(۵۲) طلب یاری از الله
دعا فقط برای الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ است و استعاذه و پناه بردن فقط به الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ میباشد، مالکیت نیز فقط برای الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ است زیرا او مستحق است که دعا شود و به وی پناه برده شود و او دارای فضل و احسان است.
(۵۱) انواع دعا
مقصود علماء از تقسیم دعا به دو قسمت: دعای مسألت و دعای عبادت؛
دعای مسألت این است که نیازهایت را از الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ درخواست کنی.
دعای عبادت نیز اینگونه است که الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ را با آنچه مشروع نموده عبادت کنی.
(۵۰) چگونگی توکل انسان بر الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ
انسان با صادق بودن در اعتماد به پروردگارش، بر الله متعال متوکل میشود به گونهای که میداند الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ همان کسی است که خوبیها به دست او بوده و او است که امور را تدبیر میکند….
(۴۹) حقیقت توکل بر الله
این که انسان کارش را به الله بسپارد و در اعتماد بر وی در جلب منفعت و دفع ضرر صادق باشد، به الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ و وعدهاش اعتماد داشته باشد و اسباب شرعی و حسّی که الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ بدان امر نموده را انجام دهد همان توکل است….
(۴۸) حسن ظنّ (گمان نیک) به الله
حسن ظنّ به الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ این گونه است که هرگاه انسان کار نیکی انجام دهد به پروردگارش حسن ظنّ دارد که این عمل را از وی قبول میکند. هرگاه الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ را صدا زده و دعا نماید؛ به وی حسن ظن دارد که دعایش را قبول و اجابت میکند…
(۴۷) مؤمن بین رجاء (امید) و خوف (ترس)
واجب است مؤمن در حرکتش به سوی الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ مانند دو بال پرنده بین خوف و رجاء باشد. امام احمدرَحِمَهُالله میفرماید: (شایسته است خوف و رجاء انسان هماندازه باشد اما اگر یکی بر دیگری غالب شود صاحبش هلاک میشود)….
(۴۶) نذر و کراهت از انجام آن
ین نذر نیست که خیر را برای انسان به ارمغان آورده و شر را از وی دفع میکند، هرگاه الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ چیزی را بخواهد هیچ چیزی از جمله نذر و غیر آن نمیتواند از قضاء الله جلوگیری کند….
(۴۵) اعمالی که سبب ورود به بهشت میگردند
ذکر اعمالی که سبب ورود به بهشت میشوند فقط به اعتبار سبب است، همچنین ذکر احادیثی که در آنها اعمالی یاد شدهاند که سبب ورود به جهنم هستند فقط به اعتبار سبب است. معلوم است که احکام فقط با فراهم شدن اسباب و شروط و انتفای موانع ثابت میشوند….
(۴۴) ذکر شهادتین قبل از مرگ
اگر هنگام مرگش «لا إله إلا الله» را با یقین قلبی بگوید شامل این حدیث میشود اما باید دانست که نصوص عام که پیرامون دخول به بهشت یا جهنم هستند فقط با دلیل میتوان آن را بر شخص معیّنی تطبیق داد…..
(۴۳) «لا إله إلا الله» و عمل به مقتضایش
مقصود از «لا إله إلا الله» این است که شخص آن را با زبان بگوید، با قلب به مدلولش معتقد باشد و به مقتضایش عمل نماید لذا اگر انسان «لا إله إلا الله» بگوید و فقط یک حرف از قرآن را انکار کند کافر است و «لا إله إلا الله» سودی برایش ندارد.
(۴۲) بیان «لا إله إلا الله» بدون عمل
کسی که با زبان بگوید اما قلبش بدان یقین نداشته باشد سودی برایش ندارد زیرا منافقین هم الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ را یاد نموده و «لا إله إلا الله» میگویند….
(۴۱) کلمهی اخلاص و شروط آن
کلمهی اخلاص همان «لا إله إلا الله» است که صرفا گفتن آن با زبان کافی نیست زیرا منافقین نیز آن را به زبان میگفتند….