین آن دو وجود دارد را می داند و چیزی از او پنهان نیست؟

جواب:

این شرط که در دعای استخاره آمده: «اللَّهُمَّ إنْ كُنْتَ تَعْلَمُ»، با قولی که در ادامه‌ی دعای استخاره آمده، در مقابل هم قرار می‌گیرند که گفته: «وإنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أنَّ هذا الأمْرَ شَرٌّ لي». این بدان معناست که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌داند در یکی از این دو برای تو خیر وجود دارد. می‌داند که آن کار خیر است یا شر؟ اما انسان این را نمی‌داند. به همین خاطر در این دعا، کارش را به الله واگذار می‌کند و می‌گوید: اگر می‌دانی که این خیر است و اگر می‌دانی که شر است. در چنین حالتی، این دانستن، معلق به هیچ شرطی نیست. بلکه علم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هر چیزی را شامل می‌شود؛ شامل حال و گذشته و آینده. چنان که موسی عَلَيْهِ‌السَّلَام فرمود: {عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّي فِي كِتَابٍ لَا يَضِلُّ رَبِّي وَلَا يَنْسَى} [طه: ۵۲]: (علم آن در کتابی نزد پروردگارم است. پروردگارم نه خطا می‌کند و نه فراموش).

***

[۱] صحیح بخاری: کتاب الدعوات، باب الدعاء عند الإستخارة. حدیث شماره: (۶۰۱۹).