چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۱۰۹۵) ابوموسی اشعری مزماری از مزامیر آل داود

(۱۰۹۵) سوال: اینکه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ابوموسی اشعری رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ گفت: «مزماری از مزامیر آل داود به تو داده شده است»[۱]، چه معنایی دارد؟

جواب:

معنی حدیث این است که ابو موسی اشعری رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ صدای خوب و قرائت زیبایی داشت. «شبی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به تلاوت  او گوش فرا داد و به او گفت که از تلاوتش شگفت زده شده است. او گفت: یا رسول الله، آیا تلاوت مرا شنیدی؟ فرمود: بله. ابو موسی گفت: اگر می‌دانستم که شما دارید به قرائتم گوش می‌دهید، صدایم را خیلی زیباتر می‌کردم».[۲] منظور از اینکه مزماری از مزامیر آل داود به او عطا شده این است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وقتی زبور را بر داود عَلَيْهِ‌السَّلَام نازل کرد، داود عَلَيْهِ‌السَّلَام آن را با آوازی زیبا می‌خواند. داود عَلَيْهِ‌السَّلَام صدای زیبایی داشت، تا جایی که کوه‌ها و پرندگان با او تسبیح می‌گفتند. آنها به صف می‌ایستادند و به زبور خواندن او با آن صدای زیبا گوش می‌دادند و لذت می‌بردند. این معنی حدیث پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که فرمود: «به تو نغمه‌ای از نغمه‌های آل داود داده شده است».

اینجا واضح است که منظور پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از مزماری که به ابوموسی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ داده شده، آلات موسیقی نیست. بلکه او به تلاوت ابوموسی گوش داده بود نه به ساز زدنش. زیرا موسیقی حرام است و گوش دادن به آن جايز نیست مگر آن چیزی که شریعت آن را استثنا کرده است. مانند: دف زدن در عروسی یا استقبال شخص محترم و بزرگی که غایب بوده و مواردی از این قبیل.

***


[۱]  صحیح بخاری: کتاب فضائل القرآن، باب حسن الصوت بالقراءة للقرآن، حدیث شماره (۴۷۶۱)، و مسلم در صحیح: کتاب صلاة المسافرین و قصرها، باب استحباب تحسین الصوت بالقرآن، حدیث شماره (۷۹۳) با این لفظ: «لَقَدْ أُوتِيتَ ‌مِزْمَارًا ‌من مزامير آل داود».

[۲]  روایت نسائی در «السنن الکبری»، (ج۵، ص۲۳) حدیث شماره (۸۰۵۸)، با این لفظ: «مَرَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَبِي مُوسَى ذَاتَ لَيْلَةٍ وَهُوَ يَقْرَأُ. فَقَالَ: لَقَدْ أُعْطِيَ مِنْ مَزَامِيرِ آلِ دَاوُدَ. فَلَمَّا أَصْبَحَ ذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ. فَقَالَ: لَوْ كُنْتَ أَعْلَمْتَنِي لَحَبَّرْتُ ذَلِكَ ‌تَحْبِيرًا».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما معنى قول الرسول صلى الله عليه وسلم لأبي موسى الأشعري رضي الله عنه: «لقد أوتيت مزمارا من مزامير آل داود»؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: معنى هذا الحديث أن أبا موسى الأشعري عبد الله بن قيس كان له صوت جيد، وأداء قيم طيب، «استمع النبي صلى الله عليه وسلم إلى قراءته ذات ليلة فأخبره بأنه أعجب بذلك، وقال: أسمعت قراءتي يا رسول الله؟ قال: نعم. قال: لو عَلِمْتُ لَحَبَّرْتُه لك تحبيرا». ومعنى أوتي مزمارًا من مزامير آل داود أن داود -عليه الصلاة والسلام- آتاه الله الزبور، فكان يَتَرَنَّم به، وكان له صوت جميل، حتى إن الجبال تسبح معه والطير تسبح معه، تَقِف صَوَافَّ تستمع إلى ترنمه بالزبور وتتلذذ بقراءته، هذا معنى قول الرسول صلى الله عليه وسلم: «أوتيت مزمارا من مزامير آل داود».

ومن المعلوم أنه ليس مراد الرسول -عليه الصلاة والسلام- أنه أعطي مزمارا، أي آلة العزف، فإنه إنما استمع إلى قراءته لا إلى عزفه، والمعازف حرام لا يحل الاستماع إليها إلا ما استثناه الشرع كالدفوف ليالي الزواج، أو عند قدوم الغائب المحترم الكبير، وما أشبه ذلك.

مطالب مرتبط:

(۱۱۳۴) اهمیت نیت در انجام همه‌ی کارها

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای اصحاب توضیح می‌دهند که در مدینه کسانی وجود دارند که به خاطر نیتشان، در اجر و پاداش، با مجاهدین فی سبیل الله شریک هستند

ادامه مطلب …

(۱۰۶۸) آیا علمی که بی استفاده باشد، ثواب دارد؟

اصل در علم این است که اگر سودمند نباشد، مضرّ است. زیرا علم، سلاحی است که یا به نفع تو و یا بر علیه توست. «قرآن، حجتی به نفع تو یا بر علیه توست»

ادامه مطلب …

(۱۱۴۴) جای دعا بعد از سلام یا قبل از آن

به خاطر دلایلی که در قرآن و سنت وجود دارد، انسان اگر قبل از اینکه سلام نماز بدهد، دعا کند، بهتر است از اینکه بعد از سلام نماز، دعا کند.

ادامه مطلب …

(۱۲۳۵) حدیث در مورد شانه کردن مو

از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که ایشان موهایشان را شانه می‌کردند. همچنین ثابت است که شانه کردن را از سمت راست شروع می‌کردند

ادامه مطلب …

(۱۱۹۲) حدیث در مورد فراموش نکردن قرآن

«بر حفظ و خواندن این قرآن مواظب داشته باشید؛ زیرا قسم به کسی که جانم در دست اوست، این قرآن از شتر در بند نیز فرّارتر است»

ادامه مطلب …

(۱۰۹۴) چه موقع باید صلوات فرستاد؟

در اینجا شکی نیست که ضمیر او به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر می‌گردد و وقتی ضمیر بیاید، فرقی با ذکر اسم مذکور ندارد. بنابراین شخص وظیفه دارد صلوات بفرستد

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه